Ad Valvas 1996-1997 - pagina 459

AD VALVAS 20 MAART 1997

PAGINA 13

Kennisdebat gaat uit als naclitlcaars

>^l ^

Slotdocument vol vage plannen en filosofietjes Matthé ten Woldé Het ketmisdebat, de landelijke discussie over het onderwijs van na de eeuwwisse­ ling, is ten einde. D e oogst: een groot aantal vage plannen en de belofte van de politieke partijen dat het volgende kabi­ net meer geld moet uitgeven aan onder­ wijs. Minister Ritzen is tevreden. "Het onderwijs is de laatste acht jaar te zeer beschouwd als een kostenpost. Als er niet snel iets gebeurt, dreigen we op een achterstand te komen die we niet meer kunnen inlopen." M e t deze ferme boodschap presenteerde een gezelschap onder leiding van oud­minister Garde­ niers deze week het slotdocument Ken n is maken met de toekomst. Daarin staan de uitkomsten van één jaar kennisdebat, de brede maatschappelijke discussie over de toekomst van het onderwijs die een jaar lang een kwijnend bestaan leidde, ondanks allerlei verwoede pogingen van minister Ritzen. Met de kritiek op het bezuinigingsbeleid van diezelfde minister Ritzen waren ech­ ter meteen alle harde noten gekraakt. Want, zo zei Gardeniers, "we hebben met opzet geen plan gemaakt, waarin we zeggen hoe het verder moet met het onderwijs in Nederland. Daar zou alleen maar de kritiek op komen dat er iets aan ontbreekt. Daarom geven we alleen denkrichtingen aan. Voor heldere voor­ stellen is een jaar debatteren veel te kort." Deze schamele oogst herinnert aan de drie 'visioenen' van de toekomst van het funderend onderwijs die prof.dr. Roel in 't Veld eind 1996 presenteerde. Welk scenario de voorkeur moet krijgen, wilde In 't Veld niet zeggen. Het is net wat de

burger en de politiek met het onderwijs willen, zei de hoogleraar, wiens visioe­ nen vooral 'denkexercities' waren. Dezelfde vrijblijvendlieid kleeft aan het slotdocument over het kennisdebat, dat in totaal 4,6 miljoen gulden heeft gekost. Alle bestaande filosofietjes over 'leren leren' zijn in het slotdocument nog eens weergegeven. Met als uitsmijter de con­ clusie dat er snel een nationaal program­ ma kennisinfrastructuur voor de 21ste eeuw moet komen, waarin 'levenslang leren' voor iedereen normaal is. Nieuw of verrassend is deze boodschap niet, gaf Gardeniers toe. "Een paar jaar geleden zei de Europese commissaris Delors al hetzelfde." Alles over de toe­ komst van het onderwijs is al eens gezegd, vervolgde zij. "We weten n u wel waar we naar toe moeten. N u moeten we daar ook echt mee aan d e slag", aldus een hoopvol gestemde Gardeniers. Maar wat er moet gebeuren, wie iets moet doen en hoeveel extra geld er nodig is, zei Gardeniers niet. "Miljar­ den, miljarden en nog eens miljarden", vermoedde ze. Uit Ken n is maken met de toekomst blijkt dat het onderwijs als een haas aan de slag moet met 'levenslang leren'. O p de vraag hoe dat moet, geeft het document echter geen antwoord. I nderdaad, het kan met een studiepuntenspaarregeling of met een 'servicebeurt' na twee jaar voor afgestudeerden of met een half jaar studieverlof voor werknemers. Ook op de basale vraag of deze keuzes geen con­ sequenties hebben voor het huidige stu­ diebeurzenstelsel, blijft het document angstwekkend stil. Maar minister Ritzen is blij met deze uitkomsten, zei hij tijdens de afsluiting

van het kennisdebat. "Vorig jaar stond het onderwijs­niet hoog op de politieke agenda. N u wel." Hoe moeizaam en weinig concreet het misschien ook tot n u toe ging, het kan n u allemaal voortva­ rend worden aangepakt, was Ritzen de kritiek een stap voor. Hij is er vast van overtuigd dat het volgende kabinet niet alleen miljarden zal investeren in wegen, treinrails en luchthavens, maar ook in het onderwijs van de volgende eeuw. T o c h staat dit optimisme haaks op het summiere verlanglijstje dat Ritzen twee weken geleden, ruim voor de slotbijeen­ komst van het kennisdebat dus, bekend­ maakte voor zijn mogelijke derde termijn als ondervsdjsminister. Drie miljard gul­ den extra heeft hij nodig, vooral voor kleinere klassen en computers. Zo gaat het Kennisdebat, dat nooit een echt debat is geworden, uit als een nachtkaars. Minister Ritzen heeft de 'brede maatschappelijke discussie' vooral aangegrepen om zijn visie op het onder­ wijs als waarheid te presenteren: de monoloog bleek zijn handelsmerk, niet de dialoog. Daardoor kwam het debat ook nooit tot leven, hoewel velen onte­ vreden waren over de boodschap van Ritzen. Die boodschap had niet meer diepgang dan het simpele 'onderwijs is belangrijk, ook en vooral na het jaar 2010'. Maar misschien is iedereen wel moe na bijna acht jaar Ritzen. "Luisteren is niet de sterkste kant van deze minister", con­ cludeerde vorige week bijvoorbeeld ook de Algemene Onderwijsbond nog eens teleurgesteld. (HOP)

Ritzens Kennisdebat is nooit echt een debat geworden. Bram de Hollander

universiteiten geven opleidingen nieuwe labels Er is d e afgelopen w e e k n o g w a t gerekend e n g e t e l d , m a a r d e ver­ eniging v a n u n i v e r s i t e i t e n VSNU is er n u uit: p r e c i e s 1 0 7 o p l e i d i n g e n moeten er komen. M a a r verandert er eigenlijk wel iets? N a u w e l i j k s , z o luidt s a m e n g e v a t h e t a n t w o o r d v a n vsNU­voorzitter M e i j e r i n k . Op dit ogenblik bieden de universitei­ ten gezamenlijk 272 verschillende opleidingen. Veel te veel, vindt onder meer minister Ritzen. W a n t studenten zien door de bomen het bos niet meer. En werkgevers weten niet waar ze aan toe zijn als ze weer eens een sollicitant met een buitenissig docto­ raaldiploma treffen. Twee weken geleden werden de uni­ versiteiten het eens over de 'vereen­ voudiging' van h u n opleidingenaan­ bod. De 272 officieel geregistreerde opleidingen worden gebundeld onder 107 nieuwe 'labels'. Zo gaan geologie, geofysica en fysische geografie voor­ taan 'aardwetenschappen' heten. E n opleidingen als economie recht en beleidsgerichte economie vallen onder het label 'domeingerichte economie'. De werkgroep die deze 'kataloog' van nieuwe namen opstelde, heeft van meet af aan laten doorschemeren dat

de 107 labels niet meer dan een eerste stap zijn. Een echt overzichtelijker opleidingenaanbod ontstaat pas als er ook inhoudelijk iets verandert. Maar het streven om daaraan te werken heeft de vsNU inmiddels verlaten. Ver­ andert er al met al wel iets door de nieuwe kataloog? "Deze 107 opleidingsnamen worden landelijk geregistreerd", zegt prof.drs. Rien Meijerink, voorzitter van de VSNU. "Maar wat er binnen de univer­ siteiten mee gebeurt, valt niet te zeg­ gen. Het is in ieder geval niet de bedoeling dat er voortaan maar 107 propedeuses zullen zijn. Ook als één universiteit twee opleidingen in huis heeft die in de toekomst onder één label vallen, kunnen er twee prope­ deuses blijven bestaan. D e Vrije Uni­ versiteit heeft n u bijvoorbeeld biologie en medische biologie, die in de nieu­ we kataloog allebei onder het label 'biologie' geregistreerd staan. Die twee opleidingen zullen in de toe­ komst afstudeervarianten heten en kunnen gewoon h u n eigen propedeuse houden." Er veran dert dus mets ... "Jawel, de aanduiding. Dat wordt 'biologie'. En verder verandert er mis­ schien een heleboel, want misschien

prikkelt zo'n label wel tot onderwijs­ kundige veranderingen ­ maar dat wordt niet door de kataloog opgelegd. Binnen de 107 opleidingen bhjft een grote variëteit aan afstudeervarianten bestaan. Die willen we niet terugdrin­ gen, sterker nog, die zal hier en daar nog wel groter worden. Deze operatie was niet bedoeld om inhoudelijke ver­ anderingen in opleidingen door te

Is dat alles? "Ik relativeer inderdaad de betekenis van de nieuwe kataloog. T o c h heeft die wel consequenties, namelijk pre­ cies daar waar deze operatie wél voor bedoeld was: voor de wijze waarop de universiteiten naar buiten toe ­ naar studenten en naar het afnemend veld ­ laten zien wat ze doen." Venvacht u dat de werkgevers daar tevreden mee zijn ? "Ja. Zij wilden bundeling en verduide­ lijking. Die bieden wij nu. Dat er bin­ nen opleidingen variëteit blijft bestaan en dat de universiteiten zelf bepalen hoeveel, zullen de werkgevers niet betwisten." Maar de werkgevers wilden ook duidelij­ ke diploma's.

"Die krijgen ze ook. I n de toekomst zijn er nog maar 107 aanduidingen die op een doctoraaldiploma kunnen staan. E n alles wat er onder zo'n label valt, heeft genoeg overeenkomst om dat ene label te rechtvaardigen." Wat hebben studen ten aan deze kata­ loog? Komt een student in de toekomst thuis met de mededelin g: 'Paps en mams, ik wil domein gen chte econ omie studeren '? "Nou, hij kan in ieder geval duidelijk maken dat je kiest tussen ofwel econo­ mie aan een economische faculteit ofwel een economisch getinte oplei­ ding zoals die n u in Utrecht, Nijme­ gen of Wageningen gegeven wordt. Dat is een verduidelijking. E n sla' maar een willekeurige bladzij van de kataloog op: er zijn veel meer voor­ beelden van labels die echt een ver­ eenvoudiging betekenen. Maar goed, ik kan ook veertig labels noemen waarbij ouders h u n wenk­ brauwen zullen optrekken. Als je de kataloog bekijkt met de invalshoek: waar kan een student mee thuisko­ men?, dan had een veel kleiner aantal labels voor de hand gelegen. Maar daar was het niet om te doen. Een van de bedoelingen was dat het aanbod voor studenten overzichtelij­ ker zou worden. We moeten nog

nagaan welke gevolgen de kataloog heeft voor de studievoorlichting. Dat is lastig. Want waar zijn studenten in geïnteresseerd? Ook in de diversiteit. Ze zijn enerzijds gebaat bij stroomlij­ ning en vereenvoudiging, maar ander­ zijds willen ze ook weten wat er achter die labels zit, met welke varianten uni­ versiteit A zich onderscheidt van uni­ versiteit B . " De kataloog moest de gevoeligheden van dertien un iversiteiten sparen . Is iedereen er tevreden over? "Wel tevreden, niet enthousiast. Ik ben zelf ook niet razend enthousiast. Deze kataloog is een vooruitgang ten opzichte van de huidige lijst van 272 opleidingen, dat wel. Maar er blijft een ongelooflijke verscheidenheid aan opleidingsnamen, daar ben ik weer eens met de neus op gedrukt. Door een nieuwe lijst af te spreken, Ujkt het ook alsof je de zaken vastiegt. Dat moet niet. Veel universiteiten zijn bijvoorbeeld bezig multidisciplinaire studierichtingen te ontwikkelen. Dat moet gewoon doorgaan. Deze lijst moet niet in beton gegoten worden." (HO, HOP)

Advertenties

Vijf dagen ondernennen in tiet hart van ING Groep

n^^j^

Ridderprint offsetdrukkerij b.v.

I N G B u s i n e s s C ou r s e 1-5 s e p t e m b e r 1 9 9 7 ING Groep biedt dit jaar weer de 30 als beste geselecteerde academici de kans om zich te bewijzen. I n de praktijk. Vijf dagen lang werkje intensief samen met coUega­studenten, ervaren professionals en jonge academici van ING Groep. Aan complexe cases en games. In een multidisciplinaire setting. Studeer je in 1998 af en heb je affiniteit met financiële dienstverlemng, haal dan het inschrijfformulier op bij je Ecomomische Faculteitsvereniging, I ntegrand­of AIESEC­vestiging of bel: ING Groep, Concern Management Development/Recruitment. Telefoon (020) 563 48 43. Aanmelden vóór 15 mei.

INGÜi) GROEP

Voor het drukken van uw kleine oplagen

*PROEFSCHRIFTEN* *Boeken* *Brochures* • Tijdschriften* Voor inlichtingen: Irma Kantors - Caroline Poot Pottenbakkerstraat 15 -17 - 2984 AX Ridderkerk Telefoon: 0180 - 463962 - E-mail: ridder@euronet.nl

DE t^TSTE vrca\e.AR E E N ^ n w E KLANT

telemarketing opent binnenkort de deuren van haar fantastische nieuwe bedrijfsruimte waar je vóór het werk kunt genieten van een maaltijd en na het werk met al je collega's kan bijkomen onder het genot van een drankje aan de bar. Nu dit unieke project van start gaat willen we jou de kans geven hiervan te profiteren. DUS: Ben je op zoek naar dé bijbaan met prima secundaire arbeidsvoorwaarden? Kun jij de telemarketing uitdaging aan? Ben jij mimmaal 2 avonden per week beschikbaar naast je studie? Woon je in Amsterdam of omgeving en spreekt het bovenstaande jou aan? Bel dan met VEZASS want WIJ hechten waarde aan JOUW aanwezigheid.

020­4210907

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen