Ad Valvas 1996-1997 - pagina 152

*ft:.ig'g'"B»"s«te»'

AD VALVAS 3 1 OKTOBER 1996

PAGINA 2

'Werk heeft functie godsdienst overgenomen' Wij werken niet meer, zoals vroe­ ger, om God of onze naaste te die­ nen, m a a r om mee te tellen in de samenleving. In die zin heeft het arbeidsbestel de functie van de godsdienst overgenomen. Dat be­ toogde prof.dr. Gerard Dekker op 25 oktober in zijn afscheidsrede als hoogleraar godsdienstsociologie aan de vu. In zijn rede 'Van roeping naar baan. Arbeid in godsdienstig perspectief schetste Dekker de veranderingen in de houding van westerse mensen ten opzichte van arbeid door de eeuwen heen. Tot en met de nniddeleeuwen was arbeid geen doel om naar te stre­ ven, maar slechts een middel tot levensonderhoud. Onder invloed van het christendom veranderde de werkmentaliteit fundamenteel, voor­ al in het calvinistische Nederland. Mensen namen vrijwillig een taak op zich en verplichtten zichzelf die te volbrengen. Velen beleefden hun

beroep als een goddelijke roeping, waarbij men zich niet op zijn eigen belang diende te richten, maar God, de naaste of de samenleving behoor­ de te dienen. Nog steeds voelt de meerderheid van de Nederlandse bevolking de plicht tot werken. Ter illustratie wees Dekker op een onderzoek uit 1994, waaruit bhjkt dat 83 procent van de bevolking (waarschijnlijk) zou blijven werken na het winnen van een miljoen. Die plicht wordt echter niet langer door onszelf, maar door de samenleving opgelegd. Arbeid wordt niet meer beschouwd als dienst aan God of de samenle­ ving, maar als middel tot zelfont­ plooiing, waarbij het niet meer zozeer om de inhoud van het werk gaat, maar om het hebben van een baan. Participeren in het arbeidsbestel wordt voorwaarde om in de samen­ leving te participeren. "Arbeid is van doel weer middel geworden", signa­

'Meer overheidsgeld in onderzoel( steleen'

leert Dekker. Leefden de mensen vroeger om te werken, nu werken zij weer, net als voor de middeleeuwen, om te leven, maar "het gaat nu min­ der om het fysieke levensonderhoud en meer om het sociale levensonder­ houd". De beroepsplicht bestaat dus nog steeds, maar is onder invloed van de secularisatie niet langer godsdienstig gefundeerd. Tegelijkertijd vertoont het arbeidsethos volgens de gods­ dienstsocioloog sacrale trekkenr"De noodzaak van arbeid en de plicht om te werken zijn vrijwel boven alle twij­ fel verheven; ze zijn in onze samenle­ ving min of meer heilig", legde hij uit. "Men kan zelfs zeggen dat het arbeidsbestel de functie van de tradi­ tionele godsdienst heeft overgeno­ men. Het is hét middel tot integratie, tot participatie in de samenleving en daarmee het middel om op een soci­ aal aanvaardbare manier te leven." (FP)

Het volgende kabinet moet de onderzoeksuitgaven met 500 mil­ joen gulden verhogen. Dat heeft minister Ritzen gezegd op een con­ gres in Brussel. Dat geld valt deels te halen uit de opbrengst van milieuheffingen. Ondenvijsspecialisten van de Partij van Europese Socialisten (PES) bespraken de verklaring Building bridges die Ritzen eerder met sociaal­ democratische collega­bewindslie­ den uit negen Europese landen had opgesteld. Kern van die verklaring is dat de overgang naar een kenniseconomie een veel actievere rol van de over­ heid vergt. Elk land dat niet wil afglijden naar armoede en sociale ellende moet volgens de socialisti­ sche bewindslieden bereid zijn tot extra investeringen in onderwijs en onderzoek. Maar die investeringen moeten niet ongericht zijn. De politiek moet zich meer bemoeien met keuzes welk onderzoek er gedaan wordt en wie er toegang krijgt tot nieuwe kennis. En

IVIUB ondervindt nog niet veel weerstand in Eerste Kamer

Personalia

Petitie CDA­senator 'weinig verheffend' De Twentse hoogleraar Boorsma, Ud van de Eerste Kamer, is te elf­ der ure een handtekeningenactie begonnen tegen de nieuwe univer­ sitaire bestuurswet MUB. Zijn eigen CDA­fractie deelt Boorsma's kritiek op deze "hiërarchiserende" wet. Maar de Paarse fracties in de senaat blijken niet onder de indruk. Alleen een PvdA­senator verzet zich, m a a r zij is geen woordvoerder over dit onderwerp. In december behandelt de senaat de MUB, het wetsvoorstel van Ritzen waarover PvdA en WD in de Tweede Kamer hevig met elkaar in botsing kwamen. De collega's in de Eerste Kamer zijn echter niet van plan deze ruzie nog eens over te doen, zo bleek deze week bij een eerste overleg. De enige grote senaatsfractie die zich op dit moment tegen de MUB

keert, is die van oppositiepartij CDA. Een lid van deze ftactie, de Twentse hoogleraar openbare financiën prof.dr. P.B. Boorsma, is zelfs een handtekeningenactie onder collega­ hoogleraren begoimen. Hij verzet zich tegen de door de minister benoemde Raad van Toezicht en tegen de nieuwe beroepsdecanen. Ook is hij tegen het terugdraaien van de studenteninspraak. Hij vindt dat de Tweede Kamer "de zaken niet goed heeft afgehandeld". In de senaat laat Boorsma de CDA­ woordvoering over aan zijn collega prof.mr.dr. A. Postma. Maar ook deze Groningse hoogleraar onder­ wijsrecht ziet weinig in de MUB. Hij vindt de medezeggenschap "niet goed doordacht". De afbakening van instemmings­ en adviesrechten van gekozen raden wordt volgens hem inzet van ellenlange procedures.

Postma vindt de MUB vooral een "banenplan voor juristen". Postma van het CDA verzet zich ook tegen de top-down benadering van de MUB. Die botst volgens hem met het wezen van de universiteit. Hij wijst er op dat ook de rector straks zonder duidelijke invloed van de universiteit benoemd kan wor­ den. "In Leuven wordt de rector gekozen in verkiezingen door de vol­ tallige staf. En is dat dan geen top­ universiteit?" Op de Paarse fracties maakt de kri­ tiek nog weinig indruk. Alleen PvdA­ senator drs. A. Grewel, die op de UVA jarenlang voorzitter was van de universiteitsraad, zal tegen de "afschaffing van de democratie" stemmen. Maar zij staat nog alleen. De pvdA­fractievoorzitter prof.mr. M.J. Cohen, rector in Maastricht, is verklaard voorstander van de MUB.

BAS VAN DER SCHOT

voor het oplossen van maatschappe­ lijke problemen is er meer aandacht 1 nodig voor het bouwen van 'brug­ gen' tussen wetenschap en maat­ ^i schappij. "Sociaal­democraten moeten zor­ gen dat kennis de nieuwe motor 1 wordt voor vrijheid, emancipatie en I gelijkheid", zei Ritzen in Brussel. Hij stelde dat nieuwe kennis cruciaal is | voor economische groei, maar bij­ voorbeeld ook voor een goed beheer | van het milieu. Voor het eerst pleitte Ritzen nu | expliciet voor verhoging van de over­ heidsuitgaven, al legde hij de reke­ ning wel bij het volgende kabinet. Het onderzoekbudget van ruim vi)f| miljard gulden zou met vijfhonderd [ miljoen verhoogd moeten worden. Als een van de fmancieringsbronnen 1 ziet hij de milieuheffingen. De I opbrengst ervan moet dan ingezet | worden voor onderzoek naar miUeu­ vriendelijke technologie. In het algemeen wil de minister f vooral geld voor 'maatschappelijk^] relevant' onderzoek op de grensge­ bieden tussen verschillende discipli­ nes. J uist dat onderzoek komt vaak! moeilijk van de grond. Net als zijni Europese collega's wil hij deze pun­ fl ten opgenomen zien in het volgende ^ verkiezingsprogramma van zijn par­ tij. (FS, HOP)

En mevr.dr. G. Lycklama a Nijeholt, die voor de PvdA het woord zal voe­ len, verwacht dat het met de MUB "allemaal prima zal gaan". Ook D66­senator mr. J .F. Glastra van Loon voorziet weinig proble­ men. "J e kunt op onderdelen kritiek op deze wet hebben. Hij biedt in theorie wel mogelijkheden om op dictatoriale wijze te besturen. Maar wie dat probeert, zal al gauw van de koude kermis thuiskomen." De uni­ versitaire bevolking zou dit nooit accepteren. Zijn fractie zal daarom "haar steun niet aan deze wet ont­ houden". En de petitie van Boors­ ma? Glastra van Loon schiet in de lach: "Nou, dat vind ik géén ver­ heffend tafereel. Zelf zou ik als sena­ tor zoiets nooit ondernemen." (FS, HOP)

Dr. Laurens de Vries is per 11 maart 1997 benoemd tot hoogleraar' Bijbelvertalen aan de faculteit der^ letteren en de faculteit der godge­[ leerdheid. Hij volgt prof.dr. J an del Waard op, die op 1 september af­[ scheid nam. De Waard was de eerste' hoogleraar op deze leerstoel, diel| wordt gesponsord door het Neder­i lands Bijbelgenootschap. De Vries, gepromoveerd in de algemene taal­I wetenschap, combineert zijn werkl aan de vu (0,3 fte) met een baan alsl vertaalconsulent bij de United Bible I Societies en een baan als weten­[ schappelijk medewerker aan dcj Rijksuniversiteit Leiden. Prof.dr. P.J .D. Drenth, hoogle­l raar psychologie, heeft een eredocto­l raat gekregen van de Universite^ v René Descartes voor zijn bijdrage tot^H n en bevordering van de psychologie^B k als wetenschap. Het eredoctoraat zal^H v worden uitgereikt op donderdag 12^B p december 1996. De Université Rene^H n Descartes is een van de Parijse u n i ­ ^ | d versiteiten waarin de Sorbonne isl opgegaan. ^ B ti Drs. Patricia Kandelaars (RuimI telijke Economie) heeft de Peccei­| prijs van het International Institute! of Applied System Analysis (iiASAjfJ I in Wenen (Oostenrijk) gewonneuf met haar paper 'A dynamic simula­i J Ac tion model of tourism, population^ and environment in the Yucatan | ^ r . Peninsula'.

^^

KET WETENSCHAlfEL^lCE

GTMT

Ad Vaivas Is het redactioneel onafhankelijke weekblad van de Vrije Universiteit Redactie-adres: De Boelelaan 1105 (bezoek en postj 1081 HV Amsterdam, tel. (020) 4445630 Fax-nummer: (020) 4445639 E-mail adres: advalvas@cca.vu nl Redactiekamers: 15B 1 1 , 158 13 en 15B 15, Hoofdgebouw VU Redactie: Frank van Kolfschooten (hoofdredacteur, tel 4445632), Peter Boerman (personeelskatern 4445631), Caroline Buddingh' (4445634), Dirk de Hoog (4445637), Ben Koster (vormgeving, 4445633), Frieda Pruim (eindredacteur, 4445640) Martine Zuidweg (4445636) Secretariaat: Harmke van Rossen (redactie-assistent, 4445630/4445631), , Loes Zwilling (mededelingen) Medewerkers: Mananne Hoek van Dijke, Theodor j Holman, Dtck Roodenburg, Selma Schepel Fotografen: Nico Boink, Sidney Vervuurt, Peter i Wolters {allen Audio Visueel Centrum VU), Bram de Hollander Stichting Hoger Onderwijs Persbureau (samenwerkende universiteitsb laden): Hanne Obbink, Frank Steenkamp, Matthé ten Wolde, tel (071) 5236151 Tekenaars: Aad Meijer. Bas van der Schot, Berend Vonk Ontwerp lay-out: Hollandse Hoogte Adviescommissie: drs A.A van Ruler, A Jongbloed, prof. dr J.H J. van den Heuvel, ir C.M. Veenstra Strijland, i r j Hamelynck (secretans) Advertenties: opgeven bij Bureau Van Vliet, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel (023) 5714745, fax (023) 5717680. Ook voor 'Adjes commercieel' (zie pagina 4) Ovenge Adjes redactie-adres, advertenties van VU-instanties opgeven op 1004, Hoofdgebouw, tel. 4445660 (mr J L K. van dör Veen)| Productie: Drukkerij Dijkman, Amsterdam Toezending: per jaargang (of deel daarvan) f 50, Betaling uitsluitend per acceptgirokaart, aan te vragen bij redactie Ad Valvas, tel. (020) 4445630 Int.Standaard Serie Nummer: 0166 0098 Overname van artikelen is alteen toegestaan na verkregen toestemming van de redactie

a Scii de ] ent Clj

e ec T ir

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen