Ad Valvas 1996-1997 - pagina 346

PAGINAt*"'

I M i

IHi

AD VALVAS <6 FEBRÖrtRI 1997

OV-kaart dreigt te verdwijnen

Het nut van Ritzens tempobeurs blijkt moeilijk aan te tonen Voor een studiebeurs m a g je je best i n s p a n n e n . Met dat vanzelfsprekende argument voerde m i n i s t e r Ritzen vier jaar geleden de ' t e m p o beurs' in. Studenten zouden h a r der gaan werken - en dat deden z e . H e t succes Ujkt b e w e z e n . E n toch is dat niet de conclusie van e e n vorige week verschenen evaluatierapport.

te effect teweegbrengt. En dat was vooral: een algehele verbetering van de studievoortgang. Oppervlakkig gezien - en daar laat ook de Lsvb zich door misleiden - lijken de cijfers overtuigend. Sinds september 1993 heeft de temponorm van eerst tien en later 21 studiepunten voor duizenden als scherprechter gewerkt. Tegelijk is de studie-inspanning van studenten sinds 1991/1992 langzaam maar zeker gestegen. En toch bewijzen zulke feiten op zichzelf nog niets. De kwestie doet denken aan die van de snelheidscontroles in het verkeer. Natuurlijk worden er honderden zielenpoten op de bon geslingerd, maar waar het om gaat is of in het algemeen het rijgedrag verbetert - en of dat ook werkelijk door die controle-acties komt. O m dezelfde twee vragen draait het ook bij de tempobeurs. Is het gemiddelde studietempo verbeterd? Dat wel, zeggen de Nijmeegse onderzoekers. Het aantal studiepunten dat studenten per jaar halen, is bij tien onderzochte opleidingen van 1991 tot 1995 langzaam gestegen van gemiddeld 24 naar 29 punten. Bij eerstejaars studenten was de verandering minder spectaculair: van 24 naar 27 punten. Maar nu komt het

Volgens de onderzoekers heeft de t e m p o n o r m "niet of nauwelijks effect gehad op de studievoortgang". Die uitspraak, wijselijk genegeerd door Ritzen, roept een reeks vragen op. Verrassende conclusies passen vaak niet in de kraam van de politiek. Beleidsonderzoekers schijnen daar eelt tegen te ontwikkelen. Desondanks moet het voor medewerkers van het Nijmeegse instituut lowo een vreemd gezicht geweest zijn. Opdrachtgever Ritzen die bij het uitbrengen van hun rapport vele feitjes noemt, maar niet de twijfels over het wezenlijke effect van de tempobeurs. En de Landelijke Studentenvakbond die direct de trom roerde over een reeks "ongewenste effecten" van de tempobeurs. D e hamvraag is natuurlijk of de tempobeurs het door Ritzen gewens-

Animo voor studie loopt weer wat terug D e a a n m e l d i n g e n voor het k o m e n de studiejaar in het hoger onderwijs zijn in januari wat tegengevallen. Gevolg is dat de achterstand op de cijfers van vorig jaar is opgelopen van 6 naar 10 procent. Maar: omdat de trend is dat studenten zich steeds later aanmelden, wordt verwacht dat het uiteindelijke aantal eerstejaars in september nog zal meevallen. De aanmeldingen bij de vu trokken wat aan zodat er in september naar verwachting net zoveel nieuwe studenten komen als een jaar geleden, net als in Tilburg. De Universiteit Maastricht staat als enige op winst, en wel met 8 procent. De verhoudingen tussen de instellingen zijn sinds begin januari niet ingrijpend veranderd. De UVA in Amsterdam viel het meest terug (17 procent), en hoort nu met Leiden en Delft bij de zwaarste verliezers. (FS, HOP)

probleem: het is maar helemaal de vraag of deze trend wel de verdienste is van de tempobeurs. Want al in het studiejaar 1992/'93, een jaar voor invoering van de maatregel, begonnen smdenten harder te studeren. Ook in 1994/'95, toen de temponorm niet verhoogd werd, zette die

NIEUWSANALYSE trend door. D u s staat er op pagina 107 van het lowo-rapport: "Het valt niet te bewijzen dat hier een effect van de tempobeurs optreedt." Voor het verhoogde studietempo zijn ook andere verklaringen te bedenken, erkennen de onderzoekers. Zoals andere versoberingen van de studiefinanciering, of: de algemene aandacht voor studeerbaarheid in de afgelopen jaren. Verhelderend zijn wat dat laatste betreft enkele casestudies in het Nijmeegse onderzoek. Zowel bij een geneeskunde- als een rechtenopleiding vallen de grootste sprongen in de studievoortgang niet samen met de invoering van of verhoging van de temponorm.

maar met verbeteringen in het studieprogramma. "Onderwijsverbetering is het beste medicijn", zou je uit deze voorbeelden mogen concluderen. Het doen van zulke uitspraken viel echter buiten de opdracht van de Nijmeegse onderzoekers. Ze hoefden slechts de tempobeurs te evalueren. En dat leverde dus weinig op. Alleen de hogere temponorm die in 1995/'96 werd ingevoerd "lijkt een effect gehad te hebben", maar dan alleen bij ouderejaars studenten - en slechts bij een deel van de vijf opleidingen waarover men gegevens beschikbaar had. ' Na zo'n onderzoek dringt zich de vraag op of het hoger onderwijs zonder de tempobeurs - of zijn opvolger, de prestatiebeurs - niet beter af zou zijn. Want het enige dat vaststaat, is dat door deze maatregelen een relatief groot aantal allochtone studenten en mensen uit lagere inkomensgroepen gepakt wordt. En dat maar liefst de helft van de studenten de druk van de temponorm stressverhogend vindt. Dat is een nogal hoge prijs voor een maatregel waarvan de 'gewenste' invloed nauwelijks aan te tonen is. (FS, HOP)

Brieven

I

Houd uw reactie kort. Over bijdragen langer dan 3 0 0 woorden is contact met de redactie nodig. De redactie kan bijdragen inkorten. Anonieme brieven worden niet geplaatst.

Filosofie op school Twee opmerkingen met betrekking tot het artikel 'Universiteiten kiezen alsnog voor filosofie als schoolvak', in Ad Valvas van 23 januari 1997: 1. Sinds wanneer is Harry Mulisch een bekend 'denker'? D e laatste keer dat ik van hem hoorde, was de man nog immer slechts een zeer begiftigd charlatan en bellenblazer van de minder charmante soort. Schreef hij bovendien niet zelf "een minuut slecht schrijven is beter dan een dag goed denken"? Mulisch heeft deze eigen vondst terdege ter harte genomen en heeft sindsdien vele dagen slecht geschreven en weinige minuten goed gedacht. D e benaming 'filosofaster' lijkt mij in deze dan ook meer op zijn plaats.

2. In de discussie over het voor middelbare scholen nieuw te ontwikkelen kunst- en cultuurvak CKV2 is een strijd ontstaan tussen een 'kunstzinnige' en een 'filosofische' lobby. Zoals de zaken nu gesteld zijn, tekenen zich twee mogelijkheden af: óf de filosofie doet haar intrede als verplicht vak, óf er ontstaat een vak met kunst en cultuur in het curriculum. D e vereniging van universiteiten (VSNU) heeft zich inmiddels - na veel gedraai - 'definitief achter de keuze voor filosofie ge-schaard. Maar welke het ook moge worden, het nieuwe studieonderdeel moet in ieder geval passen in het profiel 'maatschappij en cultuur'. Naar mijn idee begaat men in de dicussie een vergissing, waimeer de kunst bij de cultuur wordt ingelijfd

BAS VAN DER SCHOT

en de filosofie van dit geheel wordt gescheiden. De kunst en de filosofie hebben elkaar altijd wederzijds sterk beïnvloed, en behoren beide tot het terrein van maatschappij en cultuur. Was het niet de filosoof Nietzsche die zo'n enorme nadruk legde op het belang van de cultuur in haar geheel? M e t respect voor de autonome metiers van de kunsthistorie en de wijsbegeerte, pleit ik dan ook voor een interdisciplinair cultuurvak waarin ruimte is voor zowel de kunst als de filosofie. Jeroen Hendriks student vergelijkende kunstwetenschappen: woord beeld.

D e o v - s t u d e n t e n k a a r t dreigt te verdwijnen. D e onderhandelingen over een nieuw contract m e t de openbaar-vervoerbedrijven verlopen zo stroef dat m i n i s t e r Ritzen de s t u d e n t e n b o n d e n al gepolst heeft of zij bezwaar h e b b e n tegen het afschaffen van de kaart. Het nieuwe contract over de ovkaart moet op 1 november 1998 ingaan. Ritzen wil dat de kaart hem vanaf dat tijdstip nog maar 400 miljoen gulden per jaar kost. N u geeft hij er nog 900 miljoen aan uit. De minister is niet tevreden over de ofl^ertes die de ov-bedrijven hebben gedaan. Hij had h u n gevraagd de kosten van drie varianten te berekenen. M a a r zelfs de goedkoopste variant, een kaart die alleen geldig is op het traject tussen woon- en studieadres, moet volgens de ov-bedri)ven al 625 miljoen gulden kosten. Duurder nog is het handhaven van de huidige kaart, die studenten de keus geeft tussen vrij reizen in de week of in het weekend. Omdat het aantal studenten na 1998 zal dalen, ktmnen de kosten daarvan omlaag, maar, zeggen de OV-bedrijven, niet verder dan naar 680 miljoen gulden Ritzen vindt dat te veel. Hij gaat 7 februari overleggen met zijn collegaministers, maar ontkent dat hij het kabinet om extra geld zal vragen Enkele weken geleden heeft hi; de studentenbonden LSvb en iso al gevraagd wat die ervan zouden vinden als de kaart verdwijnt. De bonden zijn daar tegen. De openbaar-vervoerbedrijven hebben veel belang bij de studentenkaart. Bij de Nederlandse Spoonvegen bijvoorbeeld zijn studenten met 3,6 miljard verreisde kilometers per jaar goed voor een kwart van alle reizigers. D e ov-bedrijven schermen met cijfers die moeten aantonen dat het afschaffen van de studentenkaart ook andere belangen schaadt. Volgens onderzoek dat Intomart in hun opdracht heeft verricht, gaat 20 procent van de studenten per auto reizen, met alle gevolgen voor verkeersveiligheid en milieu van dien. Daarnaast zeggen veel studenten op kamers te gaan wonen. Dat zou Ritzen 230 miljoen gulden aan extra uitwonendenbeurzen kosten, en dat bedrag zou hij dus moeten verrekenen met wat het afschaffen van de kaart hem oplevert. (HO, HOP)

Ad Valvas per post Wie Ad Valvas per post wil ontvangen, Kan schnfteiijk of telefonisch een abonnement aanvragen bij: Abonnementen-administratie Ad Valvas, De Boelelaan 1105, Hoofdgebouw, kamer 15b-15, 1 0 8 1 HV Amsterdam, tel. 020 4445630 Het abonnementsgeld (ƒ 50,-) geldt voor de gehele jaargang of een deel daarvan. Wie zich in de loop van de jaargang abonneert, krijgt de nog verschijnende edities toegezonden

Ad Valvas is UCL leuddiuiicei onaniaiinelijke weekblad van de Vrije Universiteit Redactie-adres: De Boelelaan 1105 (bezoek en post) 1081 HV Amsterdam, tel {020) 4445630 Fax-nummer: (020) 4445639 E-mail adres: advalvas@cca vu nl Redactiekamer: 15B 15, Hoofdgebouw VU Redactie: Frank van Kolfschooten (hoofdredacteur tel 4445632), Peter Boerman (personeelskatern, 4445631), Caroline Buddingh' (4445634), Dirk de Hoog (4445637), Ben Koster (vormgeving, 4445633), Frieda Pruim (eindredacteur. 4445640) Martine Zuidweg (4445636) Secretariaat: Harmke van Rossen (redactie-assistent 4445630/4445631) Medewerkers: Marianne Hoek van Dijke, Hadewych Hazelzet, Theodor Holman, Dick Roodenburg, Selma Schepel, Elsbeth Vernout Fotografen: Nico Boink, Sidney Vervuurt, Peter Wolters (allen Audio Visueel Centrum VU), Bram de Hollander Stichting Hoger Onderwijs Persbureau (samenwerkende universiteitsbladen): Hanne Obbink, Frank Steenkamp, Matthé ten Wolde tel (071) 5236151 Tekenaars: Aad Meijer, Bas van der Schot, Berend Vonk Ontwerp lay-out: Hollandse Hoogte Adviescommissie: drs A A van Ruler, A Jongbloed prof dr J H J van den Heuvel, ir C M. Veenstra Stnjland, ir J Hamelynck (secretans) Advertenties: opgeven bij Bureau Van Vliet, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel (023) 5714745, fax (023) 5717680 Ook voor 'Adjes commercieel' (zie pagina 4) Overige Adjes redactie adres, advertenties van VU-instanties opgeven op 1D04, Hoofdgebouw, tel. 4445660 (mr J L K van der Veen) Productie: Dijkman offset bv, Diemen Toezending: per jaargang (of deel daarvan) f 50, Betaling uitsluitend per acceptgirokaart, aan te vragen bij redactie Ad Valvas. tel (020) 4445630 Int.Standaard Serie Nummer: 0166-0098 Overname van artikelen is alleen toegestaan na verkregen toestemming van de redactie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen