Ad Valvas 1996-1997 - pagina 192

AD VALVAS 14 NOVEMBER 1996

PAGINA 6

'De camera in de rol van een geweer' Koerdisch filmfestival op Uilenstede Daar kwam ik in een wereld terecht die veel professioneler was dan oorspronkelijk in de bedoelmg lag. Vanuit een militaire basis in Turkije vloog ik samen met Italiaanse en Franse journalisten in een helikopter van het Amerikaanse leger naar Iraaks Koerdistan. Het leek wel Vietnam en bevestigde mijn idee dat de camera de rol van een geweer kan overnemen." Op de laatste dag van het Koerdisch Filmfestival presenteert Sewdin de ruwe montage van zijn documentaire De Oogst van de Vnjheidsboom, die volgend jaar op televisie wordt uitgezonden. "De titel verwijst naar de Koer-

Op 15, 16 en 17 november vindt in Filmhuis Uilenstede een Koerdiscii Filmfestival plaats. Verscheidene in West-Europa wonende Koerdische regisseurs zullen hun films komen toelichten. Het festival wil vooral de cultuur van de Koerden in beeld brengen, als aanvulling op de voornamelijk politiek gerichte belangstelling van de media. Initiatiefnemer is Hoessein Sewdin.

Cultuur

pick Roodenburg

Aan het eind van het gesprek vat Hoessein Sewdin de situatie van de Koerdische vluchtelingen in Europa nog eens samen: "Wij hebben geen eigen land, zoals andere minderheden. Het land waar we heen gereisd zijn en waarvan we de taal geleerd hebben, beschouwen we als ons tweede vaderland. Maar dat wordt door de officiële mstanties niet erkend." Onder de Koerdische ballingen in Nederland bevinden zich opvallend veel filmers. Zo ook Sewdin, die in 1992 met Het Glazen Masker afstudeerde aan de Amsterdamse Filmacademie. De korte speelfilm vertelt het verhaal van een jong Koerdisch stel dat elkaar in Nederland leert kennen. De man kan niet accepteren dat zijn vrouw ooit door een Iraakse soldaat is verkracht. Hoessein Sewdm werd in 1957 geboren te Kirkuk m Noord-Irak, oftewel zuidelijk Koerdistan. In Kirkuk wonen voornamelijk Koerden, maar vanwege de olieraffinaderijen houdt het Iraaks regime de stad, ondanks de door de Verenigde Naties ingestelde veiligheidszone, nog steeds bezet. Sewdin hield zich vooral bezig met fotografie en was via studentenorganisaties actief in de politiek. "Logisch, ons land is bezet." Aan het begin van de oorlog met Iran moest hij in het leger. "In 1980 riep de regering alle Koerden van mijn leeftijd op voor militaire

Hoessein Sewdin: 'De tijd van Clie Guevara is voorbij.'

dienst. Als wij een Iraniër zouden In Nederland leerde Sewdin de taal doden, was dat mooi meegenomen en en dacht hij na over zijn toekomst. "Ik als wij zelf gedood zouden worden, wilde me in dienst blijven stellen van was dat weer een Koerd minder. Bij het Koerdische volk. Vanuit mijn inteaankomst werden wij onmiddellijk, resse voor fotografie en film kwam ik zonder voorbereiding, kortgeknipt tot de conclusie dat je niet altijd met naar het front gestuurd." wapens hoeft te vechten. Het kan ook Na een maand slaagde Sewdin erin de via de media. De camera neemt dan bergen in te vluchten, waar hij zich de plaats in van de kalashnikov." Bij aansloot bij de peshmerga's, de Koerdi- de Stichting De Moor volgde hij een sche vrijheidsstrijders. "Maar dat was fotocursus en een cursus Super-8. ook niets voor mij. Ik heb veel vrienVervolgens ging hij naar de Vrije Acaden zien sneuvelen, omdat de overdemie in Den Haag. "Maar dat was macht te groot was. We waren een voor mij te vroeg. Er waren geen leskeer met tien man en kregen 25 helisen, je moest alles zelf doen. Daarvoor kopters op ons af. Toen dacht ik: de was mijn kennis van de Nederlandse tijd van Che Guevara is voorbij. Ik taal en cultuur in 1983 nog niet toekan me beter elders in de wereld nutreikend. Toen heb ik eerst twee jaar tig maken." Zo kwam hij in 1981 uiteen media-opleiding voor migranten eindelijk in Amsterdam terecht. gevolgd. Als eindwerkstuk maakte ik

Sergei

op U-matic de videofilm Wanhoop en daarmee werd ik aangenomen op de Filmacademie." Op die opleiding maken de studenten elk jaar een werkstuk. Het eerste jaar stelde Sewdin een banddiaserie samen, waarin hij de gifgasaanvallen op de Koerden in Noord-Irak vergeleek met de massamoorden van Hitler op de joden. "Om de mensen er aan te herinneren dat zulke dingen nog steeds gebeuren." In zijn derde jaar kreeg Sewdin de kans voor EO'S Tijdsein een reportage in Koerdistan te maken. "In 1991 was net de opstand in Noord-Irak geweest en niemand hielp de Koerden. Daardoor kon het leger van Saddam Hoessein terugkeren. Toen dacht ik: wat doe ik in Nederland, ik moet bij mijn volk zijn.

dische dichter Bekas, die ik als kind op school al las. Zijn naam betekent letterlijk: ik heb niemand. Hij schreef ooit: 'De vrijheidsboom brengt geen vruchten voort als wij hem niet met bloed water geven.' In de film wil ik laten zien dat wi) ons bloed verloren hebben, maar dat de vrijheidsboom nog steeds geen oogst oplevert. De situatie van mijn volk in Iraaks Koerdistan is uitzichtloos. Sinds de opstand van 1991 wachten de mensen af, maar ze weten niet waarop ze wachten. Zo groeit een nieuwe generatie op in wanhoop. Het Koerdische volk voelt zich in de steek gelaten." Lichtvoetiger van toon is de korte animatiefilm die Sewdin ter opening van het festival maakte. "Een montage van allerlei Koerdische elementen. Kleuren, muziek, dansende mensen, gezichten en het zormetje van de Koerdische vlag. Een soort vingeroefening." Koerdisch filmfestival, vrijdag 15, zaterdag 16 en zondag 17 november in Filmhuis Uilenstede Informatie 020 4445100

H E T PRACTICUM Aan de VU doen studenten hun wijsheid niet alleen uit boeken op. Behalve colleges kennen de meeste opleidingen practica. Een serie over leren in de praktijk. Deze week: het siechtnieuwsgesprek. Een video

toont studenten

psyclioiogie de valltullen van het sieclitnieuwsgesprelc

'Je moet meteen de klap uitdelen' Dirk de Hoog

"Ik ben bang dat ik een vervelende mededeling voor u heb. Uw man is dood." Juf Marije laat er geen gras over groeien bij het practicum gesprekstechniek voor tweedejaars psychologen. "Je moet niet wachten met het brengen van het slechte nieuws, maar bam, meteen de klap uitdelen. Binnen twee mmuten moet je de boodschap hebben gebracht", doceert de student-assistente aan het klasje van zo'n tien meisjes en een jongen. Haar collega Annabel legt de driestappentechniek uit van het siechtnieuwsgesprek. "Na de klap moet je de ruimte geven om stoom af te blazen door reflecties te geven en daarna volgt de fase van informatie geven en proberen naar een oplossing toe te werken." Inmiddels zijn nog twee jongens en een meisje binnen komen druppelen. "Ik vind het vervelend dat jullie te laat zijn. Volgende week is het tentamen

en dal begint precies om half twee. Wie dan te laat komt, heeft pech", spreekt Marije haar leerlingen streng toe. Een beetje beduusd gaan ze naar een videofilm kijken. Het is een instructiefilm waarin een medewerkster van de Sociale Dienst een klant moet uitleggen dat hij geen geld krijgt voor een geplande verhuizing. De eerste versie verloopt keurig volgens het boekje. Daarna volgen versies waarm de valkuilen van het siechtnieuwsgesprek worden gedemonstreerd. "Dit is de pil vergulden", roept één van de meisjes als de dame van de Sociale Dienst de cliënt probeert aan te praten dat het tegenwoordig helemaal niet meer in

O o

Peter Wolters AVC/VU

de mode is om een huis vol met nieuwe spullen te zetten. Ook de 'verhangjezelftnethode' komt aan bod. De boodschapper laat de betrokkene zelf naar het nieuws raden. Annabel heeft een mooi voorbeeld. "Na een rijexamen vroeg de examinator wat ik er zelf van vond. Nou, toen wist ik dus dat ik gezakt was." Na de theorie en de voorbeeldfilm is het tijd om zelf te oefenen. Papiertjes met de omschrijving van een rollenspel worden uitgedeeld. Het is een case waarin meneer Van Vliet van PTT-post aan de moeder van Annelies moet vertellen dat haar dochter na vier maanden proeftijd als leerlinglokettiste wordt ontslagen. Albert-Jan meldt zich meteen aan. "Jij gaat zeker de moeder spelen", roept iemand gevat. Anita wil ook meedoen. Terwijl de twee zich op de gang voorbereiden, ontspinnen zich allerlei gesprekken tussen de wachtenden. De twee overgebleven jongens voeren een geanimeerd gesprek over de kapper, terwijl

een paar meisjes met een zorgelijk gezicht het naderende tentamen statistiek bespreken. "Ik snap er echt helemaal niets van", zegt de een. "Maar de syllabus staat ook hartstikke vol fouten", troost een ander. De voorstelling kan beginnen. "Ik ben bang dat ik een vervelende mededeling voor u heb", begint Albert-Jan, die toch maar voor de rol van personeelschef heeft gekozen. Anita verdedigt haar dochter met verve. Even lijkt het gesprek helemaal uit de hand te lopen als Albert-Jan de moeder tracht te troosten met de opmerking "maar uw dochter heeft toch een leuk koppie". De moeder verstaat hem niet helemaal. "Een leuke hobby?", reageert ze verbaasd. "Nee, een leuk koppie. Ze zag er leuk uit, daarom is ze ooit aangenomen', legt Albert-Jan uit. Anita schiet even uit haar slof. "Dat is fraai. Ze is dus aangenomen vanwege haar uiterlijk." De zaal ligt m een deuk van het lachen, maar AlbertJan weet met enige moeite het gesprek

van dit glibberige pad af te brengen door uit te leggen dat de dochter helaas niet kan rekenen en ook niet kan boekhouden. "Ze voldoet niet in de theorie en ook niet in de praktijk", vat hij de redenen van het ontslag samen. Na een spontane lachaanval heeft Anita het gesprek snel weer in de hand. "En wat dacht u nu te gaan doen", vraagt ze bits aan de personeelschef. "Dat zullen we eens rustig met uw dochter bespreken", redt hij zich daar uit. "Jullie hebben het erg goed en geweldig leuk gedaan, maar Albert-Jan had wel wat meer gevoelsreflectie mogen geven", luidt het deskundig commentaar. De medestudenten applaudiseren. Nu is het de beurt aan de andere twee jongens. "Ik vrees dat ik slecht nieuws voor u heb', begint de een. "Dat is je niet geraden, jochie, want ik wil wel effe m'n geld vangen", repliceert de ander. De zaal ligt wederom dubbel van het lachen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen