Ad Valvas 1996-1997 - pagina 281

PERSONEELSKATERN

AD VALVAS 19 DECEMBER 1996

PAGINA 1 1

'Sabbatsverlof mag geen jaar vissen zijn' Nieuwe invulling sabbatsverlof in discussie over 36-urige werkweek n de Angelsaksische traditie is het 'sabbatical year' een beloning voor zeven jaar wetenschappelijk ploeteren. In Nederland is van een jaar vrij geen sprake: het sabbatsverlof wordt meestal verleend m na een periode van bestuurlijke arbeid de wetenschappelijke draad weer op te pikken. Ais het aan de vakbonden ligt, gaat die invulling echter veranderen en moet iedereen kunnen sparen voor een langdurig betaald verJof.

H

Peter Boerman "Het sabbatical year komt nu weinig voor op de v u " , vertelt drs. Cor Jonker, hoofd Personeelszaken. Eigenlijk is het alleen gebruikelijk om hoogleraren die decaan zijn geweest na h u n decanaat de ruimte te geven om hun eventueel opgelopen achterstand in te halen. Daarover staat een regeltje in de CAO. Bij sommige faculteiten is het zelfs nog strikter geregeld. "Voor elk jaar decanaat drie maanden sabbatical, dat is bij ons gebruik", aldus mr. Astrid Eijkelestam, secretaris bij Rechten. Maar dat is geen algemene regel. "Het hangt af van wat de faculteit wil", zegt Peter Brasik, secretaris van het college van decanen. "Daar moet immers het geld vrijgemaakt worden." Een heel jaar vrijstelling van reguliere taken komt op de vu al helemaal zelden voor. Als iemand al van taken voor een bepaalde tijd wordt vrijgesteld zodat hij of zij zich aan andere dingen kan wijden, dan is dat meestal maar voor een paar maanden. Jonker spreekt dan ook liever van een sabbatical leave, een sabbatsverlof D e rector magnificus van de universiteit, prof.dr. Egbert Boeker, is een van de bekendsten die wél een sabbatsjaar kreeg, na zes jaar decanaat bij Natuurkunde. "Maar dat was wel met een duidelijk doel", vertelt hij. Boeker kreeg de opdracht te onderzoeken hoe het milieu-onderwijs in andere landen was opgezet, waarvoor hl) onder meer vijf maanden in de Verenigde Staten verbleef. "Ik ben e e n , groot voorstander van sabbaticals. Maar ze moeten wel passen in de plannen van de faculteit, vind ik. Er moet dan ook vooraf een goed, vastopilijnd plan liggen voor de invulling ervan." Een sabbatsverlof hoeft niet altijd opfrissing direct na afloop van het decanaat te betekenen, meldt prof.dr. G.E. Booij. Hij was van 1988 tot sep-

lllustratie; Berend Vonk

tember 1991 decaan van de letterenfaculteit, maar n a m pas in het voorjaar van 1992 zijn sabbatical leave op. "Bij ons is niets structureel geregeld. Maar normaal, gesproken geldt er wel een vervangingsregeling tijdens je decanaat. Ik heb die vervanging opgespaard, zodat ik later nog weg kon. Ik ben ook echt weggeweest, naar M a s sachussetts in Amerika, om onderzoek te doen en om een boek af te ronden." Een verlof om inhoudelijke achterstand in te lopen had Booij niet nodig. "Als je het goed organiseert, kun je je vak naast je decanaat best bijhouden. Ik was ongeveer drie dagen bezig als decaan en had dan nog twee dagen over om promoties bij te wonen en dergelijke. Ik had dan ook niet zoveel moeite om mijn oude werk weer op te pakken. Bovendien, als drie jaar eruit al een ramp betekent, dan moet je toch bij jezelf te rade gaan."

Beide ex-decanen denken niet dat je hoogleraren met een sabbatsjaar kunt paaien om decaan van de faculteit te worden. Dat wil je of dat wil je niet, een sabbatsjaar mag daar geen instrument voor zijn. Booij: "Het uitzicht op een sabbatsverlof was bij mij zeker geen motief om decaan te worden. Dat zou ook niet erg efficiënt geweest zijn." En Boeker: "Ik vind niet dat een sabbatsjaar het karakter van een beloning moet hebben. Als je een jaar gaat vissen, vind ik dat je dat niet op de belastingbetaler zou mogen verhalen."

Dijkenbreker T o c h heeft het sabbatsverlof in die vorm mogelijk wel een toekomst. Begin volgend jaar moet de vu met de vakbonden om de tafel over hoe de teruggang van de 38~urige naar de 36urige werkweek moet worden ingevuld. Het sabbatsverlof is één van de door de

bonden geopperde ideeën, onder de noemer 'spaarvariant'. H e t idee houdt in dat men gewoon veertig uur in de week werkt en de ADV-dagen in een aantal jaren opspaart, om ze vervolgens in één keer allemaal achter elkaar op te nemen. EUy Ros, landelijk bestuurder van de AbvaKabo: "Binnenkort zullen we ons standpunt gaan bepalen over de invulling van de 36-urige werkweek. Maar dit is zeker één van de mogelijkheden." Jonker heeft van het idee echter niet zo'n hoge pet op. "Ik wil nu nog niet verklappen wat onze inzet in de onderhandelingen zal zijn, maar het lijkt me geen dijkenbreker. Het gaat dan om een heel ander soort sabbatsverlof dan hetgeen we nu kermen. Bij het huidige sabbatsverlof kunnen we eisen stellen aan de invulling, bij opgespaarde ADVdagen wordt dat anders. Natuurlijk is het een voordeel als een werknemer

zijn vrije tijd nuttig aanwendt, maar hoe organiseren we het werk als iedereen recht heeft op een sabbatsverlof?" N u zijn alleen hoogleraren en een enkele keer een wetenschappelijk medewerker wel eens afwezig vanwege sabbatsverlof. Als het om een recht gaat, moet iedereen kunnen sparen voor een verlof. Voor Jonker is dat niet echt een aantrekkelijk idee. "Van de huidige discussie verwacht ik niet veel. Het gaat uiteindelijk maar om 51 uur op jaarbasis die er per persoon bij komt, dat wordt nogal eens vergeten. In plaats van 1710 uur wordt de norm voor één werkjaar 1659 uur. D a n mag je flink sparen, voor je drie maanden met verlof kunt." Jonker is geen tegenstander van sabbatical leaves op zich. "Als het gaat om het stimuleren van mobiliteit op de werkplek, kan het instrument heel nuttig zijn. Daarvoor gebruiken we het zelfs soms nog te weinig. Voor nietwetenschappelijke personeelsleden speelt dat niet zo. Die hebben over het algemeen meer mogelijkheden om van baan te veranderen. Voor wetenschappers geldt dat minder. O m hen mobiel te houden, kan een sabbatsverlof om nieuwe kennis op te doen, heel verhelderend zijn." Secretaris van s c w dr. P. Vingerling: "In de drieëneenhalf jaar dat ik hier zit is me niet opgevallen dat er iemand echt met sabbatsverlof is geweest. Maar we kennen wel bezoldigd verlof toe, als iemand uitgenodigd wordt om ergens onderzoek te komen doen, bijvoorbeeld bij het NIAS, het instituut voor sociale wetenschappen in Wassenaar. D a n moet de vakgroep of de betreffende persoon wel zelf met het verzoek komen. Een echt verlof kan ik dat overigens niet noemen." Dr. Paul Pennings, een van degenen die het afgelopen jaar bij het NIAS werkte, bevestigt dat: "Het ging om een directe voortzetting van mijn activiteiten hier, maar dan alleen wat intensiever. Een aantal taken, zoals onderwijs, liepen hier bovendien gewoon door." H e t sabbatsverlof verwordt daarmee tot een soort studie- en/of onderzoeksverlof, een heel andere invulling dan het oorspronkelijke beloningsidee, en ook een heel andere invulling dan die van de bonden. Het wordt tijd het begrip sabbatical te herdefiniëren.

'Soms lijlct het hier de zoete inval' leven, omdat we van twee kanten graantjes meepikken. Aan de ene kant het grotestadsleven van Amsterdam, aan de andere kant het gezellige van Limburg." Het leukste aan zijn werk op de vu vindt hij de sociale contacten met de collega's. "Ik ben een echt gezelligheidsdier. Ik zit hier formeel met vier

in de meeste hotels bestaat kamer dertien niet. De VU is ininder bijgelovig. Ad Valvas ^nthult wie er schuilgaan achter dit geheimzinnige^ . kamernummer. Deze maand: adjunct-onderzoeker Harry Smeets, die werkt op kamer 2e-13 in het Transitorium.

Harry Smeets: 'Ik ben een echt gezelligheidsdier.'

Peter Boerman "Ik ben er echt ingerold", vertelt Harry Smeets over zijn positie als adjunct-onderzoeker bij orthopedagogiek. Na zijn studie in Leiden kwam hij aan de vu terecht op "allerlei konlopende contractjes". T o e n er een subsidie binnenkwam voor een promotieonderzoek naar leesproblemen bij kinderen, kwam hij, zoals hij zelf zegt, "als vanzelf op de eerste rij te zitten". Formeel begon Smeets in 1989 aan zijn promotie. Deze maand hoopt hij de laatste hand aan z'n dissertatie te leggen. Hij verontschuldigt zich direct voor de vertraging. "Ik werk al twee jaar drie dagen in de week, onder meer omdat we gezinsuitbreiding hebben gekregen. Geloof me, dat schiet niet op als je wilt promoveren." Zeker niet als je onderzoek zo grootschalig is als dat van Smeets. Tussen de vijf- en zeshonderd kinderen deden er aan mee, tussen de acht en tien jaar. Meer dan honderd kinderen werden een half jaar intensief begeleid bij h u n leesvorderingen. Smeets werkte daarvoor met een speciaal computerprogramma, waarmee de kinderen achterin de klas hun leesvaardigheden verder konden ontwikkelen. D e conclusie van

k

r

Peter Wolters AVC/VU

het onderzoek is - kort gezegd - dat kinderen die relatief weinig of geen problemen hebben met lezen, sneller vooruit gaan door het gebruikte programma dan dyslectische of minder intelligente kinderen met ernstige leesproblemen. D e kloof wordt er met andere woorden alleen maar groter van. "Dat betekent dat de leesvaardigheid van dyslectici op deze wijze niet drastisch te verbeteren is. Mogelijk, door de aard en de ernst van h u n problemen, zelfs op geen enkele wijze." Smeets begint in januari aan een contract voor acht maanden bij het faculteitsbureau van psychologie om een

systeem op te zetten om studenten tijdens htm studietijd te volgen. "In de tussentijd hoop ik te promoveren en ergens anders een baan te vinden. Op deze afdeling is het denk ik wel einde verhaal." Een post-docplaats ambieert Smeets niet. " T e n eerste zijn die er niet zoveel en bovendien denk ik dat het niet verstandig is om daar op je veertigste nog aan te beginnen. Het is een goede manier voor jongeren om meer ervaring op te doen in de wetenschap, maar ik heb er denk ik niet zoveel aan." Smeets overweegt om te proberen in Limburg een baan te vinden, de provincie waar hij, net als zijn

vrouw, is opgegroeid. "We hebben altijd gezegd ooit terug te willen. N u zou het daarvoor een mooi moment zijn. Een promotie is toch een mijlpaal in je leven. Ook al wonen we nu twintig jaar in het westen van het land, we hebben nog veel sociale contacten in Limburg en voeden ook ons zoontje tweetalig op. Ik vind het zonde om het Limburgs cultuurgoed voor hem verloren te laten gaan." Als het niet lukt in Limburg iets te vinden, wil Smeets wel in Amsterdam blijven. "Een provinciestadje als Leiden trekt me niet. E n Amsterdam bevalt prima. W e leiden nu een leuk-

man op de kamer, maar in de praktijk zit ik er in m ' n eentje. T o c h lijkt het hier soms wel de zoete inval. Ik moet de laatste tijd echt de deur dichtdoen, anders staat er hier veel te vaak iemand binnen. Dat komt voor een deel omdat de laserprinter van ons Mac-netwerk bij mij op de kamer staat. Maar ook omdat ik hier eenoog in het land der blinden ben op Macintosh-gebied. We hebben wel een officiële programmeur, maar die is er praktisch nooit, vanwege werkzaamheden elders. D a a r d o o r komen de meesten met h u n computervragen bij mij terecht." D e vu is wel 'anders' dan andere universiteiten, vindt Smeets. Maar waar 'm dat andere nu precies in zit? "Dat is een moeilijke. Er komt toch een ander slag mensen hier. Niet zozeer beter of slechter, maar anders. Ik denk dat de mensen die hier werken en studeren een homogenere groep vormen dan bij rijksimiversiteiten. Het is niet meer dan een gevoel, hoor, maar ik denk dat men hier niet zo revolutionair is. M e n klimt minder snel op de barricaden."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen