Ad Valvas 1996-1997 - pagina 153

1 AD VALVAS 3 1 OKTOBER 1 9 9 6

PAGINA 3

Politie scliiet geregeld onnodig De kans dat een politieagent die gericht schiet op een burger uiteindelijk door een rechter wordt veroordeeld, is kleiner dan 1 procent. De politie schiet nogal eens onnodig, maar veel gevallen worden onder tafel geveegd. Dat zijn enkele conclusies uit een grootschalig londerzoek van het centrum voor Ipolitiewetenschappen van de juriIdische facidteit van de vu. De politie is in Nederland de enige instantie die een vuurwapen mag gebruiken. Sinds begin jaren tachtig lopen agenten daartoe met een doorgeladen pistool in een sneltrekholster rond. Voorwaarde is wel dat het vuurwapengebruik wordt geregistreerd en onderzocht. Dit gebeurt echter onvoldoende, constateren de vu-onderzoekers drs. Jaap Timmer, mr. Magrete van der Steeg en prof. dr. Jan Naeyé, die de afgelopen drie jaar voor de ministeries van binnenlandse zaken en justitie zeventien jaar wapengebruik tegen het licht hielden. Na vergelijking van de officiële politiecijfers met krantenberichten, concluderen zij dat "de werkelijke cijfers van het politieel vuurwapengebruik 30 tot 100 procent hoger liggen" dan wat het ministerie naar buiten brengt. Wordt een schietgeval al geregistreerd, dan deugt er van de afhandeling vaak niet veel. "De beoordeling van het politieel vuurwapengebruik door de korpsbeheerder, de korpschef en het openbaar ministerie is tamelijk willekeurig", zo meldt het onderzoeksrapport Onder schot, dat begin deze week verscheen. De onderzoekers stuurden naar allerlei korpsen een proefcasus rond. De respons was totaal verschillend. "Waar de politieambtenaar in de ene regio helemaal geen maatregel krijgt, kan hi] in een andere regio worden ontslagen." Straffen via de rechter komen zelden voor. Van 61 van de 275 voorvallen waarbij burgers door een politiekogel zijn getroffen, blijken bij de rijksrecherche geen afdoeningsstukken te vinden. Van de rest blijken er 188 door het openbaar ministerie geseponeerd, niet verder behandeld. Slechts in zeventien gevallen kwam het tot een rechts[ zaak. Zeven agenten kregen uiteindelijk een straf opgelegd, variërend van een voorwaardelijke boete tot maximaal twee maanden cel. De kans dat een politieambtenaar wegens een afgevuurde kogel strafrechtelijk wordt veroordeeld, is daarmee muider dan 1 procent gewor|den. De onderzoeksgroep haalde in I totaal ruim 3300 dossiers boven

/etenschapslistoricus Stamhuis gekroond Ir. Ida Stamhuis, wetenschapshis_pricus bij de faciüteit der natuuren sterenkunde, heeft de Amerikaanse 'History of Women in pience Prize' gewonnen. Zij kreeg : prijs voor een artikel over werk i carrière van de Groningse genecus Tine Tammes (1871-1947), de ffeede vrouwelijke hoogleraar in ederland. ITammes verrichtte belangrijk werk lin de Mendeliaanse genetica. Zij Itoonde onder andere aan dat eigenIschappen zoals lengte ook met MenIdels wetten verklaard kunnen worIden. Dat was rond de eeuwwisseling Inog een controversieel onderwerp. Stamhuis beschrijft in haar Ibekroonde artikel dat Tammes niet Ide eer voor haar werk kreeg. Twee Imannelijke wetenschappers gingen |daarmee later strijken. Drie jaar geleden kwam Stamhuis |in het nieuws door haar ontdekking van vierhonderd onbekende brieven van de botanicus Hugo de Vries. Uit Ideze brieven blijkt dat De Vries in |1899 met tegenzin inging op het verdoek van de Groningse hoogleraar plantkunde J.W. Moll om Tammes londerzoek te laten doen in zijn laboptorium. "Wat mej. Tammes betreft neb ik wel erge bezwaren tegen uw voorstel, maar als ge wilt, zal ik het natuurlijk doen. Het zal mijns nziens erg tegenvallen.' Dat had De ^ries verkeerd gezien, want Tammes verd in 1919 de eerste Nederlandse hoogleraar genetica. (FvK)

water, 1368 dreigingen met een vuurwapen, 1157 waarschuwingsschoten en 835 keer gericht schieten. In de helft van die laatste gevallen werd gemikt op personen, de andere helft bestond uit schoten op een njdende auto, "terwijl dat in de praktijk vrijwel geen zin heeft", aldus het rapport. Als reden om op auto's te schieten, noemen veel agenten 'noodweer'. Maar uit het onderzoek blijkt dat de meeste auto's beschoten zijn aan de zij- of achterkant. Van noodweer kan dan geen sprake zijn. "Het is niet zo dat de politie in Nederland graag schiet", aldus Naeyé. "Die conclusie gaat te ver. De politie is niet trigger-happy. Maar dat neemt niet weg dat 30 tot 40 procent van de schoten niet had mogen worden gelost." In de onderzochte periode (1978 tot 1995) vielen bij de 275 gevallen waarin een of meer burgers werden geraakt (minstens) 53 doden en 244 gewonden. Tien van die 53 doden en 28 gewonden zijn gevallen door een pistool dat afging zonder dat de agent het wilde. Meer dan de helft van deze doden en gewonden viel zelfs

buiten diensttijd. "Dit aantal is aanzienlijk", concluderen de onderzoekers. Van twaalf burgers die door de politie zijn gedood zijn bovendien de gegevens zoek. De auteurs van Onder Schot adviseren niet alleen om agenten voortaan te verbieden hun wapen mee naar huis te nemen, maar ook om het te melden als een agent zijn wapen 'uit voorzorg ter hand neemt'. Nu ontbreekt controle op dit punt, terwijl de helft van de ongewilde schoten waarbij doden vielen gelost zijn door agenten die het wapen 'uit voorzorg' getrokken hadden. "Je kunt je afvragen of die meldingsplicht haalbaar is", zegt Naeyé, "maar het is ook in het belang van de agent zelf als deze zich kan verantwoorden." Een andere belangrijke conclusie van zijn onderzoek vindt Naeyé dat 'de arrestatieteams van de politie zo goed functioneren. In de afgelopen drie jaar hielden deze teams meer dan vijfduizend mensen aan. Slechts in drie gevallen trokken zij hun vuurwapen, waarbij vier gewonden vielen en geen doden. "Het kan dus wèl", constateert Naeyé. "Met een goede

voorbereiding en goede procedures kan vaak worden voorkomen dat er slachtoffers vallen. Daar kunnen de gewone agenten nog wat van leren." De eerste reacties op het rapport zijn inmiddels binnen. Dagblad Trouw sprak maandag van 'schokkende' cijfers, en ook de politiebonden ACP en NPB toonden zich 'geschrokken'. Minister Dijkstal komt pas later met een oordeel, en ook de meeste fi-acties in de Kamer nemen een afwachtende houding aan. Dinsdag 5 november vindt in de aula van de vu een groot symposiimi plaats waar de resultaten van het onderzoek zullen worden besproken. Naast de voorzitter van de raad van hoofdcommissarissen S.J. van Hulst is de voorzitter van het college van procureurs-generaal mr. A.W.H. Docters van Leeuwen een van de uitgenodigde sprekers. Beiden lieten vorig jaar nog verstek gaan bij het iRT-symposium op de vu. (PB)

IVliiider promoties aan de VU Afgelopen academisch jaar is het aantal promoties aan de vu licht gedaald ten opzichte van het jaar daarvoor. Of de groei van het aantal doctorsbullen nu definitief over zijn top is, is onduidelijk. In het academisch jaar 1995-1996 vonden tweehonderd promoties plaats, zestien minder dan het jaar daarvoor maar nog net iets meer dan in 1993-1994. De grote dalers zijn Biologie dat van 24 naar 11 promoties ging. Tandheelkunde van 12 naar 2 en Psychologie van 17 naar 10. Absolute topper blijft Geneeskunde dat met 72 promoties drie doctors meer produceerde dan het jaar daarvoor en ruim twintig meer dan twee jaar geleden. Overigens werd het oordeel 'cum laude' afgelopen jaar wel vaker toegekend, namelijk elf keer tegenover zeven in het jaar daarvoor. Een overzicht over de maanden september, oktober en november lijkt erop te wijzen dat de daling zich komend jaar doorzet. Dit jaar zijn er zestig promoties in het eerste kwartaal van het academisch jaar, tegenover vorig jaar 81. Maar pedel F.W.H. Verhoeff wil nog niet van een trendbreuk spreken: "Er is een geweldige stijging geweest van het aantal promoties door de komst van het aio-stelsel en op een gegeven moment was er zelfs een wachtlijst van bijna een half jaar. Ik heb de indruk dat die piek weggewerkt is en het aantal promoties zich stabiliseert rond de tweehonderd. Maar daar staat tegenover dat promovendi zich nu pas aanmelden als het onderzoek echt klaar is. Dan kan de plechtigheid vijf weken later op de rol staan. Dus hoeveel er nog aan zitten te komen dit jaar, kan ik echt niet zeggen." Op 9 december 1992 vond de dneduizendste promotie plaats aan de vu. Maandag 25 november is promotie nummer 3800 aan de beurt. De gelukkige is aardwetenschapper M. Gölke. (DdH)

Ritzen overweegt trajectkaart voor studenten Politie-acties waarbij schoten vallen, w o r d e n vaak onvoldoende g e r e g i s t r e e r d .

Willem Middeikoop/Hoiiandse Hoogte

Sporten goed voor de botten Jongeren drinken meer dan genoeg melk Bewegen is goed voor de ontwikkeling van de botten bij jongeren. Dit blijkt uit een onderzoek waarop Desiree Weiten 6 november aan de vu hoopt te promoveren. De botmassa van jongeren van rond de 27 jaar die veel hebben gesport, blijkt groter en dichter te zijn dan die van de minder sportieve lieden in de onderzochte groep. Het effect geldt overigens niet voor alle takken van sport. De zwaartekracht moet namelijk ongestoord zijn werk kunnen doen. Zwemmen, fietsen en roeien bijvoorbeeld doen de botmassa niet zo groeien als hardlopen of volleyballen. Bewegingen waarbij de spieren stevig aan de botten trekken, zoals het springen bij basketbal, stimuleren de ontwikkeling van de botmassa ook. Belasting van de botten blijkt overigens een belangrijke stimulans te zijn voor de groei van de omvang. Bij meisjes correleert vooral het lichaamsgewicht met de omvang van de botmassa. Dat meisjes gemiddeld minder aan sport doen dan jongens kan hiervoor een verklaring zijn. Eigenlijk was de promovenda op zoek naar een antwoord op de vraag of er een relatie is tussen de opname van calcium en de omvang van de botmassa bij jongeren in de groei. Ze onderzocht-mensen rond de 27 jaar.

omdat op die leeftijd de maximle omvang van de botmassa is bereikt. Maar alle proefpersonen bleken zoveel calcium birmen gekregen te hebben dat ze boven het aangeraden dagelijkse minimum niveau zaten. Het extra aan calcium nemen de botten dan niet meer op. Bij volwassen ligt de dagelijkse behoefte rond de achthonderd milligram. Dat krijgt men al ruim binnen door het drinken van twee glazen melk en het eten van twee boterhammen met boter en kaas. Calcium zit namelijk vooral in zuivelproducten. Volgens het onderzoek stijgt de consumptie van zuivel-" producten bij jongeren in de loop der jaren vooral doordat ze meer kaas gaan eten. In bestaand onderzoek dat de promovenda bestudeerde vond ze voldoende aanwijzingen dat bij vrouwen vóór de menopauze wel degelijk een verband bestaat tussen calciumopname en botomvang. Deze resultaten zijn echter vooral gevonden in landen waar beduidend minder zuivelproducten worden geconsumeerd dan in Nederland, zoals bijvoorbeeld in de Verenigde Staten. Onder mannen is te weinig betrouwbaar onderzoek gedaan om iets zinnigs te kunnen zeggen over de relatie tussen calciumopname en botomvang. Het onderzoek is vooral van belang

in verband met hevige botontkalking op latere leeftijd, osteoporose, een kwaal die de kans op botbreuken verhoogt. Hieraan lijden 171 van de duizend vrouwen boven de 75 jaar en 38 van de duizend mannen in die leeftijdsgroep. Bi) vrouwen in de overgang treedt botontkalking vaak in versterkte mate op. "Het is zaak te zorgen dat de omvang van de botmassa zo groot mogelijk is voordat botontkalking optreedt. Des te langer kimnen de botten goed mee", zegt de promovenda. "Bij jongeren is het dus zaak de botontwikkeling zo optimaal mogelijk te stimuleren. Niet te slank willen zijn, melk drinken en veel bhjven bewegen zijn goede adviezen, waar overigens ook volwassenen en ouderen baat bij hebben, want het remt de botontkalking af." Ze vindt voor mensen die een normaal voedingspatroon hebben het gebruik van zuivelproducten met een verhoogd calciumgehalte niet nodig. "Dat lijkt me alleen zinvol voor ouderen die erg weinig eten en met moeite een boterham en een glas melk naar binnen krijgen." (DdH)

Minister Ritzen weet nog niet wat voor ov-kaart hij studenten na 1998 wU bieden. Maar één ding staat vast: aan het contract dat hij met de openbaar-vei^oerbedrijven gaat sluiten, wil hij 500 miljoen gulden minder uitgeven dan nu. Ritzen heeft de ov-bedrijven offertes gevraagd over twee opties. De eerste is de voortzetting van de huidige kaart, met de keus tussen week- en weekendkaart. De tweede variant is een trajectkaart die studenten vrij reizen geeft tussen woon- en studieadres; op andere reizen kan die kaart als kortingskaart gelden. Na 1998, als het lopende contract met de OV-kaart afloopt, wil Ritzen nog maar vierhonderd miljoen gulden uitgeven; nu kost de kaart hem nog negenhonderd miljoen. Een deel van die bezuiniging haalt hij binnen doordat middelbare scholieren ouder dan achttien jaar hun studiefinanciering - en dus ook hun OV-kaart - verliezen. Ook de verwachte terugloop van het aantal studenten levert hem geld op. Zo'n 360 miljoen moet opgebracht worden door wat Ritzen de 'versobering' van de OV-kaart noemt. De openbaar-vervoerbedrijven is ook gevraagd uit te rekenen hoeveel aparte kaarten voor het hoger onderwijs en voor het middelbaar beroepsonderwijs kosten. Zo houdt Ritzen de mogelijkheid open om de voorgenomen bezuiniging op de studiefinanciering van MBO'ers te realiseren door him ov-kaart af te schaffen. Voor een aparte kaart voor het hoger onderwijs heeft Ritzen 230 miljoen gulden beschikbaar. De openbaar-vervoerbedrijven hebben zelf twee weken geleden al aangegeven dat zij het liefst het huidige contract tot 2000 voortzetten. Daarna willen zij een chipkaart invoeren die studenten een aantal gratis kilometers geeft. (HO, HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen