Ad Valvas 1996-1997 - pagina 335

3-Jl,*

r^e^KCS^CJ-t-^J

nADVALVAS 30 JANUARI 1997

PAGINA 7

ivif^^ 'j^*.ri

f >

'latestSJfe «IsS^SÉ^èii.Vjik:*l;^WW.

-(^

'--'Jr

En nu dan een baan... Als de afstudeerfestivitelten achter de rug zijn, slaat de paniek bij veel doctorandi toe. Wat kunnen ze eigenlijk, en hoe vinden ze een baan? H adewych Hazelzet, ex-studente politicologie, doet verslag van haar bevindingen op de arbeidsmarkt. Deze week deel zeven: van achteren naar voren. Hadewych H azelzet

IVervuiling heeft otter genekt Scheikundige Leonards onderzocht invloed gif op otter Dat de otter in Nederland is uitgestorven, is te wijten aan milieuverontreinigende stoffen. Dat blijl<t uit liet onderzoek van scheikundige Pim Leonards, die dinsdag 2 8 januari promoveerde. Alleen in Friesland en in Overijssel is het water op dit moment schoon genoeg voor een proefuitzetting van otters. Martiné Zuidweg Het proefschrift waarop scheikundi­ ge Pim Leonards op 28 januari pro­ moveerde, maakt deel uit van een gezamenlijk onderzoek van het Insti­ tuut voor M ilieuvraagstukken van de vu, de Stichting Otterstation Neder­ land en de Landbouwuniversiteit Wageningen. Komende week bren­ gen ze het rapport Develop ment of otter-based quality objectives for PCBs uit, waarin de resultaten worden gepresenteerd. Dat de otter sinds 1988 niet meer in Nederland is gesignaleerd, wijten de onderzoekers aan het hoge gehalte pcb's in het milieu. Pcb's (poly­ chloor biphenylen), die tot begin )aren tachtig op grote schaal werden toegepast in bijvoorbeeld transforma­ toren en in verf, zijn giftige, slecht afbreekbare stoffen die zich makke­ hik ophopen in de voedselketen van dieren. Er bestonden al wel vermoe­ dens dat pcb's van invloed zijn op met name otters, maar het schortte nog aan bewijs. Leonards onderzocht de mvloed van PCB'S op marterachtigen: op de her­ melijn, de wezel, de bunzing en de otter. Zijn onderzoeksgroep bestond uit zo'n honderd otters en enkele

tientallen marterachtigen uit Europe­ se landen als Zweden, Denemarken, Oostenrijk, Tjechië, Engeland en Ierland, die door het verkeer zijn gedood of een natuurlijke dood zijn gestorven. D e dieren krijgen de pcb's binnen via h u n voedsel. Daarbij blijkt dat vooral de meest giftige pcb's zich in het lichaam van de marterachtigen ophopen. Leonards heeft de pcb­ gehalten in het lichaam van de mar­ terachtigen en h u n prooien gemeten en ontdekte in de lever van otters een beduidend hoger pcb­gehalte dan in die van de hermelijn, de wezel

en de bunzing. Dat blijkt te maken te hebben met het verschil in eetge­ drag. De otter eet, anders dan zijn soortgenoten, geen muizen, kikkers, padden of hazen, maar vis. En in vis­ sen werden veel hogere pcb­gehalten gevonden dan in de andere prooien. Leonards vond ook een eerste indi­ catie dat pcb­blootstelling een nega­ tieve invloed heeft op de gezondheid van de otter. Hij ontdekte hoge pcb­ gehalten bij populaties otters die met uitsterven worden bedreigd en juist lage gehalten bij populaties die in aantal stabiel zijn of toenemen. H o e hoger het gifgehalte in het lichaam, des te slechter bleek de gezondheidstoestand van de otter. Niet alleen waren otters vaker ziek, ook het aantal ziektes dat ze onder de leden hadden, nam toe bij een toenemend pcb­gehalte. Al bij een kleine hoeveelheid gif wordt de vita­ mine A­opslag van de lever verstoord en daarmee ook het afweersysteem van de otter, zo redeneert Leonards. Een ottemest is extra kwetsbaar,

"

'

^

^

want de pcb's komen via de moeder­ melk bij de jongen terecht. D e onderzoeker vermoedt dat de giftige stoffen ook invloed hebben op de voortplanting. M aar een bewijs heeft hij niet, omdat er geen levende otters bij het onderzoek zijn betrokken. Hoewel pcb's inmiddels verboden zijn, worden ze nog steeds via de Rijn aangevoerd vanuit Duitsland en Zwitserland. Op dit moment zijn de gebieden rondom de grote rivieren zo vervuild, dat zelfs al zou er geen gif meer worden aangevoerd, het nog twintig tot veertig jaar zal duren voor het miUeu zich heeft hersteld. Vol­ gens de onderzoekers heeft het dan ook geen enkele zin om bijvoorbeeld in de Biesbosch otters uit te zetten. Daar is de kans groot dat de dieren ziek worden. Alleen in delen van Overijssel en Friesland is de kwaliteit van water en bodem goed genoeg en het gifgehalte in de vissen zo laag dat het verant­ woord is er otters uit te zetten. M et de voorbereidingen daartoe is inmid­ dels begonnen. Het gaat om een proefuitzetting van twintig vrouwe­ lijke en tien mannelijke otters in Noordwest­Overijssel of in M idden­ Friesland. Het ministerie van land­ bouw, natuurbeheer en visserij zal bepalen in welke van de twee gebie­ den de eerste otters worden geplaatst. De dieren zijn voor een deel afkomstig uit het fokcentrum van Otterpark Aqualutra in Leeuw­ arden en uit Oost­Europa, waar het in de schone bovenlopen van rivieren nog wemelt van de otters. Het pro­ ject gaat twee miljoen gulden kosten.

^

'Met lijden moet je leren leven' Godsdienstfilosoof vindt in literatuur niet­gelovige antwoorden op levensvragen Christenen die het moeilijk hebben, kunnen zich «mastklampen aan de 'tijd zonder tranen' die de bijbel voorspelt, maar hoe gaan niet-gelovigen de strijd met tiet lijden aan? Godsdienstfilosoof dr. H . Jansen tracht iïeiB vraag te beantwoorden aan de hand van boeken van geseculariseerde schrijvers als Iris Murdoch, John rviiig en Cees Nooteboom. Vanaf 4 februari geeft hij jierover college. Frieda Pruim Met het thema van de boekenweek in maart. Mijn God, heeft de college­ reeks over religieuze thema's in hedendaagse seculiere literatuur die op 4 februari van start gaat, niets te maken. De colleges vormen een onderdeel van het onderzoek dat godsdienstfilosoof dr. H . Jansen doet naar de manier waarop niet­gelovige schrijvers in h u n boeken omgaan met zingevingsvragen. "Volgens een theorie van hoogleraar godsdienstfi­ losofie Henk Vroom geeft religie een verklaring voor basiservaringen zoals hjden", vertelt Jansen. "Dat riep bij mi) de vraag op hoe mensen die niet gelovig zijn, met die ervaringen omgaan. Ik concentreer me op de oorsprong en het waarom van het lij­ den. Christenen kunnen zich als zij daarmee worden geconfronteerd vastklampen aan de 'tijd zonder tra­ nen' die in het bijbelboek Openba­

ringen wordt voorspeld, maar waar­ aan ontlenen geseculeerde mensen hoop en troost?" De doctor in de theologie en afgestu­ deerd letterkundige koos ervoor om via hedendaagse literatuur een ant­ woord te zoeken op deze vraag. In zijn onderzoek en in de collegereeks die hij hierover geeft, concentreert hij zich op werken van de Ameri­ kaanse schrijvers John Irving en Anne Tyler, de Britse Iris M urdoch en M uriel Spark en de Nederlander Cees Nooteboom. "Je kunt zoveel kiezen", relativeert hij die keuze, "maar ik vond dat de schrijvers die ik koos in elk geval bekend moesten zijn, omdat dat betekent dat ze invloed hebben op onze cultuur. Murdoch heeft ooit de Engelse Bookerprize gewonnen en boeken van Irving, Nooteboom en Tyler zijn verfilmd. Daaruit blijkt de populari­ teit van h u n romans." Daarnaast selecteerde Jansen de boe­

ken op h u n thematiek. Hij licht toe: "In de boeken van Iris M urdoch spe­ len schuld en zonde een belangrijke rol. Irving vind ik interessant omdat zijn boek A p rayer for Owen Meany begint met de zin "Ik ben christelijk geworden vanwege Owen M eany" en een ander boek van hem eindigt met een afkeer van het geloof. Tyler beschrijft situaties van lijden dichtbij huis aan de hand van hoe het toegaat in gebroken gezinnen en Nooteboom verwoordt het gevoel van wanhoop in deze cultuur. Over Spark twijfel ik nog, want zij is van oorsprong joods en is inmiddels rooms­katholiek geworden. M aar dat kan ook een boeiende invalshoek zijn." De bestudering van The sea, the sea van Iris M urdoch heeft Jansen inmiddels afgerond en met Rituelen van Cees Nooteboom is hij bezig. Aan de hand van deze twee boeken heeft hij al het een en ander ontdekt over de omgang van niet­gelovigen met levensvragen m deze tijd. "M ur­ doch geeft de begrippen zonde en schuld een andere betekenis'. Zij voert die begrippen niet terug naar één punt in de geschiedenis, de zon­ deval, maar is van mening dat zonde en schuld deel uitmaken van de mensen zoals ze zijn. Volgens haar lijden mensen omdat ze zichzelf wil­ len beschermen tegen het lijden. Er is geen uitweg voor het lijden, je moet ermee leren leven en om daar een tegenwicht aan te bieden zoveel

mogelijk goede dingen doen, hoe klein ook. Ook Nooteboom is van mening dat het leven onvermijdelijk lijden met zich meebrengt, en dat wie niet wil lijden, dood gaat. Vol­ gens hem is het leven een chaos en onverdraaglijk." Ondanks deze over­ eenkomst in visie, ziet Jansen ook verschillen, die hij toeschrijft aan de herkomst van de beide auteurs. "Murdoch concentreert zich op de moraal en vraagt zich in haar boeken af hoe een mens goed kan zijn in een wereld zonder God, terwijl voor Nooteboom de vraag naar zin voor­ op staat, vanuit de Europese traditie waarin hij staat." Bij de colleges zijn behalve theolo­ gen­in­spe ook studenten wijsbegeer­ te en letteren welkom. "De kijk die studenten letteren vanuit letterkun­ dig onderzoek op romans hebben, kan een verrijking zijn, want theolo­ gen hebben de neiging te snel uit boeken te halen wat ze willen", meent Jansen. "Kijk maar naar pre­ ken over lijden. Dan citeren predi­ kanten bijna automatisch Dostojevs­ ky, maar wat hij over lijden schrijft, rukken ze volledig uit zijn verband en gebruiken ze om h u n eigen visie te onderstrepen." De colleges vinden plaats van 4 februari tot en met 3 juni op dinsdags van 16 45 tot 18 30 uur Studenten godgeleerdheid, letteren en v^ijsbegeerte kunnen zicti nog opgeven bij het studiesecretariaat (13A-04) of bij de docent, tel 46688

Maandenlang heb ik de krant van achte­ ren naar voren gelezen. Het enige dat m e noodgedwongen interesseerde waren de pagina's vol vacatures. Sinds kort lees ik weer gewoon de krant van voren naar achteren. In de trein naar mijn werk wel te verstaan. M eteen valt mijn oog op de volgende passage: "De arbeidsmarkt heeft zich het afgelopen jaar zeer gunstig ontwikkeld. Daarmee is het in 1995 ingezette herstel krachtig doorgezet. De werkgelegenheid groeide met ruim 120.000 arbeidsplaatsen, terwijl de werkloosheid daalde met bijna 40.000" (NRC, 23 januari 1997). Snel maak ik een rekensom in mijn hoofd. Als deze cijfers gepaard gaan met evenzovele offi­ ciële vacatures, zijn dat er zo'n 2300 per week. In gedachten ga ik mijn universitaire vriendenkring af. Inderdaad, slechts een enkeling is nog overdag op haar huis­ adres te bereiken. Zijn ze allemaal aan het werk? Eén vriendin heeft gelijk na haar scriptie een baby gebaard aan wie ze haar handen vol heeft. Anderen wer­ ken voor een uitzendbureau. Een aantal is blijven hangen op de universiteit. Ver­ schillende vrienden hebben h u n koffers gepakt en zijn voor onbepaalde tijd ver­ trokken. Een enkeling met vooruitzicht op een aanstelling bij terugkomst, de meesten willen pas weer verder denken over hun kostwinning als h u n reisgeld op is. M aar mensen die het afgelopen jaar zijn doorgestoten via een officiële vaca­ ture? Ik ken er welgeteld één. D e trein dendert door de polders. De geur van de witte boterham met pinda­ kaas die mijn overbuurman zit te veror­ beren, dnngt zich aan me op. Zit ik eens niet in een rokerscoupe, krijg je dit. Beschroomd hou ik mijn mond dicht. Zo direct ruikt hij op zijn beurt de knof­ look van mijn etentje van gisteren met een stel oude bekenden. Vorige week belde mijn vriendin Kristien me op mijn werk. Via via had ze gehoord dat ze me sinds kort daar kon bereiken. Het num­ mer kende ze nog uit haar hoofd, aange­ zien ze daar zelf ook ooit was begonnen. Of ik me al verveelde? Zij had inmiddels zó'n goeie baan. En, weet je wat? Ze zit­ ten daar te springen om mensen. Waar­ om fax je niet even je cv.? Fantastische groeimogelijkheden... D e avond erna belde Hans. Hij hoorde dat ik een eetaf­ spraak had met Kristien. Of we niet iets konden combineren in verband met onze krappe agenda's. Niet dat hij me van haar wilde afpakken, maar het zou wel leuk zijn om weer eens bij te praten. Hij is namelijk inmiddels één van de drie parmers bij een zeer snel groeiend bedrijf. En dus altijd op zoek naar talent. H e t etentje was erg gezellig. Over zaken was Hans alleen begonnen als Kristien zich even excuseerde en andersom. Tij­ dens die onbewaakte ogenblikken had­ den ze allebei aan me zitten trekken. Sinds ik na een paar maanden zoeken een baan heb gevonden, komt er iro­ nisch genoeg van alle kanten werk op me af. N a een kortstondig opgelaaid enthou­ siasme, hield ik toch maar de boot af. Ik was immers net begonnen met m ' n hui­ dige baan. Het afgelopen jaar was ik al zo vaak verkast. Even stabiliteit leek me niet gek. En beter voor mijn c v . Boven­ dien had ik het erg naar m ' n zin en sus­ ten mijn collega's me dat dat tijdelijke contract wel verlengd zou worden. Trust us. Don 't worry. Op mijn werk vond ik mijn collega in tranen. Of scheen daar een voorzichtige glimlach doorheen? Ze had net met grote moeite aan mijn baas verteld dat ze naar een andere werkgever zou overstap­ pen. Een vriendin had haar gepolst voor een andere functie met meer groeimoge­ lijkheden. M ijn baas zat met zijn handen in het haar. Waarom ging zijn jonge talent er toch steeds zo snel vandoor? In de gang sprak hij mij opeens aan. Wat ik dacht van een fulltime contract voor een jaar? En of ik soms nog andere mensen wist? Vraag maar of ze even hun c v . faxen. Of zou hij toch maar eens een officiële vacature plaatsen?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen