Ad Valvas 1996-1997 - pagina 207

AD VALVAS 2 1 NOVEMBER 1996

PAGINA 5

'Soms kan ik met moslims beter praten dan met christenen' Studentenpastor voor buitenlandse studenten neemt na 35 jaar afscheid Auke Hofman was als pastor 35 jaar lang de steun en toeverlaat van in de Randstad studerende Afrikanen, Aziaten en Latijns-Amerikanen. Een verzoek om geld was voor veel buitenlandse studenten een aanleiding om bij hem aan te kloppen, maar daar bleef het meestal niet bij. Op 1 november heeft hij zijn Amsterdamse werk overgedragen aan Juut Meijer. Frieda Pruim

"Vijftien jaar geleden werd ik gebeld door een Ghanees die op het punt stond om teruggestuurd te worden naar zijn land", vertelt studentenpastor Auke Hofman (64). "Hij had de sprong naar Europa gewaagd, maar had hier geen werk gevonden, waardoor hij ook geen studie kon betalen. Ik heb toen een beroep gedaan op een diakonale instelling van de kerk, die ervoor zorgde dat hij een cursus kon gaan volgen bij een pluimveebedrijf in Bameveld. Daarna is hij teruggegaan naar Ghana, waar hij een goede baan heeft gekregen." Zo succesvol verlopen de meeste contacten met studenten uit Afrika, Azië en Latijns Amerika niet. "En dat is in zekere zin maar goed ook", meent Hofman, "want mensen die zomaar op de bonnefooi naar Europa komen, moeten ook de ervaring opdoen dat sommige dingen niet kunnen." Talloze studenten hebben in de afgelopen 35 jaar van zijn werk als pastor voor buitenlandse studenten bij hem aangeklopt met een verzoek om financiële steun. Vaak lukte het Hofrnan om het benodigde geld te vmden, mede dankzij diakonale steun, maar niet altijd. "Soms was het moeilijk om studenten duidelijk te maken dat ik geen Grote Tovenaar was. Iemand zei eens tegen me. als u het wilt, dan komt het er, maar zo werkt dat natuurlijk niet." Dat ook mensen met onzuivere bedoelingen een beroep op Hofman deden, ondervond hij al snel. "Ik was nog maar net studentenpastor toen er een vreemdeling bij me kwam die zei dringend tweehonderd gulden nodig te hebben. Dat wist ik vrij snel voor hem te vinden. Toen mijn voorganger

Ds. Auke Hofman: 'Nederlandse studenten hebben er hun handen vol aan om iemand te worden in Bram de Hollander Amsterdam.'

dat hoorde, zei hij: heeft die jongen je al weten te vinden nog voor ik je voor hem heb kunnen waarschuwen?" Maar de meeste mensen die geld nodig hebben, moeten volgens Hofman wel iets overwinnen voor ze bij hem aankloppen en er zijn ook wel mensen die het aanvankelijk louter om geld te doen was, maar die al pratend ontdekken dat er veel meer te bespreken valt. "Economische problemen zijn dikwijls een aanleidmg om naar mij toe te komen. Studenten uit de Derde Wereld hebben vaak niet alleen te weinig geld om zelf van rond te komen, maar voelen zich ook nog eens verantwoordelijk voor hun familieleden, die vaak hoge verwachtingen van ze hebben. Ook vragen over studiemogelijkheden zijn vaak een reden om langs te komen. Veel studenten overschatten hun eigen capaciteiten of weten niet wat voor opleidingen er allemaal zijn. Maar m bijna elk gesprek komt veel meer aan de orde dat dit soort praktische vragen: levensbeschouwing, wanhoop, eenzaamheid. Daar begint het eigenlijke pastoraat." Hofman had de afgelopen 35 jaar niet alleen studenten in Amsterdam, maar ook studerenden in Den Haag en

Delft onder zijn hoede. Daardoor kampte hij vaak met tijdgebrek. Zijn functie is daarom inmiddels gesplitst: Juut Meijer neemt het Amsterdamse werk van hem over en Waltraut Stroh het werk in Den Haag en Delft. Hofmans werk in Amsterdam bestond behalve uit het voeren van talloze individuele gesprekken uit het begeleiden van een gespreksgroep. Hij heeft vroeger ook wel Engelstalige diensten op Uilenstede georganiseerd en experimentele vieringen voor buitenlanders en Nederlanders samen in Buitenveldert en Amstelveen. "Daar ben ik op een gegeven moment weer mee gestopt omdat ik er geen tijd meer voor had, maar ik heb er ook mijn twijfels over of er wel behoefte aan dit soort diensten bestaat", zegt Hofman. "Ik heb kerkelijk betrokken mensen altijd zoveel mogelijk naar bestaande Engelstalige gemeenschappen verwezen. Daar vinden ze aansluiting bij hun eigen traditie." Tot dne jaar geleden beschikte het pastoraat over een meditationroom in het Hoofdgebouw, maar wegens interne verschuivingen zijn Hofman en zijn studenten inmiddels 'verbannen' naar de kelder van het geneeskundegebouw. "Dat is erg jammer", meent Hofman, "want een

meditatieruimte moet zo toegankelijk mogelijk zijn en deze plek is moeilijk te vinden. We hebben gelukkig wel de toezeggmg gekregen dat er wordt gezocht naar een nieuwe ruimte in het Hoofdgebouw." Hofman hield tien jaar lang maandelijkse Open House Meetings in het gebouw van het studentenpastoraat. De afgelopen zeven jaar begeleidde hij op de vu de wekelijkse gespreksgroep Holy book, modem time. "We praatten over hoe heilig het heilige boek is, en hoe dat boek zich tot deze tijd verhoudt", vertelt Hofinan. "We bestudeerden bijbelteksten, maar ook verhalen uit Trouw over secularisatie of over godsdienstsociologische ontwikkelingen in Nederland. Uit de gesprekken bleek dat sommige studenten de gevestigde kerken in hun land van herkomst als onderdrukkend ervaren. Nogal wat deelnemers kwamen uit de Hoorn van Afrika, maar ook uit andere Afrikaanse landen. Er waren ook wel wat studenten uit Azië en soms deden enkele Latijns-Amerikanen mee." De groep van de vu was alleen voor buitenlandse studenten bedoeld. De Open House Meetings stonden ook open voor Nederlandse studenten.

Nieuwe pastor kan eigen liamer niet vinden "Ik ben al twee keer verdwaald op weg naar m'n kamer op de vu", vertelt ds. Juut Meijer, per 1 november de opvolger van Auke Hofinan. Ook studenten hebben er moeite mee om op tijd te komen voor haar spreekuur in de kelder van de medische faculteit. Bovenaan haar verlanglijstje staat dan ook een plek op de vu waar ze beter bereikbaar is. Juut Meijer (41) solliciteerde vanuit India op de baan als pastor voor buitenlandse studenten in Amsterdam. Nog maar een paar weken geleden keerde ze terug uit dat land, waar haar man onderzoek deed als cultureel antropoloog. Meijer volgde de afgelopen twee jaar in Madras een aantal op India geënte vakken op de theologische faculteit, gaf Engelse les aan gehandicapten en was actief in een onderzoeks- en gesprekscentrum voor mterrehgieuze dialoog. "Ik vond het heel mspirerend om contact te hebben met mensen uit een andere cultuur en met een andere godsdienst. Het lijkt me leuk om dat in Amsterdam voort te zetten", licht de theologe haar motivatie voor haar nieuwe baan toe. Mensen met verschillende culturele en religieuze achtergronden met elkaar in gesprek brengen vind ze een belangrijke kant van haar nieuwe werk. "Zelf heb ik daar in India veel aan gehad", vertelt ze. "Zo'n gesprek is leuk en leerzaam tegelijk." Als pastor in de Amsterdamse Dominicuskerk keek Meijer ook al over de grenzen van haar eigen traditie heen. Zo organiseerde ze samen met een

imam een gespreksgroep voor christenen en moslims. Op de vu komen studenten uit Afrika, Azië en Latijns Amerika al een aantal jaren elke maandag van 17.30 tot 19.00 uur bijeen. Meijer heeft de begeleiding van die gespreksgroep van Hofrnan overgenomen. Daarnaast lijkt het haar leuk een gesprek tussen buitenlandse en Nederlandse studenten op gang te brengen. "Maar ik weet niet of Nederlandse studenten daarvoor te porren zijn." Meijer verwacht meer tijd dan Hofman te hebben voor Amsterdamse activiteiten, omdat zij speciaal voor Amsterdam is aangesteld, terwijl Hofinan ook nog Den Haag en Delft onder zijn hoede had. Voordat ze nieuwe initiatieven gaat ondernemen, wil ze eerst veel studenten leren kermen. Die komen naar haar spreekuur in JO-90 in de kelder van de medische faculteit of bellen haar thuis op. Meijer is door de Gereformeerde Kerken in Nederland aangesteld voor alle buitenlandse studenten in Amsterdam, maar historisch is het zo gegroeid dat het pastoraat voor buitenlandse studenten een plek heeft op de vu. Behalve een goed bereikbare kamer op de universiteit - mét telefoon - staan er Engelstalige kerkdiensten voor studenten en een mooie gebedsruimte in het Hoofdgebouw op het verlanglijstje van de nieuwe pastor. "We hebben nu alleen een klein kamertje naast JO-90, waar één keer per dag een meneer komt bidden. Dat kamertje is erg ver weggestopt en er is weinig van gemaakt. Op een imiversiteit met studenten met zoveel verschillende religieuze achtergronden lijkt het me goed om daar een serieuze ruimte voor beschikbaar te stellen." (FP)

maar die kwamen maar mondjesmaat. Hofman heeft daar wel een verklaring voor: "Vreemdelingen zijn vaak veel eerder politiek bewust, terwijl Nederlandse studenten er denk ik hun handen vol aan hebben om geestelijk te overleven en iemand te worden in Amsterdam. Dat zijn twee verschillende werelden. Maar Nederlandse studenten hebben geen idee hoezeer contact wordt gewaardeerd." Het plan van de studentenvakbond van de vu (SRVu) om buitenlandse studenten te gaan koppelen aan een Nederlandse student die als een soort mentor fungeert, juicht Hofman toe. "Maar doe het stapvoets en maak er zo min mogelijk kabaal over, want anders komen de buitenlandse studenten niet", raadt hij de initiatiefnemers aan. "Zij hebben vaak al zoveel te maken gehad met misbruik van macht. Hoe bescheidener je zo'n project aanpakt, hoe beter het werkt." De communicatie tussen Nederlandse en buitenlandse studenten verloopt vaak moeizaam, heeft Hofman ontdekt. "Buitenlanders wordt bijvoorbeeld vaak m één adem gevraagd: waar kom je vandaan en wanneer ga je weer weg? Veel buitenlandse studenten hebben er moeite mee dat ze niet echt worden opgenomen in een Nederlands gezelschap. Nederlanders praten vaak zo snel dat het nauwelijks te volgen is waar ze het over hebben. Overigens zoeken ook buitenlandse studenten elkaar op. Zij zitten net zo in elkaar."

Frustratie Persoonlijke gesprekken voerde Hofman veel aan de telefoon. Ook kwamen veel studenten naar zijn spreekuur op de vu en naar zijn huis. Behalve 'reguliere' en door Europa zwervende buitenlandse studenten deden ook veel vluchtelingen een beroep op hem. "Begeleiding van asielzoekers betekent vaak dat ze hun verhaal van fhistratie kwijt kunnen en dat ze zich niet helemaal in de steek gelaten voelen. Velen van hen komen uit gebieden waar geweld heerst. Daar herstellen ze niet of maar heel langzaam van. Luisteren is het enige dat je voor hen kunt doen." Niet alleen christenen kwamen naar hem toe. "Ik heb veel moslims, hindoes en boeddhisten ontmoet. Die hebben dan gehoord dat ik iemand ben die naar je luistert en die je kan helpen. Ze zoeken vaak iemand die er begrip voor heeft dat ze van hun eigen traditie zijn vervreemd en zijn op zoek naar een nieuwe invulling van hun geloof. Soms kan ik met moslims uit het Midden-Oosten beter praten dan met chnstenen, omdat zij uit een cultuur komen waar men gesprek over godsdienst waardeert." Het klikte overigens met altijd tussen de pastor en degenen die een beroep op hem deden. "Soms vond ik niet de juiste toon of het geschikte moment, zoals toen ik een keer spontaan bij een buitenlandse familie langsging die grote problemen had. De man des huizes was heel boos dat ik kwam, want hij had me niet uitgenodigd. Ik zag hem denken: wat moet die pottenkijker in mijn troep?" Vijfendertig jaar is een lange tijd, maar Hofman is nooit uitgekeken geraakt op zijn werk. De ontmoetingen met mensen zijn hem altijd blijven boeien. Toen hij begon was hij een leeftijdgenoot van de studenten die hij onder z'n hoede had, terwijl hij nu gemakkelijk hun vader zou kunnen zijn. Heeft zijn leeftijd hem nooit in de weg gezeten? "In mijn eerste jaar als studentenpastor ging ik eens bij een Chinese familie op bezoek. De mevrouw die opendeed, riep: o nee, u bent veel te jong! Ik kan niet met u praten! Vervolgens hebben we urenlang gepraat. De laatste tien jaar is het aantal asielzoekers enorm toegenomen. Zij zien mij soms als een vaderfiguur die ze kunnen vertrouwen. Mijn leeftijd heeft dus zeker niet altijd negatief gewerkt." Op 24 januari 1997 vindt in de Keizersgrachtkerk van 17 00 tot 2 1 00 uur een informele afscheids ceremonie plaats Als afscheidscadeau vraagt Auke Hofman om een bijdrage aan het A A hulpfonds voor vreemdelingen via Wilde Ganzen

Juut Meijer

Peter Welters - AVC/VU

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen