Ad Valvas 1997-1998 - pagina 717

AD VALVAS 25 JUNI 1998

PAGINA 7

En nu dan promoveren Afgestudeerd politicologe Hadewych Hazelzet is, nadat ze een jaar als consultant heeft gewerkt, weer de collegebanken ingeschoven. Zij doet verslag van haar ervaringen als PhD-student aan het European University Institute in Florence, Italië. Deze week het twintigste en laatste deel: het bal. Hadewych Hazelzet

THEO VINDT HET WEL PRETTIG WERKEN ZO, MET AL DIE PROFESSIONALS

Illustratie Aad Meijer

'Er moet een grens zijn - maar waar?' Communicatie-opleidingen groeien zich te barsten Communicatie is in. Aan de universiteiten trekt het vak zeshonderd studenten per jaar - meer dan de studies Nederlands en Engels bij elkaar. De hogescholen hebben zelfs gevochten om 'communicanten' te mogen opleiden en hebben straks ruim tweeduizend eerstejaars. De banen liggen nu nog voor het oprapen. Maar blijft dat zo? Het lijkt er niet op. Frank Steenkamp De redame-busmess groeit als kool Endemol zoekt losse en vaste medewerkers Op Internet moeten websites beheerd worden Tegelijk maken de aloude voorlichting en pr een nieuwe bloei door Er valt steeds meer te communiceren, vertelt men desgevraagd bi) de Beroepsvereniging voor Communicatie Het aantal studenten groeit mmstens even hard mee Aan de universiteiten begon dat zo'n jaar of tien geleden, hennnert dr J Qan) van Cuilenburg, hoogleraar communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam, zich "In 1988 begon we hier met 250 studenten, maar bmnen enkele jaren waren dat er 1500 " Van Cuilenburg heeft zich vaak kntisch uitgelaten over die groei Er was een personeelstekon, en het onderwijs sloot met aan op de modieuze interesses van studenten Maar zijn opleiding overleefde de groeistuip en paste zich aan naast de traditionele massamedia knjgen nu ook reclame en bedrijfscommunicatie de nodige aandacht Daarmee koos de UVA de koers die ook onder meer Nijmegen, Twente, de Vrije Universiteit en Groningen de laatste jaren met hun studies of afstudeernchtingen communicatie volgen Elk van die opleidingen heet anders, en ook de inhoud varieert Maar met samen zeshonderd eerstejaars (waarvan de helft bij de UVA) bereiden ze wel voor op vergelijkbare banen Die banen liggen vaak wat onder academisch niveau, dus komen de afgestudeerden bij sollicitaties hun collega's van hbo- communicatie tegen In het hbo begint de communicatie-

hausse pas nu door te werken Waren er in 1990 maar twee grote opleidingen (Utrecht en Eindhoven) met samen vijfhonderd eerstejaars, sinds kort zijn er zeven hogescholen met een heao-opleidmg communicatie In september komen er weer twee of drie bij Er worden dan 2250 eerstejaars verwacht - een aantal dat zelfs alle hbo- lerarenopleidingen samen maar met moeite halen

Oppervlakkil Die snelle groei was niet de bedoeling Minister Ritzen en de hogescholen hadden afspraken om 'wildgroei' van opleidingen te voorkomen Een landelijke commissie zou alle plannen voor nieuwe opleidingen te toetsen Maar juist bij communicatie bleken sommige hogescholen met bereid zich aan die afspraken te houden En wie volhield, kreeg uiteindelijk van de minister en de Hbo-raad zijn zin Zo mochten eerst alleen Vlissingen, Amsterdam en Groningen een nieuwe opleiding communicatie starten Maar daarna wist ook Ichthus-Rotterdam een voet tussen de deur te krijgen Zwolle volgde, met de ombouw van een voorlichtersopleiding naar communicatie En nog later bleken Diemen (Hogeschool Holland) en de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden illegaal een communicatievariant te hebben geopend Als 'beloning' kregen ook zij uiteindelijk groen licht Volgens insiders is bij het afremmen van wildgroei in het hbo bewoist over de nieuwe communicatie-opleidingen met moeilijk gedaan Want, aldus een van hen, "dat zijn brede opleidingen, met een gunstige

arbeidsmarkt Daar heb je met gauw een overschot van " Intussen staat wel vast dat de snelle groei van de opleidingen toch nadelen heeft gehad - voor de onderwijskwaliteit Zo bleek dne jaar geleden uit een hbo-visitatie dat de drie opleidingen die toen pas gestart waren (Vlissingen, Gronmgen en Amsterdam) veel te weinig diepgang hadden En het is nu al te voorspellen dat Rotterdam, dat al in zijn derde jaar 518 eerstejaars toeliet, met problemen gaat kampen Hoe het met Diemen (300 eerstejaars) en Leeuwarden (150) vanaf september gaat, zal later pas blijken Maar de gevaren van plotse massaliteit zijn legio Aan de universiteiten is communicatiewetenschappen evenmin een topper m onderwijskwaliteit D e opleiding trekt ook weinig hoogvliegers aan Gerekend naar rapportcijfers op de middelbare school, zo bleek uit twee enquêtes van Elsevier, horen communicatiewetenschappers bij de mmst slimme studenten van de hele universiteit "Nee, dit is geen opleiding voor specialisten", zegt Van Cuilenburg van de UVA " W I J hebben een zelfde functie als rechten of bestuurskunde Onze mensen komen overal terecht En met deze booming economie vinden ze dus wel werk "

Kwetsbaar Hoe lang bhjft het groeiende leger commumcatifkundigen nog zo makkelijk werk vinden' In eerste instantie geven de opleiders daarop juichende antwoorden "Het werkterrein blijft groeien", zegt bijvoorbeeld dr B (Betteke) van Ruler Zij heeft aan de Hogeschool van Utrecht lesgegeven aan voorlichters en werkt nu aan de Vrije Universiteit, waar ze onder meer onderzoek doet naar de positie van de beroepsgroep Volgens haar is communicatie "het issue van het management" Bestuurders moeten steeds meer 'draagvlak' zoeken voor besluiten "Dan moet je met je personeel en je klanten communiceren En daar heb je goed opgeleide vakmensen voor nodig "

Van Cuilenburg is iets voorzichtiger "We zullen echt wel een keer het verzadigingspunt bereiken Een opleiding die zo snel groeit, stuit vanzelf op een grens Ik had dat al jaren geleden verwacht Maar het is steeds meegevallen Ik durf geen voorspellingen meer te doen Maar op dit moment is er nog geen enkel signaal dat het misgaat " T o c h zijn de eerste signalen er wel degelijk Wie recente enquêtes onder afgestudeerden vergelijkt, ziet dat de positie van communicatiekundigen al met meer zo gunstig is als een of twee jaar geleden Volgens de Hbo-momtor die dezer dagen verschijnt, ligt de werkloosheid onder afgestudeerden heaocommumcatie nu op 3 procent, slechts een puntje minder dan het hbo-gemiddelde De positie van de communicatiekundigen is met verbeterd, terwijl de werkloosheid van de gemiddelde hbo'er halveerde D e kans dat je met hbo-communicatie werk op hbo-niveau vindt, is zelfs gedaald Uit een enquête van SEO/Elsevier blijkt iets dergelijks voor academici BIJ de afgestudeerden in bednjfscommumcatie m Nijmegen is de werkloosheid m een jaar gestegen tot 6 procent, terwijl bij andere woafgestudeerden de werkloosheid bijna halveerde tot 3 procent De communicatiestudies lijken h u n gouden glans dus al iets te verliezen - terwijl het aantal afgestudeerde hbo'ers in dit vak de komende jaren gaat verdrievoudigen Er is weinig fantasie nodig om te voorspellen dat er voor studenten m de communicatierichtingen nog zwaarder weer m aantocht is - zeker als het even wat slechter gaat met de economie Sommige hbo'ers lijken zich daar nu al tegen in te dekken Een groeiende groep studeert namelijk aan de universiteit verder in de communicatiewetenschap Van Ruler van de vu verwacht komend jaar zelfs tweehonderd hbo'ers "Men wil toch graag die titel Het gerucht is dat je voor dit werk steeds beter gekwalificeerd moet zijn " (HOP)

Net zoals het hele jaar het June Paper boven ons hoofd had gehangen als voorwaarde om naar het tweede jaar bevorderd te worden, was ons ook al die tijd het June Ball voorgespiegeld Het bal zou het sluitstuk vormen van een jaar hard werken en soaalizen m een nieuwe omgeving met vreemde mensen en begnppenkaders Al maanden tevoren had iedereen het erover Een van de belangrijke vragen was uiteraard heb je al een jurk' Wie het waagde m de luxe straten van Florence te gaan winkelen kwam al snel met lege handen thms In allerlei bochten hadden ze zich gewrongen in de paskamer D e verkoopsters met aarzelende blik op en neer naar het magazijn laten rennen Wie m Nederland maat 38 als gegoten zat, had in Italië maat 54 en voelde zich dus per definitie een olifant Wie nog durfde, hoefde om maat 56 niet eens te vragen Studentes uit het noorden van Europa bezonnen zich op andere strategieën m het land der mode, Italië, waar het dalende aantal kinderen per gezin zich zelfs in de kledingmaten openbaarde Het luisterde allemaal nauw Een week voor het bal moesten alle June Papers worden ingeleverd D e ouderejaars moesten al naar gelang h u n jaargang hoofdstuk 2, 3 of 4 van h u n proefschrift mleveren De hoogleraren zouden zich er meteen over buigen en de kwaliteit ervan bespreken m een speciale faculteitsvergadenng Iedereen zou persoonlijk de revue passeren D e dag voor de afsluiting van hel academisch jaar zou men bericht knjgen met complimenten bevorderd naar de volgende klas, tijdens de zomer de onderzoeksopzet nog flink bijschaven, of men kon de koffers pakken en het eerste vliegtuig naar huis nemen T o e n de eerste gasten begonnen bmnen te druppelen probeerde men van eikaars gezichten de inhoud van dit toekomstbepalende bencht af te lezen Het was duidelijk dat de taak van de hoogleraren er voorlopig opzat D e room van h u n lippen hkkend, elleboogden de offiaele gasten en hun partners zich naar de vlak van tevoren nog zo mooi opgemaakte schalen met lekkernijen Half Florence was uitgelopen D e eerste smkjes werden al losgeknoopt en oncomfortabele hoge hakken uitgegooid zodra het eerste orkestje inzette op het boventerras Vele eerstejaars drukten h u n soms onherkenbare hoogleraar verbaasd de hand alvorens elkaar na te jagen m de kloostergangen van de universiteit O p het benedenterras barstte de discotheek los en werd de spanning van de afgelopen maanden, weken en dagen eruit geswingd Maar waar was de collega die tot vlak voor de deadline zo vol vertrouwen was geweest' Waar de t r o t s ' D e vakantieplann e n ' Waar degene wiens opzet zo uitvoen g was besproken' G m g dat glas rode wijn per ongeluk over het pak van die altijd zo kritische docent of met opzet' Waarom werd je niet ten dans gevraagd door die meestal zo uitbundige econoom' Wat had die rouwaankondigmg te betekenen en de vlag halfstok bij bmnenkomst' Betekende het emde van het academische jaar soms het emde van een camere voor sommigen' Het emde van een leven zelfs' Het stijgende alcoholpercentage en de opluchtmg onder de grote meerderheid van de aanwezigen maakte dat het feest tot vroeg m de morgen voortraasde Daarna werden de wonden gelikt Werd de balans opgemaakt Men n a m afscheid voor kortere of langere ujd Sommigen vertrokken met vakantie naar onbekende bestemmingen, anderen voor studie naar een summer school, velen gingen emdelijk terug naar huis, al dan niet met wat boeken onder de arm Geslaagden en metgeslaagden zouden zich bezinnen op jomt ventures voor de import van grote maten richtmg Italië T o c h zat voor de universitaire gemeenschap de taak er nog met op Er was huiswerk te doen deze zomer Het balletje was eindelijk gaan rollen de tmiversiteit zou zich structureel en m alle openheid moeten gaan bezinnen op betere, heldere en veelzijdige monitoring van studenten, successtones en failures

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen