Ad Valvas 1997-1998 - pagina 444

AD VALVAS 2 6 FEBRUARI 1998

PAGINA 1 0

I k ben geen liefhebber van spreken in tongen' Parmentier vijf jaar bijzonder hoogleraar charismatische vernieuwing aan de VU Door een Leidse professor werd hij bij zijn aantreden 'hoogleraar Heilige Geest' gedoopt. Dat vindt prof.dr. M. Parmentier "veel te pretentieus", maar het zegt de meeste mensen meer dan 'charismatische vernieuwing'. Deze maand is het vijf jaar geleden dat hij zijn inaugurele rede hield als bijzonder hoogleraar aan de VU. Hij heeft een 0,0 aanstelling, maar investeert minstens een dag per week in deze baan. "Het bloed kruipt waar het niet gaan kan' aldus de Utrechtse docent oude kerkgeschiedenis. Frieda Pruim "Kritisch en loyaal", zo omschrijft bij­ zonder hoogleraar prof.dr. M. Par­ mentier (50) zijn houding ten opzich­ te van de charismatische beweging die hij de afgelopen vijf jaar heeft bestu­ deerd. "Ik ben een deelnemer, maar af en toe ga ik ook dwarsliggen, want aanhangers van deze beweging hebben de neigmg om het altijd beter te weten." Hij beseft dat veel mensen het woord charisma niet goed weten te plaatsen ­ "Ze denken dat het een auto is of weten dat de socioloog Max Weber het heeft gebruikt" ­ dus legt hij het nog eens geduldig uit: de charismati­ sche vernieuwing is een beweging bin­ nen de traditionele kerken die de gaven (charismata) van de Heilige Geest als uitgangspunt neemt. Charis­ matische gelovigen zijn ervan over­ tuigd dat zij over een aantal bijzonde­ re gaven beschikken, zoals spreken in tongen en genezen, die in de bijbel worden genoemd maar waar veel christenen in deze tijd geen raad meer mee weten. "In de theologie gaat de aandacht vooral uit naar de Vader en de Zoon en de Heilige Geest komt daar maar een beetje achteraan", aldus Parmentier. "Aanhangers van de charismatische vernieuwing en de pinksterbeweging leggen juist de nadruk op de bijzondere inspiratie van de Heilige Geest, die met Pinksteren over de gelovigen is uitgestort en aan iedere christen wordt gegeven. Zij geloven dat ze daardoor op een bij­ zondere manier kracht krijgen om te kunnen leven en werken." Niet zo gek dus, dat de Leidse hoog­ leraar oude geschiedenis prof.dr. H . Versnel Parmentier bij zijn aantreden aan de vu doopte tot 'hoogleraar Hei­ lige Geest'. Maar Parmentier vindt dat veel te pretentieus. "Ik beschouw mezelf niet als dé expert op dit ter­ rein. Ik bestudeer alleen maar wat er binnen deze beweging gebeurt en wat de relatie is met het traditionele chris­ telijke geloof."

Omvallen In de charismatische vernieuwing ligt het accent op geloofservaring in plaats van, zoals in veel kerken, alleen maar op de ratio. De 'dienst der genezing', die een belangrijke plaats heeft in de charismatische bijeenkomsten, is vol­ gens Parmentier een "toegespitste vorm van pastoraat". Tijdens speciale bijeenkomsten, op conferenties of bij mensen thuis, bidden daarvoor opge­ leide leken of predikanten met men­ sen die 'innerlijk' of lichamelijk ziek zijn. "Het gaat om begeleiding met gebed, zonder dat wij willen concurre­

lïSfCtfH'

ren met de medische wetenschap", benadrukt de hoogleraar. Het liefst zouden de enige duizen­ den aanhangers van de charismatische vernieu­ wing, verzameld in de oecumenische Stichting Charismatische Werkge­ meenschap Nederland en de katholieke Stich­ ting Bouwen aan de Nieuwe Aarde, zien dat hiervoor ook ruimte zou zijn in de traditionele kerken, maar zover is het nog niet. In sommi­ ge kerken worden wel elementen uit de charis­ matische beweging over­ genomen, zoals de zie­ kenzalving of charismati­ sche liedjes. Soms bestaat er binnen een gemeente ook een gebedsgroep die zich onder meer met gene­ zing bezighoudt. Maar zoiets als 'rusten in de geest' na zegening door een team, dat vaak met omvallen gepaard gaat, **4 is niet mogelijk in een gewone kerkdienst, want daarvoor moet de gemeente wel erg "inge­ tuned" zijn. Ook de onafhankelijk van de kerken opereren­ de pinksterbeweging houdt zich met genezing bezig, maar zij gaat nog Prof.dr. Parmentier: 'Wij willen niet concurreren met de medische wetenschap.' een stapje verder. "Bij Peter Wolters ­ AVC/VU pinkstergroepen treedt de genezing plotseling in, want dan is het echt van de Here terwijl het bij de charismatische ver­ opgelegd. Over de dienst der genezing God en niet het werk van mensen, nieuwing wat op de achtergrond is is hij veel meer te spreken, ook omdat terwijl het binnen de chansmatische geraakt. Het probleem was namelijk hij er zelf baat bij heeft gehad. T o e n vernieuwing meer een proces is dat dat als iemand tijdens een dienst in hij tijdens een stage in een anglicaanse met langdurige begeleiding gepaard tongen begon te spreken, de hele zaak kerk in Groot­Brittannië ernstig ziek gaat." Een ander verschil tussen beide gestopt moest worden totdat er werd, n a m een gemeentelid h e m mee bewegingen is dat pinkstergroepen iemand gevonden was die deze klan­ naar een genezingsdienst van een cha­ grote nadruk leggen op het spreken in ken kon 'vertalen'. N u komt het nog rismatische groep. Dat betekende het tongen, terwijl dat bij aanhangers van wel voor dat mensen in tongen spre­ begin van zijn genezingsproces. "De de charismatische vernieuwing welis­ ken, maar meer stil voor zichzelf. Dat dienst der genezing betekent meer dan waar kan voorkomen, maar zeker geen kun je dus sturen. Zelf ben ik niet troost", zegt hij dan ook. "Maar in "verplicht toegangsbewijs" is. "Het zo'n liefhebber van het spreken in mijn ogen wordt die genezing niet van 'spreken in tongen' dat in de bijbel tongen, al gun ik het anderen van bovenaf gedropt, maar is het is een wordt genoemd, kun je interpreteren harte. Persoonlijk bid ik liever in ver­ gave waarmee mensen geschapen wor­ als spreken in een andere of in een staanbare taal." den en die in christelijke context aan­ onverstaanbare taal", legt Parmentier geboord kan worden. Een soort uit. "In charismatische kringen wordt Spontaan paranormale gave dus, maar bij cha­ het geïnterpreteerd als het zonder rismatici is de genezing geen doel op Het met geheven armen zingen van moeite tijdens het gebed uitslaan van zich en staat de persoon die geneest 'halleluja­liedjes' komt zowel bij pink­ onverstaanbare klanken, die alleen niet centraal." stergroepen als bij bijeenkomsten van sommige medegelovigen verstaan en de charismatische vernieuwing voor. De oud­katholieke Parmentier is full­ een bewijs zijn dat je de Heilige Geest Parmentier heeft daar geen moeite time docent oude kerkgeschiedenis ontvangen hebt. D e pinksterbeweging mee zolang het maar spontaan aan de Katholieke Theologische Uni­ heeft daar een dogma van gemaakt, gebeurt en niet van bovenaf wordt versiteit Utrecht, en heeft dus een 0,0

aanstelling aan de vu. Maar de KTU geeft hem de ruimte om in zijn Utrechtse werktijd zijn bijzonder hoogleraarschap uit te oefenen. Daar maakt hij dankbaar gebruik van. "Het bloed kruipt waar het niet gaan kan", glimlacht Parmentier. Aan het geven van twee cursussen per jaar, het bege­ leiden van een onderzoeksgroep over lichamelijke genezing, het publiceren van artikelen en het houden van spreekbeurten besteedt hij zeker een dag in de week. "De eerste keer dat ik de inleidende cursus over charismati­ sche vernieuwing gaf, waren er heel veel aanmeldingen, dat was een soort stuwmeer", blikt hij terug. "Nu zijn het er steeds twee ä vijf, niet onaardig voor een keuzevak, terwijl de cursus voor de predikantenopleiding meestal twaalf a vijftien deelnemers telt. Som­ migen van hen kennen de beweging van binnenuit, anderen komen uit nieuwsgierigheid en beginnen volko­ men blanco, dus ik begin altijd bij het begin." Naar aanleiding van boeken met titels als 'Heil maakt heel' (van zijn eigen hand) en 'Charismatics and the next millemum' probeert Parmen­ tier zoveel mogelijk met de studenten in gesprek te komen. Soms willen zij de charismatische vernieuwing ook aan den lijve ondervinden en neemt de hoogleraar ze mee naar een confe­ rentie of organiseert zelf een gebeds­ bijeenkomst met de studenten. "On­ langs kreeg ik nog een bloemetje van zo'n groep. Daaruit maak ik op dat het ze is bevallen." Parmentiers leerstoel is niet voor niets aan de v u gesticht. Het merendeel van de betrokkenen bij de charismati­ sche vernieuwing is gereformeerd. "Zij voelen zich bijzonder aangetrokken tot deze manier van niet al te rationalis­ tisch bezig zijn. Ze zijn opgegroeid met een religie van het hoofd, en vin­ den in de charismatische vernieuwing een religie van de hele mens", legt de hoogleraar uit. "Overigens zonder dat het intellect vergeten wordt, want de bijeenkomsten omvatten naast vierin­ gen ook lezingen en discussies die behoorlijk pittig zijn." De katholieke en oecumenische stich­ ting die de leerstoel in het leven heb­ ben geroepen, bestaan dit jaar 25 jaar. Reden voor een jubileumcongres, dat op 3 maart op de v u zal worden gehouden. Parmentier zal op dit con­ gres spreken over 'Charisma, bind­ middel of splijtzwam'. "Als charisma­ tisch bezig zijn leidt tot fundamenta­ lisme en moralisme of tot het predi­ ken van het enige ware geloof, dan kan dat tot weerstanden leiden binnen de kerken", legt Parmentier uit. "Wij zijn daar wat meer alert op dan de pinksterbeweging. D e charismatische vernieuwing ziet het als haar opgave om ook buiten haar eigen groep tot verbroedering aan te zetten. Dat lukt aardig, want het merendeel van de aanhangers van de charismatische ver­ nieuwing behoort tot de actieve kerk­ leden. Wij hebben veel predikanten, ouderlingen en diakenen in onze kring." Jubileumcongres 'Eén Heer, Een Geest, Een Lichaam ter gelegenheid van vijfjaar bijzondere leerstoel voor de theologie van de charismatische vernieuwing. 25 jaar Charismatische Werkgemeenschap Nederland, 25 jaar katholieke charismatische vernieuwing in Nederland, 30 jaar charismatische vernieuwing wereldwijd en 40 jaar tijdschrift Vuur op 3 maart van 10 30 tot 16.00 uur m het Auditorium van de VU Voor meer informatie tel. 0184 ­ 661353.

Digitale bestanden dreigen verloren te gaan De berg aan digitale bestanden groeit exponentieel. Toch archiveren universiteiten die bestanden maar hap­snap of zelfs illegaal. Dat komt door allerlei technische en juridische obstakels. Zoals de bladzijden van een slecht bewaard boek in je handen uiteenval­ len, zo dreigen ook de digitale bestan­ den van veel universiteiten verloren te gaan. Dat blijkt uit onderzoek van drs. P. Mostert van de Rijksuniversiteit Leiden. Hij bekeek voor het iwi (In­ novatie Wetenschappelijke Informatie­ voorziening) hoe universiteiten h u n digitale archief beheren. Mostert is erg geschrokken: "Ze hebben er nauwe­ lijks aandacht voor", zegt hij. Digitale bestanden van universiteiten

zijn er in vele soorten en maten. Van rapporten met een papieren pendant, tot uitsluitend digitaal bewaarde onderzoeksbronnen, meetreeksen en e­mailtjes tussen wetenschappers. Een deel daarvan behoort tot het acade­ misch erfgoed, dat de universiteit zal moeten archiveren. Maar, adviseert Mostert in zijn rapport, dan moet eerst de knoop worden doorgehakt wie die archieven opzet en beheert: faculteiten, universiteiten of landelijke instanties.

Een goed digitaal archiefbeleid moet afrekenen met een aantal technische problemen. Zo is de veronderstelling dat moderne informatiedragers als tapes, diskettes, harde schijven en cd­ roms het eeuwige leven hebben, al lang achterhaald. Zelfs de cd­rom heeft maar een levensduur van dertig tot vijftig jaar. En dan zijn er nog de vele vernieu­ wingen in hardware en software­pak­ ketten. Die volgen elkaar zo snel op, dat het zeer de vraag is of de huidige bestanden over vijftig jaar nog toegan­ kelijk zijn. Wie nu nog met 5.25 inch floppy's werkt kan al bijna nergens meer terecht. Amper tien jaar geleden gebruikte iedereen deze floppy's. Op een symposium in de Koninklijke

Bibliotheek werd eerder deze maand geopperd dat er maar een museum moet komen. Dat zou alle verouderde hard­ en software moeten beheren. Ouderwetse floppy's kunnen dan op ouderwetse pc's worden gelezen. D e data blijven dus leesbaar, maar het probleem van de slijtage van de dra­ gers blijft bestaan. Volgens de meeste deskundigen kun je bestanden daarom beter voortdurend converteren naar nieuwe computersystemen en soft­ ware­pakketten. Maar dat heeft weer als nadeel dat de authenticiteit ­ de oorspronkelijke opmaak bijvoorbeeld ­ verloren gaat. Op het symposium kwamen ook aller­ lei juridische hindernissen aan de orde. Volgens de wet mag je docu­

menten alleen kopiëren als de eige­ naar van de tekst daarmee instemt of een licentie verleent voor het onge­ vraagd kopiëren. Maar uit de praktijk blijkt dat veel uitgeverijen met hun auteurs ruziën over de vraag wie zich nu eigenaar van de tekst mag noemen. T o t dusver kopiëren universiteitsbibli­ otheken belangrijke bestanden zonder toestemming van de eigenaar. Feitelijk handelen zij daardoor illegaal. Maar VVD­Kamerlid Voüte­Droste vindt dat niet zo'n vreselijk vergrijp, omdat uni­ versiteiten het algemeen belang die­ nen. En dus, pleit ze, moeten de regels van de ingewikkelde Europese auteurswetgeving voor de UB'S maar worden versoepeld. (HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen