Ad Valvas 1996-1997 - pagina 297

ADVALVAS 16 JANUARI 1997

PAGINA 7

'Er is geen schaatsleven na de Elfstedentocht' VU'ers schaatsen mee in Tocht der Tochten Onder de ruim 16.000 deelnemers aan d e Elfstedentocht bevond en zich minstens tien VU'ers. Hün verhaal is nog niet opgetel<end. ' i k kan het nog een keer d oen en dan proberen een betere tijd i neer te zetten", zegt hoogleraar oud e I geschiedenis Bert van der Spek. "IVIaar het zai altijd in de schaduw staan van die , eerste keer dat ik de I Elfstedentocht uitreed ." Caroline Bu ddingh'

I

"Het smk tussen Franeker en Bartle­ hiem was een hel", verzucht Jos de Koning, docent bij Bewegingsweten­ schappen een paar dagen nadat hij voor de derde keer de Tocht der Tochten heeft uitgereden. "47 kilome­ ter lang kwamen we niets of iemand itegen, terwijl de wind genadeloos in ons gezicht striemde. Ik ben toen echt een aantal doden gestorven." N o g steeds voelt hij de pijn in zijn ledema­ ten Maar hij had de koningsrit van het natuurijs voor geen goud willen missen. "Er zijn tochten die net zo lang zijn, maar minder tot de verbeel­ ding spreken. Dat komt door die ver­ schnkkelijke verhalen over afzien en Ibarre weersomstandigheden. D a t wilde ik zelf wel eens meemaken. En jna één keer raak je eraan verslaafd." e Koning reed de rit, net als de vori­ Ige keren, met Jan van der Hoorn, de jwinnaar uit 1947, en diens zoon. Dat maakte de tocht nog specialer. "Nie­ and herkent h e m natuurlijk", vertelt |de docent, "maar toch voelde ik me de bodyguard van een winnaar. Het |was onze taak om hem weer heelhuids aar de finish te brengen. We hoefden ions daar overigens geen zorgen over |te maken, hoor. Met zijn 73 jaar heeft an een betere conditie dan wij. T o c h hebben we h e m veel uit de wind gehouden en deden dan het kopwerk. Dat Ui was wel even hard werken. T a n ­ dden e op elkaar en maar doorbijten, 'laar de finish werd er mooier door. lies deed pijn, maar ik was superte­ leden." Net als De Koning heeft ook Richard alk, student bewegingswetenschap­ en, de tour op klapschaatsen uitgere­ en. De student vindt ze lekker rijden. 'Vooral bi) goed ijs en met wind mee. 1) wmd tegen vond ik ze minder, ant dan wilde ik kortere slagen aken en dat gaat met een klap­ schaats niet zo makkelijk." T o c h was dat niet de reden dat hij ergens tussen Franeker en Bolsward helemaal stuk as. Dat had vooral met conditie te aken. "Zat ik daar aan de kant in de meeuw en verwenste mezelf Waar as ik toch in vredesnaam mee bezig? i)n lichaam deed pijn en ik was moe het waaide zo hard. Maar het is ;t bij me opgekomen te stoppen. Ik ist dat ik dan twee dagen later mijn aren uit mijn hoofd zou trekken. Die ;edachte hield me op de been." 'amen met studiegenote Ingrid van er Vhst en haar vader vertrok

Jos de Koning van Bewegingswetenschappen: 'Het stuit tu ssenTraneicer en Bartlehiem was een liel.' Richard die zaterdagochtend om half zeven uit Leeuwarden om veertien uur later trots op de Bonkevaart aan te komen. Een kruisje zal Richard echter niet ontvangen, aangezien hij officieel geen deelnemer was en dus geen stempelkaart had. "Maar dat is niet het belangrijkste", zo redeneert de bewegingswetenschapper. ".Deze dag zal ik nooit vergeten."

Erwtensoep "De afstand op zich is natuurlijk heel wat, maar de tocht is zo bijzonder omdat je door zoveel mensen wordt toegejuicht en geholpen", meent Richard. "In de steden en dorpen konden we elkaar soms niet meer ver­ staan, zo enthousiast was het publiek. D a n moesten we alle drie wel even iets wegpinken. Maar ook op de meest onwaarschijnlijke plekken stonden er nog mensen aan de kant met warm water en thee. Op plekken waar we moesten klunen, werden we geholpen. Anderen riepen hoeveel kilometer het nog was naar de volgende stempel­ post, of spraken ons bemoedigende woorden toe. Albert Heyn deelde in de middle of nowhere erwtensoep uit. Heerlijke dikke snert. Geen groot publiek dat kon zien hoe nobel deze keten was. Onderweg hadden de schaatsers het daar wel allemaal over",

vertelt hij enthousiast. De laatste meters vond hij het mooist. "Het was donker en we waren vreselijk moe, maar oh, wat waren we gelukkig. Wij maakten deel uit van de groep die heel Nederland op zijn kop had gezet." Bert van der Spek, hoogleraar oude geschiedenis, had na afloop van de Elfstedentocht een frustratie de wereld uitgeholpen. Zijn collega van de UVA had al twee kruisjes en Van der Spek nog geen. En dat schept in de wetenschap een ongelijkheid. "Maar ik heb de tocht uitgereden en hij niet. N u kan ik hem weer recht in de ogen kijken", grapt Van der Spek. Het felbegeerde kruisje was echter niet makkelijk verdiend. D e hoogle­ raar had er tien jaar hard voor getraind. Maar hij is dan ook bezeten van schaatsen. "Mijn hoogste doel was het uitrijden van de Elfsteden­ tocht. D u s aan het begm van elk win­ terseizoen begon ik fanatiek te trainen om maar fit genoeg te zijn voor deze tocht. Je moet toch voldoende kilome­ ters in je benen hebben. Uitgerekend dit jaar had ik me echter niet goed voorbereid. Vlak voor kerst deed ik pas voor het eerst de schaatsen onder." Maar het kwam goed. Na vijf­ tien uur stug doorschaatsen, bereikte Van der Spek om kwart voor twaalf 's

avonds de finish. "Ik heb rustig geschaatst, wilde niet het risico lopen halverwege stuk te gaan. Maar bij Stavoren was ik wel even bang dat ik niet binnen de tijd Dokkum zou halen. Want dat is de eigenlijke graad­ meter. Als je Dokkum voor elf uur hebt gehaald, dan weet je dat het goed komt." Gedurende de rest van de rit rekende Van der Spek dan ook uit hoe hard hij moest gaan en hoeveel minu­ ten pauze hij mocht nemen om de eindstreep op tijd te halen. "Je zou zeggen dat zo'n dag je gedachten alle kanten op gaan, maar dat was niet zo. Ik was alleen maar met de tocht bezig. Het ene moment was ik aan het calcu­ leren, dan bedacht ik me weer wat voor een geluksvogel ik was en het volgende moment genoot ik van de de mensen aan de kant. En allerlei Friese zinnen spookten door mijn hoofd, zoals Ik ha it ütriden en It giet oan." D e vierde januari was een van de mooiste dagen uit Van der Speks leven. Dat heeft ook een keerzijde. Want, is er nog een schaatsleven na deze rit? "Ik ben bang van niet", ant­ woordt de hoogleraar oude geschiede­ nis. "Ik wil altijd het hogere bereiken. En dit is echt de top. Ik kan het nog een keer doen en dan proberen een betere tijd neer te zetten. Maar het zal altijd in de schaduw staan van die eer­

Piet den Blanken/Hollandse Hoogte

ste keer dat ik de Elfstedentocht uitreed." Voor Frans van Rossum, medewerker van de bibliotheek bij P sychologie, was het ook de eerste keer. E n hoewel hij het een enorm eind vond, voelde hij zich de hele dag op en top geluk­ kig. "Samen met mijn vriend train ik al tien jaar voor deze tocht, dus condi­ tie heb ik wel. Dat, samen met tech­ niek en doorzettingsvermogen, heb je nodig om er een leuke tocht van te maken. D a n kun je ook echt genieten van de mensen die aan de kant staan te juichen en eten en drinken aanrei­ ken." Natuurlijk heeft hij wel eens gebaald. Op de lange stukken met wind tegen en op momenten dat een groep rijders weer eens uit elkaar viel omdat nie­ mand het kopwerk wilde doen. "Maar dan zette ik mijn verstand op nul en rekende de hele tijd uit hoe lang het zou duren voor de volgende stop. Zonder barre weersomstandigheden is het natuurlijk ook geen echte Elfste­ dentocht." T o c h was ook Van Ros­ sum opgelucht toen hij om half tien de finish bereikte. "Ik ben toen heel langzaam gaan schaatsen. Zodat ik extra lang van het gejuich kon genie­ ten."

'hema's Ritzen tellen niet mee bij selectie toponderzoek Iniversiteiten en NWO werken aan procedure jaren een budget van 100 miljoen gul­ den vrijmaken om hun topgroepen te versterken. Nwo wordt verantwoorde­ Internationale t o p k w a l i t e i t w o r d t lijk voor de selectie van de toppers. pet enige c r i t e r i u m v o o r d e selectie Dat hebben beide partijen afgelopen fan de tien t o t t w i n t i g u n i v e r s i t a i r e zomer afgesproken. Op dit moment lopcentra, die v a n a f 1 9 9 8 e e n m i l ­ overleggen ze over de precieze proce­ loenenimpuls k r i j g e n . D e v r a a g dure. Bvelke t h e m a ' s m i n i s t e r R i t z e n Het plan voor stimulering van toppers relevant' v i n d t zal bij d e selectie was in het najaar bron van spanningen p e n rol spelen. D a t h e b b e n d e tussen minister Ritzen en het hoger vereniging van universiteiten onderwijs. D e bewindsman vond dat lysNu) en d e o n d e r z o e k s o r g a n i s a ­ er met meer dan 10 topscholen moch­ pe NWO eind d e c e m b e r a f g e s p r o ­ ten komen, terwijl NWO en VSNU mik­ n. ten op twintig. Tegelijk leek hij zich inhoudelijk met de selectie te willen ' universiteiten moeten de komende bemoeien; ook de maatschappelijke en

technologische relevantie van onder­ zoek zou moeten meetellen. Beide standpunten heeft Ritzen inmiddels afgezwakt, maar nog steeds spelen ze een rol in de discussies over het toponderzoek, NWO en de univer­ siteiten proberen nu een procedure af te spreken die zo min mogelijk ruimte biedt voor misverstanden. Over een maand verwachten ze daarmee klaar te zijn, maar volgens vsNU­directeur dr F. van Eijkem zijn ze het over enkele hoofdpunten al eens. "Weten­ schappelijke topkwaliteit volgens internationale maatstaven. D a t wordt het criterium", zegt Van Eijkem. O m die top te selecteren, wordt

gebruik gemaakt van de vele onder­ zoeksbeoordelingen die de laatste jaren al zijn opgesteld. Volgens Van Eijkem is het eigenlijk niet zo moeilijk om met die rapporten in de hand de echte toppers aan te wijzen. "Maar de weging ervan wordt in handen gelegd van een groep buitenlandse deskundi­ gen." Er wordt gestreefd naar spreiding over de vakgebieden, en in de alfa­ en gammavakken zal men met minder grote bedragen werken dan bij de exacte wetenschappen. In principe draait het om selectie van complete onderzoekscholen, maar volgens Van Eijkem is er wel ruimte om daarvan af

te wijken: "Soms is maar een deel van een school van topkwaliteit, en som­ mige toppers zitten buiten de scho­ len." D e wens van Ritzen om aparte proce­ dures in te stellen voor topscholen en individuele toppers nemen NWO en VSNU niet over. Ze vrezen dat dat alleen maar extra bureaucratie geeft. Wat het aantal toppers betreft wordt de discussie met Ritzen voorlopig niet op de spits gedreven. M e n wil in 1998 beginnen met een vijftal topgroepen, en een jaar later met nog eens vijf. Daarna volgt dan een eerste evaluatie. (HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen