Ad Valvas 1997-1998 - pagina 170

A D VALVAS 2 3 OKTOBER I997

PAGINA 2 4

­?$•

Op de VU lopen opvallend veel mensen rond die familie van elkaar zijn. Soms is dat toeval, maar in een aantal gezinnen is het traditie om aan de Vrije Universiteit te gaan studeren of werken. Deze week de broers Yang en Bing Tjiook. Zij werken allebei als tandarts bij de Stichting Bijzondere Tandheelkunde.

•^*^

w. I .

^

Sï^ rki^­j«

M\J^'^i

'';: y^i^£^

Bing Tjiook (rechts): 'Yang was lieel lang mijn grote broer.'

Bram de Hollander

'We speelden veel met bouwdozen en meccano' Marianne Hoel< van Dijl<e Ze kozen hetzelfde vak, werken bi) de­ zelfde stichting en hebben ook nog eens samen een praktijk. Yang (49) en Bing (44) Tjiook zijn zowel aan elkaar als aan de tandheelkunde verknocht. Bing: "Onze levens zijn zeer verweven, zowel privé als professioneel." Yang: "Zelfs onze zus was daar ooit bij betrokken. Zij heeft me de eerste maanden in mijn praktijk geholpen, toen ik nog geen vaste assistente had." D e zorg voor hun medemens is de kinderen Tjiook met de paplepel inge­ goten. Vader was internist en moeder werkte voordat ze trouwde als ver­ pleegster. Aan tafel werd er dus gere­

ZO BROER, ZO BROERTJE geld over medische onderwerpen ge­ sproken. Bing ging daarnaast vaak met z'n vader mee naar het zieken­ huis. Bing: "Sommige mensen worden pa­ nisch van ziekenhuislucht. Voor mij heeft het juist iets heel vertrouwds." Yang: "Ik ging minder vaak mee naar het ziekenhuis, maar het praten over medische zaken, over de zorg voor mensen herinner ik me wel. Dat heeft de stap om zelf de medische wereld m te gaan gemakkelijker gemaakt." Bing: "Het was voor ons allebei niet zo'n bewuste keuze, maar achteraf be­ redeneerd was het de combinatie van het menselijke aspect en de techniek die ons aansprak in tandheelkunde. We waren allebei als kind al geïnteres­ seerd in techniek." Yang: "We speelden veel met bouw­ dozen en meccano, bijvoorbeeld." Met de keuze om te gaan werken bij de Stichting Bijzondere Tandheelkun­ de legden beide broers ook nog eens extra de nadruk op het sociale aspect van hun vak. Yang is er coördinerend tandarts van een van de afdelingen, waar Bmg ook werkzaam is. Op deze afdeling worden op verwijzing patiën­ ten behandeld die om de een of ande­ re reden niet goed behandeld kunnen worden in de gewone tandartspraktijk. D e meeste patiënten die ze ontmoeten hebben al veel behandelingen achter de rug en zijn vaak teleurgesteld. Communicatie is dus extra belangrijk. Omdat de broers vijf jaar in leeftijd verschillen, trokken ze in hun jeugd niet bijzonder veel met elkaar op. T o e n ze na enige omzwervingen alle­ bei bij tandheelkunde aan de tivA te­ recht kwamen, was het verschil ge­ slonken tot twee studiejaren. Maar door de organisatie van de studie was

ook dat te veel om met elkaar op te trekken. Bing bleef na z'n studie aan de UVA werken en Yang ging naar de vu. Pas toen de vu en de UVA gingen samenwerken in Acta, kregen ze de kans om samen te gaan werken. Ze zouden het geen probleem vmden als dat tot hun pensioen zo door zou gaan. Bmg: "Het contact is gelijkwaardiger geworden door de jaren heen. Yang was toch heel lang mijn grote broer. N u komt hij ook bij mij om advies te vragen over een behandeling. Ik heb er nooit onder geleden, maar ik vind ik wel heel leuk dat het leeftijdsver­ schil tussen ons niet meer speelt." Yang: "Onze band is ook hechter ge­ worden. We zijn dagelijks met dezelf­ de dmgen en problemen bezig. Op de een of andere manier trekken we daar­ door ook buiten het werk meer met elkaar op dan met ons zusje. We heb­ ben in onze gesprekken dezelfde men­ geling van medische onderwerpen en

persoonlijke verhalen als vroeger bij ons thuis." Al lijken ze in eerste instantie dezelfde dingen te doen, toch zien de broers duidelijk verschillen in mentaliteit. Bmg: "Ik bewonder m Yang de inzet die hij voor z'n werk heeft. Bij mij is er toch altijd iets van relativiteit. Ik kan met echt heel gepassioneerd met iets bezig zijn, terwijl Yang dat wel kan. Hij is ook veel avontuurlijker in het werk, wil nieuwe dingen uitprobe­ ren, terwijl ik daar veel afwachtender in ben." Yang: "Het is niet altijd gemakkelijk en verstandig om zo te werken. Wan­ neer een patiënt in mijn stoel gaat zit­ ten, vergeet ik de rest. Ik kan daar­ door soms tot in het onredelijke door­ gaan. D a n vraag ik duidelijk te veel van assistentes. En dat zijn toch de mensen met wie je moet blijven sa­ menwerken." Op zijn beurt bewondert Yang z'n broer om het gemak waarmee hij bui­

ten het werk met mensen omgaat. Bmg: "Het is ook een kwestie van trai­ ning. Yang heeft een gezin en ik woon alleen. Dan gaat het bijhouden van contacten minder vanzelf en tegelij­ kertijd geeft het me meer vrijheid om op nieuwe dingen af te stappen. Ik hoef aan niemand verantwoordmg af te leggen. Ik vind het ook belangrijk om een grens aan te geven in het werk. Ze hebben mij ook wel eens ge­ vraagd om op een andere afdeling coördinerend tandarts te worden. Dat heb ik niet gedaan, want het brengt een grote tijdsmvestermg mee doordat je aanspreekpunt voor de buitenwe­ reld bent. Ik haal me niet meer dmgen op de hals dan ik wil doen." Allebei vinden ze h u n familie heel be­ langnjk. Ze denken zelf dat hun Oos­ terse achtergrond daar wel een rol in zou kunnen spelen. Vader Tjiook komt uit een Chinese familie die al generaties in Indonesië woont. Tij­ dens zijn studie in Amsterdam ont­

moette hij zijn Nederlandse vrouw en in 1961 vestigde het gezm Tjiook zich in Amsterdam. Yang en Bing hadden tot die tijd in Soerabaja gewoond Vooral voor de toen dertienjarige Yang was de omschakeling naar Ne­ derland niet gemakkelijk. Yang: "De overgang was heel groot: het klimaat, de cultuur, zelfs de taal was m het begin moeilijk, al spraken we thuis Nederlands. Het was in alle opzichten een moeilijke tijd, ook fi­ nancieel. Dat waren we in Indonesië niet gewend." Bing: "Ik had het duidelijk minder moeilijk, maar ik was ook jonger. Ons gezm IS voor mij toen wel heel belang­ rijk geweest. Het is grappig, we heb­ ben later allebei college gevolgd m zie­ kenhuizen waar onze ouders ook nog gewerkt hebben en werken nu zelf op de plek waar we als student patiënten behandelden. Zo komt alles weer bij elkaar."

FEUILLETON Dagboek van Katja (Waarin Katja haar xtc­ervaringen onthult, tot een diep inzicht liotnt, twee mannen verleidt, en uiteindelijk een diep verborgen geheim prijsgeeft. Lukt haar alles? Of dit juist niet?)

8. Xtc! Wat is echte xtc? Ik w e e t nog dat in ons dorp Jan S a v o m i n L o h m a n (liij studeerde ooit hier aan de v u , m a a r h a d geen door­ zettingsvermogen) een paar van die pilletjes h a d . Hij zette z'n c a s ­ setterecorder zo luid mogelijk, luisterde naar Ice T . en we slikten z o ' n pilletje. Ik voelde wat mijn taak in het leven w a s : ik z o u van alles twee n e m e n . T w e e m a n n e n , twee vrienden, twee vriendinnen, twee m i n n a a r s , twee studies, twee hobby's. Ik wilde ook twee goden, e n twee geloven. W a n t al sprak ik door één m o n d , ik had twee h e r ­ senhelften en ik w a s waarschijn­ lijk twee persoonlijkheden. Niet alle v o r m e n van schizofrenie zijn vervelend ­ de mijne is leuk en verrijkend. N e e m die ook! Ik danste tot 's ochtends tien uur. Sorgdrager wU n u dat h o u s e ­ p a r ­ ty's m a a r tot twee uur 's nachts m o g e n duren. H o e w o u ze dat o p ­ leggen? W o u ze in elke l o o d s , in

elk h u i s , in elke schuur controle gaan uitoefenen? D e kans is gro­ ter dat je Ulegale Irakezen vindt d a n xtc­gebruikers. M e t Marion ­ mijn nieuwe vrien­ din (ik zal straks uitleggen hoe dat zit) ­ kan ik het goed vinden. Ze luistert naar m i j , terwijl ik niet alleen alles lieg wat ik t e g e n haar zeg, m a a r ook m e e s t a l het t e g e n ­ overgestelde m e e n . "Je zou eens wat aan je haar m o e t e n d o e n . . . Je m o e t je m a n e e n s m e e r thuisla­ t e n . . . Je m o e t eens een tijdje hard w e r k e n . . . " H e t is opvallend dat het niets uitmaakt of je tegen je vriendinnen Uegt e n h e t o m g e ­ keerde zegt wat je bedoelt, of de waarheid. N i e m a n d luistert. T e g e n D a n i zeg ik altijd de waar­ heid, m a a r dat haalt weer niets uit, want hij liegt altijd tegen m i j . "Ik heb v a n m o r g e n Nederlands geleerd, Katja, ik b e n gisteravond vroeg naar b e d gegaan, Katja, ik h o u alleen van jou, Katja..." JVlijn arts, m e t wie ik inmiddels een g e ­ h e i m e relatie h e b , liegt ook tegen

m i j . "Mijn vrouw en ik h o u d e n niet m e e r van elkaar... Ik h o u al­ leen van j o u . . . . Jij bent de enige voor m i j . . . Mijn vrouw is m i s ­ s c h i e n w e l de b e s t e schrijfster v a n N e d e r l a n d . " Ik k o m h e m t e g e ­ m o e t en z e g tegen h e m dat ik h e m zo wijs vind. D a t ik h e m b e ­ grijp. D a t hij bij mij veilig i s . D a t zegt zijn vrouw ook tegen h e m ­ dat weet ik, want zijn vrouw is mijn nieuwe vriendin Marion. E n ik z e g tegen h e m dat ik van h e m h o u ­ wat in zekere zin ook zo i s , want wat m a a k t het uit? Je kan dat t e g e n iedereen z e g g e n . N i e ­

m a n d w e e t toch wat het betekent, en het betekent steeds iets anders. "Ja, ik h o u ook van jou", hoor ik n u elke dag, uit twee verschillen­ de richtingen. "Maar", zegt mijn vriendin M a r i o n aan w i e ik heb verteld dat ik twee m a n n e n heb, "het gaat t o c h g e w o o n o m de seks. M e t wie doe je het 't lek­ kerst?" Als zij dat zegt, m o e t ik altijd denken aan mijn hospita Ferwerda. E e n aardige dominee, m a a r in de knoop m e t alles en ie­ d e r e e n , wat je tegenwoordig vaak bij d o m i n e e s ziet. (Mijn vader.) Ferwerda geniet van mij door het sleutelgat als hij mij ziet. Maar hij geniet ook als hij D a n i ziet. We w e t e n niet wat het lekkerst voor h e m i s . E n wanneer heb ik n o u de beste seks? Als ik mijn dokter h o o r liegen, slijmen en liefhebben, of als ik D a n i zie sco­ ren in de A­tjes? Wislawa S z y m ­ borska, de Nobelprijswinnares van het vorig jaar, dicht: "Kleine m e i s j e s kijken/ v a n a f e e n toren van glimlach/ neer op de catastro­ fe// Kleine meisjes,/ handenwrin­ gend/ in een b e d w e l m e n d veinsri­ tueel. Ik wil uiteindelijk iets groters, en dat wil ik nog dit jaar... "Wat wU je, Katja?", vroeg M a r i o n . "Veel p u n t e n halen", zei ik. "E chte x t c . . . E e n kind", dacht ik. Katja van

Groeningen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen