Ad Valvas 1997-1998 - pagina 455

AD VALVAS 5 MAART 1998

PAGINA 5

'Het eerste jaar was één grote bende' Biologiestudenten storen zich aan uitgelote medici Bijna de helft van de studenten biologie bestaat op dit moment uit mensen die zijn uitgeloot bij geneeskunde. Dat is te merken, blijkens de verhalen van vijf biologiestudenten. "Het is alsof je in een bioscoopzaal zit tijdens een film die niemand leuk vindt", verduidelijkt een van hen. Een ander weet hoe het voelt om vakken te volgen die je eigenlijk niet boeiend vindt. "Ik vind algen gewoon niets aan." Martine Zuidweg Renée van Amerongen, vierdejaars medische biologie, had vier jaar geleden geneeskunde willen gaan studeren m Groningen, maar ze werd uitgeloot. "Ik wUde eigenlijk altijd al geneeskunde doen en had er nooit rekening mee gehouden dat dat niet zou lukken", zegt zij. Floris Brekelmans kun je in de weekenden in de bossen tegenkomen, een verrekijker in z'n hand. De bioloog in hart en nieren is derdejaars en onderzoekt op dit moment als stagiair een waterplantje. Wat derdejaars biologie Joris Kampmeijer sinds de middelbare school het meest boeit, is het zenuwstelsel. Hij begon daarom op de VU aan medische biologie. N a zi)n eerste jaar stapte hij alsnog over op biologie, omdat hij daar meer vrijheid kreeg in de keuze van zijn vakkenpakket. "Daar kwam bij dat ik er schoon genoeg van had om met 180 mensen in een collegezaal te zitten." Floris knikt. "Het eerste jaar was gewoon één grote bende." Er zijn er ook die niet eerst naar geneeskunde lonken, maar zich meteen voor medische biologie inschrijven. Zoals derdejaars Mark Geels of eerstejaars Reza Bakhtali. Ook zij ondervinden hinder van een gebrek aan motivatie bij een groot aantal medestudenten. "Je zit in een collegezaal waar iedereen ongegeneerd zit te babbelen en te kankeren hoe kut de stof wel met is. Zoiets slaat over op jezelf', zegt Mark. Vanaf het moment dat medische biologie in 1989 een eigen propedeuse kreeg, nam het studententaantal in snel tempo toe. Hoewel die propedeuse voor het overgrote deel samenvalt met de gewone biologiepropedeuse, is de opleiding favoriet bij uitgelote medicijnenstudenten. "Ik was blij dat er zo'n studie als medische biologie was, want ik had niet geweten wat ik anders moest gaan doen", zegt Renée. Van de huidige 220 studenten op de biologiefaculteit geven er honderd de

'Daar hebben wij geen zin in'

D

r. Jan Simons, docent plantkunde, geeft een van de minst populaire propedeusevakken van biologie, want planten vinden vooral de aanstaande artsen niet boeiend. "Ik merk bij de studenten in de collegezaal een sfeer van: 'Daar hebben we nou helemaal geen zin in'." Simons heeft tot voor kort nooit moeite gehad zijn vak aan de man te brengen. "Het is een typisch biologisch vak. Een van de oudste vakken in de biologie." N u hij geconfronteerd wordt met een groot aantal medisch biologen, moet hij zich m bochten wringen om de aandacht van de eerstejaars bij de beginselen van de plantkunde te houden. "Ik doe m'n best om het zo aantrekkelijk mogelijk te brengen. Ik zorg bijvoorbeeld dat ik heel rare planten kan laten zien. En ik wijs ze op de medische stoffen die uit planten worden vervaardigd. Denk bijvoorbeeld aan een geneesmiddel als Taxol tegen kanker, dat afkomstig is uit de taxusboom. Zelfs van algen, zoals bruinwier, worden geneesmiddelen gemaakt. N o u , bij mi; leren ze wat bruinwier is." Op zich kan Simons zich wel voorstellen dat aankomend artsen algen niet zo spannend vinden. "Medicijnen is natuurlijk een beroepsopleiding. Deze studenten hebben niet de wetenschappelijke interesse die een klassiek bioloog wél heeft. Ik geloof niet dat ze zich kunnen voorstellen wat wij boeiend vinden aan dit vak." Best jammer, vindt de docent. "Het is natuurlijk leuker om les te geven aan een kleine groep gemotiveerde studenten."

voorkeur aan geneeskunde. "Dat betekent", begint Joris met gevoel voor dramatiek, "dat in de collegezaal bijna de helft van de eerstejaars niet met volle overtuiging heeft gekozen voor biologie." Mark probeert duidelijk te maken wat het betekent om als student in zo'n zaal te zitten. "Het is alsof je in een bioscoopzaal zit tijdens een film die niemand leuk vindt. D a n komt er langzaamaan steeds meer rumoer." Floris vult aan: "Als er colleges worden gegeven over planten, moet je helemaal vooraan gaan zitten, anders versta je er niets van." Floris heeft als student-assistent de eerstejaars les gegeven over algen en mossen. " D a n zitten de meesten ongeïnteresseerd in h u n de neus te peuteren. Je ziet ze denken: 'Wij gaan volgend jaar toch medicijnen studeren, waarom zouden we ons druk maken over algen." Dat laat Renée niet over haar kant gaan. Ze heeft haar eerste jaar wel degelijk geprobeerd er het beste van te maken. Maar ze vindt algen nu eenmaal niet interessant. En dat geldt voor wel meer onderzoeksobjecten van biologen. "Ik heb in het begin erg mijn best gedaan om mezelf voor te houden dat dat soort lessen over algen en mossen nodig was, ook al interesseerde het me niet echt. Het was een kwestie van doorbijten."

Kookboekrecepten Volgens Joris zijn de groepen bij de practica voor eerstejaars zo groot, dat er geen enkele creativiteit aan te pas kan komen. "Je krijgt een syllabus waarin precies staat welke handelingen je moet verrichten. Welke stof je in welk buisje moet doen en in welke hoeveelheden. Het enige dat je leert is het nauwkeurig volgen van kookboekrecepten." Mark brengt in dat de faculteit toch ook niet tweehonderd mensen het lab in kan sturen en ze daar h u n gang kan laten gaan. T o c h had ook hij meer verwacht van zo'n eerste jaar. Bijvoorbeeld dat de practica van de cursus 'genetica 1' iets anders zouden behelzen dan de practica van 'genetica 2'. "Ik ben bij het practicum van genetica 2 op de docent afgestapt en heb hem gevraagd waarom we nou wéér precies hetzelfde kregen. Hij antwoordde dat hij niet anders kon met tweehonderd studenten in een beperkte ruimte, met beperkte middelen." Joris vindt het beschamend hoe weinig biologiestudenten leren tijdens het eerste jaar. "Toen ik in mijn tweede jaar practicum volgde in kleine groepjes, kreeg ik pas goed door hoe godsgruwelijk weinig ik tijdens mijn eerste jaar had opgestoken." Sinds Renée stage loopt, weet ze dat zij inderdaad minder heeft geleerd dan de mensen die vier jaar vóór haar aan een biologiestudie begonnen. "Als je stage gaat lopen, kom je vanzelf in contact met aio's die zeggen: hé, leer jij dat niet meer tijdens een practicum?"

:.-'. Vtji^ïSSI»-'**^

V

Van links naar rechts biologiestudenten Mark Geels, Joris Kampmeijer, Floris Brekelmans, Reza Bakhtali en Peter Wolters - AVC/VU Renée van Amerongen. D e grote aantallen studenten komen de kwaliteit van het propedeuseonderwijs absoluut niet ten goede, daarover zijn de vijf studenten het roerend eens. Floris: "De deuren staan ook wagenwijd open: 'Jongens kom maar binnen.' En wij zijn er de dupe van. Niet die medisch biologen die na een jaar toch weer vertrekken." Mark knikt. "Zij zitten de hele tijd te kankeren, terwijl het probleem eigenlijk bij henzelf ligt. Want waarom gaan ze dan medische biologie studeren?" Mark wijt het probleem aan een slechte voorlichting. "Waarom wordt er niet gezegd: 'Als jullie graag geneeskunde willen studeren, bedenk dan een relevant alternatief. Ga in een verpleeghuis werken, doe wat ervaring o p . ' " Reza is het met hem eens. Zijn tweelingbroer, die ook werd uitgeloot bij geneeskunde, moest in juni nog beslissen over een andere studierichting. Ook hij koos toen medische biologie, maar dat viel hem uiteindelijk behoorlijk tegen. " N u studeert hij rechten aan de UVA", vertelt Reza. Maar Renée wijst erop dat het nog niet zo eenvoudig is om een alternatief te bedenken. Helemaal niet als je je hele leven al geneeskunde hebt willen studeren. "Je moet iets als je bent uitgeloot. Maar ik vraag me af of het zin heeft om een jaar in een verpleeghuis te gaan werken. Medische biologie is volgens mij de meest logische stap en de beste manier om een jaar nuttig te besteden." Mark reageert: "Maar wat krijg je ervoor terug?" Renée: "Elf studiepunten vrijstelling voor geneeskunde." "En al die biologische ondergrond die je krijgt, is voor niets", besluit Mark kortaf. Inderdaad hebben studenten die na een jaar medische biologie alsnog bij geneeskunde worden ingeloot, dat is eenderde van de uitgelote eerstejaars, alleen profijt van h u n kennis van de

Vanaf het moment dat medische biologie in 1 9 8 9 een eigen propedeuse kreeg, nam het aantal medisch biologen in snel tempo toe.

vakken genetica, pathologie en humane fysiologie. Maar er is ook een groep die na de propedeuse met enthousiasme de opleiding medische biologie voortzet, zoals Renée. De overige studenten (ook ongeveer eenderde van de groep uitgelote eerstejaars) houden ermee op. Het tweede jaar zijn de collegezalen dus al een stuk rustiger. De ongemotiveerde studenten beginnen immers niet aan een tweede jaar medische biologie. Het probleem beperkt zich tot het eerste jaar, beamen de vijf biologen.

Petunia Ze hebben allemaal wel ideeën over wat de faculteit aan de motivatie van uitgelote eerstejaars kan doen. Misschien moeten docenten tijdens de practica de planten wat minder centraal stellen en vaker kiezen voor onderzoeksobjecten die de uitgelote studenten geneeskunde daadwerkelijk aanspreken, oppert Renée. Zoals een vis. Ze legt uit: "Als je maïs of een petunia gebruikt als onderzoeksobject, kun je erop rekenen dat het enthousiasme niet groot is. Iemand die daar zit om arts te worden, ziet niet in dat het gaat om een modelsysteem. Die ziet maïs." Joris vindt dat buitengewoon kortzichtig. "Onderzoek aan een plantencel gebeurt op dezelfde manier als onderzoek aan een dierlijke of een menselijke cel." Ook Reza ziet niets in het verwijderen van planten uit de practicalokalen. " D a n kun je net zo goed het woordje biologie ook weglaten."

Floris is eruit. "Ik heb er met mensen over gesproken en we kwamen tot de slotsom dat het goed zou zijn om twee verschillende klassen te maken. Met een aparte groep waar mensen die na het eerste jaar opnieuw willen meeloten bij geneeskunde, alvast iets leren over medicijnen." "Maar dat is vreselijk", reageert Joris. "Dat zou betekenen dat de faculteit zich moet aanpassen aan studenten die niet eens in biologie zijn geïnteresseerd." Een betere voorlichting kan studenten wellicht duidelijk maken wat ze van medische biologie kunnen verwachten, brengt iemand in. D e anderen betwijfelen of dat de ongemotiveerde studenten inderdaad buiten de deur houdt. "Het is natutu'lijk de vraag of iemand die geneeskunde wil doen, naar een voorlichtingsdag van biologie komt. Die hoort pas in de zomer datie is uitgeloot", zegt Joris. "Bovendien", vertelt Renée, die betrokken was bij de organisatie van voorlichtingsdagen voor scholieren, "is zo'n dag uiteindelijk toch een reclamepraatje. Je doet je best om zoveel mogelijk mensen binnen te halen." Een bindend studieadvies, probeert een volgende. Maar ook daar valt wel wat tegenin te brengen. Als de gedachten over nog meer uitwegen gaan en het even stil is, zegt Renée opeens: "Ik maak me zorgen over onze kansen op de arbeidsmarkt." En Reza bekent: "Als bij ons iemand een onvoldoende haalt, denk ik soms: 'Mooi, dat geeft mij weer een extra kans.'"

'De kwaliteit is onder de maat'

D

e aanwas van medisch biologen is de laatste jaren groter dan de faculteit kan behappen. Aan personeel geen gebrek, maar er zijn te weinig zalen en er is te weinig apparatuur om alle studenten van goed onderwijs te voorzien. "Onze propedeuse heeft de afgelopen jaren zoveel aan kwaliteit ingeboet, dat die nu onder de maat is", erkent decaan prof.dr. F . D e Graaf van Biologie. Niet alleen de biologen hebben te weinig middelen om de grote groep medisch biologen op te vangen. D e studenten volgen ook practica bij Geneeskunde en daar is eveneens ruimtegebrek. D e biologen en geneeskundigen poneerden onlangs bij het college van bestuur het plan om een numerus fixus in te stellen voor medische biologie, maar het college ziet daar niets in. Een verzoek om bij te dragen in de kosten voor extra apparatuur en extra zaalruimte, ligt nog bij het dagelijks bestuur op tafel. Dat

spijt D e Graaf, want hij heeft haast. "We hebben tegen het college gezegd dat een en ander per 1 augustus geregeld moet zijn, anders willen we alsnog een numerus fixus." De decaan vindt het geen oplossing om de groep eerstejaars in tweeën te splitsen. "Op dit moment kunnen de uitgelote medisch biologen zich nog optrekken aan de overige studenten. Als je ze apart gaat zetten, zal dat denk ik de motivatie verder naar beneden drukken. " D e Graaf verwacht meer van een brede propedeuse levenswetenschappen, die er mogelijk komt als de biologen en de geneeskundigen erin slagen h u n samenwerking te formaliseren. Met zo'n propedeuse zouden uitgelote studenten toch kunnen werken aan een medicijnencurriculum. "Dat zou de propedeuse voor de tweedekeuzers een stuk aantrekkelijker maken", aldus de biologiede-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen