Ad Valvas 1997-1998 - pagina 208
PAGINA e
AD VALVAS 13 NOVEMBER 199?
Trek je mond open als je VU-studenten schreven mee aan boek over twintigers in de jaren negentig De veertigers en vijftigers die het voor het zeggen hebben in ons iand, hebben weinig oor voor jongeren, die ze ook nog eens afschilderen als generatie Nlx. Pat zat een aantal twintigers dwars. Ze schreven een brief aan 250 prominente Nederlanders, gingen met hen in gesprek en schreven een boek over de Ik's van Nlx, dat volgende week zal verschijnen. Twee van hen studeren Nederlands aan de VU. "Wij hebben het beeld van een passieve, nietbetrokken generatie doorbroken." Frieda Pruim Je schrijft met wat geestverwanten je frustraties van je af over de gesettelde oudere generatie, laat het een aantal vrienden en kermissen lezen en becommentariëren, ondertekent het met z'n tweeënveertigen, stuurt het naar 250 prominente Nederlanders en de telefoon staat niet meer stil: kranten, radio, televisie, politieke partijen en uitgevers staan in de rij om bekendheid te geven aan wat je vmdt. Dat overkwam Sander Turnhout (23) en Martin Schravezande (21), studenten Nederlands aan de vu, emd vorig jaar. J'accuse - open bnef aan de gevestigde orde van de initiatiefgroep 'Alles begint met Nix' haalde de landelijke kranten, Catherine Keyl, Hanneke Groenteman en VPRO Waskracht, het Algemeen Dagblad bood de auteurs een wekelijkse column aan, de WD nodigde ze uit voor haar jaarvergadering en twee uitgevers boden tegen elkaar op om de twintigers in h u n fonds te krijgen. Boom won het pleit omdat zij de auteurs meer vrij liet in de invulling van het boek dan Contact. De Ik's van Nix verschijnt op 20 november en zal ten doop worden gehouden in de Burger Kmg in de Spuistraat vlakbij het Binnenhof in D e n Haag. O m 14.00 uur overhandigen de auteurs in D e n Haag de eerste twee exemplaren van h u n boek aan CDA-Tweede-Kamerlid Hans Hillen en aan generatiesocioloog prof.dr. H.A. Becker van de Universiteit Utrecht. "Professor Becker vindt ons heel leuk, wij zijn een beetje de vleeswording van zijn theorieën. Hans Hillen vindt ons niet zo prachtig, hij ver-
wijt ons dat we verschrikkelijk arrogant zijn en dat we eerst maar eens aan dit land moeten gaan bouwen, dus het leek ons wel leuk om hen tegenover elkaar te zetten", vertelt Sander. De spreekbuizen van de 'patatgeneratie' hadden het liefst de MacDonalds afgehuurd, maar daar waren ze niet gewenst. D e Burger King vinden ze een goed alternatief "We krijgen gratis kipdingetjes en drankjes en iedereen is welkom", zegt Sander. "De hele Tweede Kamer moet leeg. Maar je mag ook een hamburger komen halen zonder ons boek te kopen."
Calitnero In h u n pamflet van oktober vorig jaar bekritiseerden de 42 twintigers het negatieve beeld dat de leden van de gevestigde orde van jongeren hebben en vroegen ze zich af hoe ze wat meer invloed zouden kunnen krijgen. Daarop kwamen reacties van mensen als de ministers Jorritsma, Wijers en Ritzen, staatssecretaris Terpstra, Tweede-Kamerlid Hans Hillen en publicist Pim Fortuyn. "We mochten niet klagen over het aantal reacties", glimlacht Martin, "maar het doodknuffelgehalte was wel vrij hoog. Brieven in de trant van 'Natuurlijk zijn we in voor praten, en daar hebben we ook legio organen voor', maar dat is het ' m nu juist: in de huidige inspraakorganen is er geen doorstroom van frisse en goede ideeën. Je mag wel wat van je laten horen, maar uiteindelijk kiest de oudere generatie wat in haar straatje te pas komt." D e leukste reacties vonden ze die waarin er flink tegen hen werd aange-
schopt. "Iemand van Vnj Nederland vergeleek ons met Calimero: ik is klein en zij zijn groot en da's niet eerlijk!" "Dat vond ik wel een goeie", valt Sander in. "We hebben natuurlijk flink lopen schreeuwen en klagen. Dat is niet helemaal terecht. We hebben in de zijlijn een beetje de beperkingen van het Nederlandse systeem aangegeven. Daar hebben we zelf geen alternatief voor, dus het is ook niet eerüj-k om dat te verwachten van een oudere generatie." "En dan had je nog reacties zoals die van Pim Fortuyn", vervolgt Martm. "Die gevestigde orde die jullie aanklagen is precies dezelfde als die waar ik tegen strijd, schreef hij. Die hebben we laten weten dat dat nu juist precies niet aan de hand is." "We moesten maar bij hem langskomen", vertelt Sander. "Ik ben zelf niet meegeweest, maar van de redactie van ons boek zijn wel wat mensen gegaan. Hij ontving ze in z'n clubfauteuil met een sigaartje, ik kan me dat wel voorstellen. Later heb ik hem zelf gesproken en het is toch wel een behoorlijke bal gehakt."
Groene hoek D e brief aan de gevestigde orde bevatte een uimodiging tot gesprek op 21 december, waarbij de pers niet welkom was. "Het ging ons om een constructieve uitwisseling van ideeën over de toekomst die niet door een interviewer of de camera wordt bepaald of doordat beide partijen punten willen scoren", legt Martin uit. "Helaas bleek dat voor veel prominente Nederlanders een reden om niet te komen." T o c h was de oogst nog redelijk. Onder de 120 aanwezigen bevonden zich dertig tot veertig prominenten, onder wie politici van bijna alle Kamerfracties, een aantal burgemeesters, hoogleraren en de hoofdredacteur van de Volkskrant. "Met die dag hebben wij het beeld van een passieve, niet-betrokken generatie doorbroken", meent Martin. "Het is een signaal dat er een heleboel jongeren zijn die wel degelijk willen meepraten over wat er gebeurt in dit land, al willen ze zich niet altijd aansluiten bij een politieke jongerenorganisatie." Zes van de 42 ondertekenaars van het
pamflet wierpen zich op als auteurs van het te schrijven boek. "De meeste van die mensen kenden elkaar al wat langer", vertelt Martin, "Mijn broer zat erin en zijn huisgenoot en een vriendin van die huisgenoot. Verder hebben we twee freelance journalisten die al zijdelings bij het initiatief betrokken waren gevraagd om mee te werken. T o e n in 1994 de generatie Nix voor het eerst opdook in het literaire debat, zijn zij daarover een blad begonnen." Een brainstorm tijdens een weekendje aan zee in februari leverde acht thema's voor hoofdstukken op: invloed, God, studie, eco, drugs, werk, seks en info. Elk van de auteurs nam een thema onder z'n hoede, maar die verdeling was niet al te strikt. Sander: "Ik heb het hoofdstuk over drugs gedaan, maar ik kom eigenlijk uit de groene hoek, dus ik heb ook heel veel over het milieu nagedacht, conferenties bezocht en feiten aangeleverd." "We zijn geen van allen ontzettende experts, maar daar ging het ook niet om", vult Martin aan. "We wilden duidelijk maken hoe wij als jongeren op dit moment tegen deze onderwerpen aankijken en hoe ze een rol spelen in ons leven. Daarvoor hoef je geen expert te zijn, maar we hebben natuurlijk wel veel moeten lezen. Je hebt eerst een gedachtengang en dan ga je op zoek naar wat je nodig hebt om die te verduidelijken. Bovendien streef je er natuurlijk wel naar om niet een helemaal scheef beeld te geven. Voor mijn hoofdstuk over werk heb ik me bijvoorbeeld verdiept in waarmee jongerenvakbonden zich bezighouden. Daar heb je rekening mee te houden, dus je schrijft met helemaal vanuit jezelf, maar we wilden ook absoluut niet tot in het ultieme objectief zijn." Ieder hoofdstuk begint met een verhaal dat de lezer binnenleidt in de problematiek van het betrefisnde hoofdstuk. Deze verhalen zijn soms te mooi om waar te kunnen zijn. "In mijn geval is het fictie, maar het had me absoluut zelf kunnen overkomen", benadrukt Martin, die het hieronder afgedrukte 'Uitzendlente' schreef. "Ik heb allerlei dingen op een hoop geveegd", zegt Sander over zijn inleiding over drugs. "Ik ben wel een keer
out gegaan. Dat heb ik er in verwerkt, want je kunt het best levendig schrijven over wat je zelf hebt meegemaakt, maar bepaalde feiten kun je best veranderen. Ik schrijf bijvoorbeeld dat ik afgestudeerd ben. D a t ben ik niet, maar het hoort een beetje bij de setting." In het hoofdstuk over invloed schrijft Jorrit de Jong, student bestuurskunde en filosofie, dat de zogenaamde generatie Nix zo verschillend is "dat zelfs het Sociaal Cultureel Planbureau moeite heeft om ons als groep te analyseren. Ieder trekt zijn eigen spoor en sommigen zelfs meerdere sporen tegelijk. Hokjesdenken heeft plaatsgemaakt voor stijlsurfen; we zijn ongn)pbaar geworden." T o c h pretenderen de acht auteurs, getuige de flaptekst, "hét document van, voor en over twintigers in de jaren negentig" te hebben geschreven. H o e valt dat te rijmen? "Hét document bij gebrek aan beter", bindt Martin onmiddellijk in. "Het is een boek met beschouwingen van een aantal jongeren met verschillende leeftijden, levensvisies en achtergronden, dus ik denk dat het het beste overzicht van een generatie is dat je kunt krijgen. E n bovendien: als je om je bek open te mogen trekken steeds een vijf keer ondertekend formulier moet hebben dat je representatief bent voor je generatie, dan zouden jongeren helemaal niet meer gehoord worden, dus je kunt niet je m o n d houden omdat je dat niet zou zijn." \
Thuiskweker Sander vult aan: "Door een heleboel twintigers te interviewen die zich bezighouden met de acht thema's van ons boek, hebben we geprobeerd om het boek breder te maken dan ons spectrum alleen." Elk essay wordt dan ook een aantal keren onderbroken door korte interviewtjes met bijvoorbeeld een jongerenvertegenwoordiger in de VN, iemand van de Universiteit Vrij van Nut, de inspirator van de jongerenmilieubeweging, een thuiskweker van wiet, twee jongeren met een eigen atelier en iemand van de Landelijke Stuurgroep H o m o Jongerenwerk. Wat dat betreft kan het boek volgens de auteurs een goed handvat zijn om ergens mee aan de slag te gaan. San-
Uitzendlente Martin Schravesande "Ga zitten joh, ik kom zo bij je. " Tot nu toe viel het me alleszins mee. Ik had erg opgezien tegen het binnenstappen bij zo'n suffe bureaucratische instelling, maar het meisje dat me vroeg om nog even geduld te hebben was vrolijk en behandelde me als een gewoon mens. Toch nog een beetje zenuwachtig schoof ik even heen en weer in mijn stoel. Het was voor het eerst dat ik hij een uitzendbureau kwam. Maar ach, ik had weinig om me zorgen over te maken. Ik was jong, kerngezond en had drie jaar universiteit achter de rug. Mijn vader had het gisteren nog gezegd: "Ze zitten daar te springen om mensen zoals jij. Je bent een gemotiveerde, intelligente maar ojficieel ongeschoolde en dus goedkope arbeidskracht. De baantjes liggen voor JOU voor het oprapen!" "Zeg het eens, wat kan ik voor je doen?" "Ik ben op zoek naar werk. " "En aan wat voor werk zat je te denken?" Ik vertelde haar dat ik goed kon typen en tekstverwerken, dat ik mijn talen goed beheerste en dal ik dus wel zin had in wat ongeschoold kantoorwerk. Ze hoorde me vol aandacht aan en begon meteen vooi me te bladeren tn de zogenaamde vacaturebak. "Tja, nee, mets administratiefs op het moment. Wil je echt zeer binnenkort aan het werk of kun je wel even wachten op een baan?" Ik vertelde haar dat ik het liefst snel wilde werken. "Ja, dan kan mijn collega voor de industriesector je misschien beter verdei helpen totdat we een leuke kantoorbaan voor je gevonden hebben." Ietwat geschrokken liep ik door naar het volgende lllustrane: Aad Meijer
I
j
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van maandag 25 augustus 1997
Ad Valvas | 726 Pagina's