Ad Valvas 1997-1998 - pagina 602

AD VALVAS 7 MEI 1998

PAGINA 8

I k mag zelf bepalen waa

\

Studenten en hoogleraren overtuigd van belai Frieda Pruim Eind vorig jaar zegden alle drie de eerstejaars Duits de vu vaarwel en bleven er in totaal nog vijftien stu­ denten over, Semitisch kelderde in een paar jaar tijd van tien naar drie studenten en volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft Algemene taalwetenschap aan de v u zelfs geen enkele student. Algemene literatuurwetenschap en lexicologie doen het met respectievelijk twintig en zestien studenten van de vijf kleintjes nog hét best. Zorgwekken­ de cijfers, zou je zeggen, en in een tijd van grote tekorten op de lette­ renfaculteit reden om je af te vragen of het niet beter zou zijn enkele van de nu zestien studierichtingen te sluiten, zoals eind jaren tachtig is gebeurd met Fries. Ook de visitatie­ commissie verbaasde zich onlangs over de "volharding waarmee deze kleinschalige faculteit de ambitie van een breed letterenaanbod blijft koesteren". Maar het faculteitsbe­ stuur houdt voet bij stuk. Zij wil een 'totaalpakket' blijven bieden en daarmee een van de zes 'klassieke' letterenfaculteiten in Nederland blij­ ven. Ook de hoogleraren van de kleinste studierichtingen en h u n stu­ denten willen van geen wijken weten.

'Met de oorlog heeft het niks te maken' studie: Duits Studenten: 15 Hoogleraren: 2 Docenten: 2 Universiteiten met deze studie: 6 Mogtar Elkouazi (22) ontdekte tij­ dens zijn studie rechten dat hij Duits een mooie taal vond en besloot om het te gaan studeren. "Ik had ver­ wacht dat er vijftien of zestien eerste­ jaars zouden zijn, maar het zijn er maar vijf', zegt hij. Literatuurvakken volgt hij met dit kleine clubje, aan taalvaardigheid en grammatica doen nog drie ATW'ers mee. Dat vindt hij een aangename afwisseling tussen de massale colleges van rechten door. Hoogleraar F . van Ingen verzorgt behalve bij Duits colleges voor iets grotere groepjes studenten woord en beeld en ALW. "Er zijn jaren geweest dat ik colleges gaf aan vijftig studen­ ten en dat er een plaatsingscommis­ sie was voor Duits", herinnert hij zich. Voor de enorme terugloop van 36 studenten in 1992 naar elf nu heeft hij geen bevredigende verkla­ ring. "Met de oorlog heeft het in elk geval niks te maken. Misschien komt het omdat Duits op de middelbare scholen niet meer verplicht is en omdat )e MO Duits behalve op de universiteit nu ook op hogescholen kunt doen, al loopt het daar ook niet storm." In de hoogtijdagen van Duits had de studie aan de vu drie hoogleraren en acht docenten. N u zijn er dat nog twee, en als die binnenkort met eme­ ritaat gaan, komt er nog maar één voor in de plaats. Van Ingen vindt dat niet terecht. "Dat is geen kwestie van landpikkertje, maar zo'n hoogle­ raar moet dan zowel de letterkunde als de taalkunde bestrijken, twee grote gebieden. Daarbij moet je bedenken dat mensen voor een aca­ demische opleiding betalen. Je mag ze dus niet met een kluitje in het riet

Prof.dr. F. van Ingen: 'Wij hebben de meeste promovendi van het hele land.'

sturen. We hebben nu nog een vrese­ lijk goede naam, kwamen bij visita­ ties altijd als beste uit de bus en heb­ ben de meeste promovendi van het

Peter Wolters ­ AVC/VU

hele land, terwijl we de kleinste opleiding zijn. Dat willen we graag zo houden."

'Een keuze van het hart' studie: Algemene literatuur­ wetenschap Studenten: 2 0 Hoogleraren: 1 Docenten: 1 Universiteiten met deze studie: 6 Nicole Derikx (26) volgde tijdens haar studie woord beeld een aantal vakken bij algemene literatuurweten­ schap. "Die vond ik geweldig, dus daarom ben ik naast woord beeld de hele studie ALW gaan doen. Bij een studie als Engels of Frans wordt de letterkunde heel histonsch bena­ derd, maar ALW gaat ook m op die­ perliggende vragen: wat is literatuur en wat betekent die voor ons? Dat zijn filosofische vragen, die concreet worden gemaakt door bijvoorbeeld lezersonderzoek te doen. Daarbij hanteert ALW een metaperspectief: ze bekijkt het vakgebied als het ware van bovenaf, waardoor ze de grotere gehelen ziet." Omdat ze al op de vu zat, is ze daar gebleven. Dat de opleiding ALW hier klein is, heeft geen invloed gehad op haar keuze. "Mijn critenum was dat het me inte­ resseerde. Het was een keuze van het hart." Volgens docent dr. D . Schram tellen de meeste werkcolleges ALW zo'n tien studenten, omdat er vaak ook stu­ denten met een ander hoofdvak aan­ schuiven. "Gespecialiseerde colleges met maar vier studenten komen voor, maar dat is in grote opleidin­ gen ook het geval." Ibsch en Schram denken met weemoed terug aan de periode dat het kandidaatsexamen nog bestond. " T o e n deed je ALW na je kandidaats in een ander vak, dat was ideaal. In het nieuwe systeem is het financieel veel moeilijker om een tweede studie te doen. Dat is de eer­ ste slag voor ALW geweest." D e literatuurwetenschappers zijn ver­

Algemene taalwetenschap en litera­ tuurwetenschap hebben daarvoor de sterkste argumenten, "ATW en ALW zijn de kernvakken van de faculteit", legt hoogleraar ATW en toekomstig decaan G. Booij uit. "Wij verzorgen een deel van de vakken van alle talenstudenten. Dus zelfs als we geen enkele student meer zouden hebben, zouden we onmisbaar zijn." Zo heeft hij een gehoor van 120 eer­ stejaars bij een inleidende cursus en trekt de inleiding literatuurweten­ schap in de propedeuse tachtig ä honderd letterenstudenten. Verder verzorgen de ATW'ers een aantal cursussen voor studenten toegepaste taalwetenschap (TTW) en lexicolo­ gie, zoals de literatuurwetenschap­ pers ook bij woord beeld te vin­ den zijn. T o c h zijn ze blij dat er ten­ minste nog enkele studenten zijn die htm vak zo leuk vinden dat ze zich er fulltime mee bezig willen houden. Bij ATW zijn dat er zes, in tegenstel­ ling tot wat het CBS beweert. Booij: "ATW is een bovenbouwstudie, dus studenten hebben een propedeuse in een taal of m T T W of lexicologie achter de rug als ze eraan beginnen. Ze vergeten dan vaak aan de admi­ nistratie door te geven dat ze door­ gaan in een ander vak, want dat kan nog tot vlak voor het afstuderen.

Letteren moet flink bezuini faculteitsbestuur garandeert het \ zestien opleidingen die zij onder dat terecht, gezien het feit dat vij twintig of minder studenten telle van drie? De studenten zien voot het geringe animo voor hun studi hoogleraren verdedigen het voo vakgebied op de VU met hand en we helemaal geen studenten meei we nog onmisbaar Daarom kan het zijn dat er op een bepaald moment officieel geen enke­ le student bij ATW ingeschreven staat." ALW kampt met een soortgelijk pro­ bleem. "Officieel hebben we zeven­ tien studenten, maar sommigen doen ALW als tweede studie en heb­ ben zich nog met bij ons ingeschre­ ven en anderen hebben h u n prope­ deuse nog met gehaald, maar volgen al wel vakken bij ons, dus in totaal hebben we er minstens twintig", zegt docent dr. D . Schram. Dat aantal wordt bedreigd door de toenemende integratie van de ver­ schillende letterenstudies als gevolg van de bezumigingen. "Op zich is het positief dat steeds meer ALW­ vakken worden aangeboden aan stu­ denten van alle studierichtingen, want daardoor wordt de belangstel­ ling voor ons vak breder", meent prof.dr. E. Ibsch. "Maar de keerzij­ de daarvan is dat daardoor nog min­ der studenten reden zien om ALW als hoofdvak te kiezen."

Erkenning Hoogleraar lexicologie W. Martin mist juist die toeloop van studenten met een ander hoofdvak. "Veel te weinig talenstudenten naar onze zin komen vakken bij ons volgen." Vol­ gens hem heeft dat met gebrek aan naamsbekendheid te maken, want deskundigheid op het gebied van de woordenschat is voor deze studen­ ten wel degelijk van belang. Hij vindt dat de studie lexicologie aan de vu absoluut bestaansrecht heeft, zeker gezien het feit dat geen enkele andere universiteit zo'n opleiding kent, maar verlangt naar meer erkennmg, zowel binnen als buiten de vu. De hoogleraren Semitisch en Duits hebben wat meer moeite om het bestaansrecht van h u n vak op de v u te verdedigen. "Het faculteitsbe­ stuur hamert er voortdurend op dat het zestien opleidmgen wil handha­

ven, en denk ik zitten raar Sei SC dehjkdi zie het ook wel w van het d( m e zinn Dn jodendo en staan o[ ;n te bestu er in dat S iti werfkra( ophefFii 'EI geleden matiep! De MhMe c met pen ler septemb ve time doi it, faculteit :st fortnatie iti disch (s; tei dat hl) z g( een eige )le opleidin 1! Groning , ( lisatie h( t c wordt gi )ci

Eensg :i Prof dr V, nog twe io( de nauw sai met de i ie stri/d. "I he enigd El )p versitair ve erbuiten i« wen ben , v dere ten lo( meldmgi vi zich con nt talen op ;n voorstell i als clustt sa met de v y\ Over de )0 studie zi| d: en stude :er wel de gi ot

'Ha, het bestaat!' studie: Algemene taalwetenschap Studenten: 6 Hoogleraren: 1 Docenten: 1 Universiteiten met deze studie: 6

Prof.dr. E. Ibsch: 'De afschaffing van het kandidaatsexamen is de eerste klap voor ALW geweest.' Nico Bomk ­ AVC/vu houdingsgewijs veel tijd kwijt aan bestuurlijke taken. "We zijn maar met z'n tweeen, maar we vertegen­ woordigen de opleiding overal", zegt Schram. "We zitten in de opleidings­ commissie, de examencommissie, het onderwijsplatform, de faculteitsraad

en Ibsch is zelfs decaan geweest. Verder geven we voorlichting, parti­ ciperen in een onderzoekschool, begeleiden promovendi, organiseren een landelijke nascholingsdag en geven cursussen aan ouderen."

"Ik heb na de havo een jaar op een internationale school gezeten en daar raakte ik gefascineerd door al die ver­ schillende talen", vertelt tweedejaars ATW Esther Muusse (22). "Ik wilde geen taal gaan studeren maar wel iets met talen gaan doen. T o e n ik op het hbo taalwetenschap kreeg, dacht ik: ha, het bestaat!" Ze koos voor de v u omdat die als enige universiteit een propedeuse taalwetenschap heeft. D a t ATW zo weinig studenten telt, vond ze geen pre, maar het heeft geen mvloed gehad op haar keuze. "In het eerste jaar waren we nog met acht, dat viel wel mee, maar nu zijn we nog maar met z'n tweetjes." Op de ATW­coUeges komen meestal drie of vier studenten af, want vaak schuift er een uvA­student aan of een bijvakker van filosofie. Het merendeel van de colleges volgen de ATw'ers bij andere studies, zoals Engels en TTW. ATW is in 1981 een docent in vaste dienst kwijtgeraakt, maar daar is een aantal tijdelijke medewerkers en onderzoekers die voor externe opdrachtgevers werken, voor in de plaats gekomen. "Dan is het aantal

studenten minder belangrijk", aldus prof.dr. G. Booij. Het specifieke van ATW aan de v u is volgens de hoogleraar dat hier een verlsand wordt gelegd tussen linguïs­ tiek en bijbelvertalen. "Dat trekt een aantal studenten die na h u n studie de zending in willen. Verder is de inte­ gratie met lexicologie en T T W uniek. Lexicologie wordt nergens anders gegeven en T T W alleen m Nijmegen. Ook het bestuderen van nog onbeken­ de talen is een specialisme van de vu. Dat levert bijvakkers op van culturele antropologie en theologie." Booij heeft verschillende verklaringen voor het afnemende animo voor ATW. "Het aantal letterenstudenten is afge­ nomen en dat is de vijver waarin wij vissen. Verder zijn nieuwe opleidingen als algemene letteren een concurrent in eigen knng, omdat mensen die zich wat algemener vormen daar nu eerder voor kiezen. Bovendien volgen veel studenten vakken bij een taal én bij ATW, maar uiteindelijk wedden ze lie­ ver op de taal, omdat dat meer moge­ lijkheden biedt op de arbeidsmarkt."

Prof.di eigen,!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen