Ad Valvas 1997-1998 - pagina 512

AD VALVAS 2 6 MAART 1998

PAGINA 6

'Een portret is de weerslag van een ontmoeting' Foto's van Friso Keuris in het Exposorium In het Exposorium van de Vrije Universiteit hangen tot eind april portretten van Neder­ landse beeldend kunstenaars en schrijvers. Vrijdag 20 maart werd de tentoonstelling geopend met een openbaar interview, waaruit bleek waarom fotograaf Friso Keuris portretten maakt: "De camera is een excuus om bij mensen over de vloer te komen." Dick Roodenburg Hoffotograaf Paul Huf schijnt ooit ge­ zegd te hebben dat je beroemd wordt door beroemde mensen te fotografe­ ren. In dat opzicht lijkt fotograaf Friso Keuris met zijn portret van Connie Palmen, volgens columnist Max Pam de bekendste Nederlandse vrouw na koningin Beatrix, op de goede weg. Tijdens een interview met kunsthisto­ ricus Frank van den Bosch op 20 maart bij de opening van zijn fototen­ toonstelling in het Exposorium ont­ kende Keuris echter dat hi) naar be­ roemdheid streeft. "Mijn ambitie is portretten te maken. Wat daar verder uit voortkomt, heb ik niet in de hand." Misschien was de vraag niet helemaal eerlijk, want in het Exposorium han­ gen naast coryfeeën als W . F . Her­ mans en Pyke Koch ook minder be­ kende namen als de schrijver Abdul Kader Benali en beeldend kunstenaar Merijn Bolink. Dat is volgens Keuris een bewuste keuze. Speciaal voor de tentoonstelling heeft hij de afgelopen maanden een aantal portretten van jonge beeldend kunstenaars gemaakt. "Voor boekhandel Scheltema Holke­ ma Vermeulen heb ik vorig jaar een bundel met portretten van jonge N e ­ derlandstalige schrijvers gemaakt en al eerder een boekje met oudere schrij­ vers. Binnen de literatuur was er dus voldoende aanbod, maar voor de beel­ dende kunst wilde ik eenzelfde varia­ tie van gearriveerde en aankomende kunstenaars. Mensen als Pyke Koch en Kees Verwey had ik al, dus ik moest nog op zoek naar vertegen­ woordigers van de jongere generatie." Keuris studeerde fotografie aan de

Cultuur

Links schrijfster Connie Palmen, reclits beeldend kunstenaar Gijs Assman. Friso Keuris

Koninklijke Academie te D e n Haag ("Na afstrepen in de Elsevier beroe­ penalmanak bleef één opleiding over") en kwam via stages bij diverse fotografen terecht. "Het voordeel van zo'n stage is, dat je een kijkje in de keuken kunt nemen. Sommige foto­ grafen maken gebruik van mogelijkhe­ den, technieken en apparatuur waar jij je niet van bewust bent." Al snel koos Keuris voor de portretfotografie: "Ik ouwehoer graag, waarschijnlijk. Die camera is een excuus om bij mensen over de vloer te komen. Ik vind het leuk om te praten met iemand die goed over zijn werk heeft nagedacht. Het portret wordt dan de weerslag van een gesprek dat je hebt gehad, van een ontmoeting." En vanwaar zijn voorkeur voor schrijvers en kunste­ naars? "Dat individualisme spreekt me aan. Het klinkt misschien wat snobis­

tisch, maar ik kom ook uit die wereld voort. Mijn vader was art director, mijn broer is componist. In zo'n om­ geving voel ik me thuis. Daaraan geef ik de voorkeur boven een kantoor­ ruimte of directeurskamer." Een goed portret is volgens Keuris vooral afhankelijk van degene die er op staat. " H o e sterker die kop of de karaktertrekken, des te interessanter de foto. Een slechte foto van een goeie kop is nog steeds de moeite waard. Veel moeilijker wordt het wan­ neer iemand oninteressant is, zodat je van alles en nog wat uit de kast moet halen om er wat van te maken." Keuris probeert met zijn portret zo dicht mogelijk bij de eigenheid van de persoon te komen en is wars van ef­ fectbejag. "Ik zou bijvoorbeeld Pyke Koch geen bos penselen in zijn mond duwen om het wat leuker te maken.

Het gaat om de persoon zelf" Wel valt in de tentoonstelling op dat de meeste beeldend kunstenaars in hun atelier, of in ieder geval met h u n werk gefotografeerd zijn, terwijl de schrijvers vaker mee naar buiten geno­ men zijn. "Beeldend kunstenaars heb­ ben hun wereld om hen heen", aldus Keuris. "Schrijvers hebben h u n boe­ kenkast, maar dat is de buitenkant. D a n moet je andere dingen bedenken. Je probeert een aantal karaktereigen­ schappen in beeld te brengen. Dat doe je met behulp van de compositie, het licht, de details. Je schuift net zo lang heen en weer tot je een op zich­ zelf staand beeld krijgt. Mijn benade­ ring is vrij klassiek: de persoon blijft het belangrijkst. O p de foto van T h o m Puckey zie je wel een hoeveel­ heid aan spullen en aan compositie, maar daar tussenin zit toch een hoofd

dat de aandacht trekt. Daar gaat het mij om: de concentratie van het kij­ ken. De foto weerspiegelt de intensi­ teit van degene die mij aankijkt." Een rondgang door het Exposorium maakt duidelijk dat Keuris er in ge­ slaagd is iets van het karakter van de geportretteerden ­ of liever: iets van de visie van de fotograaf op het karak­ ter van de geportretteerden ­ weer te geven: de bescheiden half achter een boom staande Lulu Wang, de wat re­ calcitrant wegkijkende A m o n Grun­ berg, de strenge W . F . Hermans, de wat slonzig intellectuele A.F.Th, van der Heijden en de stoer­kwetsbare Connie Palmen. De tentoonstelling 'Fnso Keuris, portretten' is tot eind april te zien in tiet Exposorium van de Vrije Universiteit, geopend van ma t/m vr 10 00­20 00 uur en za 10 00­16 00 uur Inlichtingen Hendriekje Bosma, tel. 020­4445648

'Het salaris is geen probleem' Wie denkt er nou na over de hoogte van het salaris als de felbegeerde baan eindelijk in zicht komt? Mariska de Kleijn niet, maar daar heeft ze nu spijt van. "Ik dacht maar aan één ding, en dat was die baan."

Elsbeth Vernout

Bram de Hollander

Naam: Leeftijd:

Mariska de Kleijn 25 jaar

Studie:

Medische biologie

Afgestudeerd: augustus 1996 Functie: Medewerker registratie­afdeling Dagra Aantal sollicitaties: 3

"Het moeilijkste van zo'n eerste baan vind ik hoeveel salans je kunt vragen. Als ze vragen: 'Wat wilt u verdie­ nen?', dan krijg ik het benauwd. Als starter wil je zo graag werken. Je bent je studiebeurs gewend, dus je vindt alles al veel. Dat hoor ik ook bij an­ dere pas afgestudeerden om me heen. In Intermediair las ik dat een starterssalans van vierduizend tot vijfduizend gulden bruto normaal is. Dat vond ik absurd. Ik was bang om afgewezen te worden om het geld. Ik vroeg bij mijn huidige baan bij Dagra dan ook drieduizend gulden. T o e n begonnen ze te glimlachen. ' D a n is het salaris in ieder geval geen pro­ bleem', zeiden ze. Ik durfde er niet op terug te komen. Ik ben bij Dagra, een bedrijf dat me­ dicijnen produceert en verkoopt, te­ rechtgekomen via een vriendin. Zij wilde per se bij een farmaceutisch be­ drijf werken en ze ging alle bedrijven bellen. Bij Dagra was een vacature op de registratie­afdeling. Die afde­ ling moet aantonen dat de medicij­ nen veilig en effectief zijn, voordat ze geregistreerd worden. Daar hoort ook bijvoorbeeld het schrijven van de bij­ sluiters bij. Mijn vriendin zag de baan niet zitten, maar vond het wel wat voor mij. Ik hoefde geen sollici­ tatiebrief te schrijven maar kon na een voorgesprek met een wervings­ en selectiebureau meteen op gesprek

komen. Ik droeg de nette kleren van mijn afstuderen, een grijs rokje met een zwart jasje en een witte bloes. Eén van de eerste vragen was waar­ om ik medische biologie heb gestu­ deerd. Ze wilden nagaan of ik een bewuste keus had gemaakt, omdat bekend is dat veel medisch biologen eigenlijk liever medicijnen wilden studeren. Het gesprek verliep heel ontspannen. Er vielen geen pijnlijke stiltes, er werd zelfs gelachen. Ik kreeg een aantal cases voorgelegd. De meeste kon ik goed beantwoorden, maar er waren ook vragen bij waarop ik het antwoord niet wist. Dat moet je ge­ woon toegeven, want je loopt geheid vast als je je eruit lult. Mijn truc is om heel eerlijk en open te zijn. D a n geloven ze alles, ook als je een klein leugentje vertelt. N o u ja, leugen, maar je kunt soms best iets aandik­ ken. Als ik zeg dat ik goed Engels spreek, denk ik: het is maar met wie je het vergelijkt. Over het algemeen is het in een solli­ citatiegesprek belangrijk dat je pre­ cies weet wat de baan inhoudt. Bij mijn allereerste gesprek over een baan als artsenbezoeker ging ik daar de mist mee in. Ik dacht dat de func­ tie inhield dat ik veel met artsen moest praten over medicijnen. Maar in het gesprek werd me duidelijk ge­ maakt dat het daar helemaal niet om ging. 'Hoe kun je dat nou denken', kreeg ik te horen. H e t bleek de be­

doeling te zijn dat ik in een paar mi­ nuten tijd alles zou vertellen over de medicijnen met als doel ze te slijten. Met tranen in mijn ogen ging ik weg, ik werd helemaal afgezeken. Ik schrok er erg van. Maar ik besefte ook meteen dat het mets voor mij was. N a die misser heb ik me bij de vol­ gende gesprekken inhoudelijk goed voorbereid. Ik prepareer mezelf ook mentaal. Ik zeg honderd keer tegen mezelf dat ik die baan wil en dat ik er helemaal voor ga. Ik moet ervan

m overtuigd zijn dat ik het wil en kan. Twijfels heb ik natuurlijk altijd, maar die probeer ik op zo'n moment te on­ derdrukken. Achteraf hoorde ik over het sollicitatiegesprek dat ik zo zelf­ verzekerd overkwam. Terwijl ik van tevoren juist met kon eten van de ze­ nuwen. Als ik het gesprek bij Dagra over kon doen, zou ik hoger inzetten met mijn salaris. Dat zit me nog steeds niet lekker, al heb ik nu een afwisselende baan met leuke collega's. Misschien ben ik naïef geweest en zijn econo­ men er beter in om over salaris te on­ derhandelen. Ik dacht maar aan één ding en dat was die baan. N u besef ik: het salaris drukt de waardering uit die het bedrijf voor je heeft. O p een gegeven moment gaat het wringen als je anderen ziet die hetzelfde werk doen, maar meer verdienen."

1 ­Vj!l»'fi­ A=

­iniTl^J,'. '!«« >£'Äi,' .Ti^'iMTiiJimrfVSHii

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen