Ad Valvas 1997-1998 - pagina 398

PAGINA 1 6

A D VALVAS 5 FEBRUARI 1998

In rokerige cafés, op sociëteiten, in kamertj'es op de VU en drie lioog achter in de stad komen studenten bijeen. Om feest te vieren, te bomen over een serieus thema of slap te ouwehoeren. Deze week: literair dispuut Henc houdt zijn tweewekelijkse avond.

Literair dispuut Henc in café Het Genootschap: 'ik begrijp geen fuck van wat je bedoelt, maar ik vind het heel mooi.'

Bram de Hollander

'Kippenvel op een heel rare plaats' Marianne Hoek van Dijke Het Genootschap der Geneugten is spaarzaam verlicht. Aan de bar wordt gedronken en gepraat, net als in iede­ re kroeg. Maar aan twee tafeltjes in de hoek is een felle discussie gaande. Is het postmodernisme de redding van de hedendaagse literatuur? Doe je af­ breuk aan een gedicht als je het uit­ legt? En als je 'zonder titel' boven een stuk zet, is dat dan een titel of niet? Bijeen is literair dispuut Henc, opge­ richt in 1995 met inmiddels tien leden, onder wie één vrouw. Niet de sigaar en het glas cognac van de gear­ riveerde schrijver bepalen hier het decor, maar bier, cola en sigaretten. Elke twee weken verzamelen de leden van het dispuut zich op zondagavond in Het Genootschap om hun nieuwste schrijfsels te bespreken. De avond ver­ loopt via een vast stramien. Eerst wor­ den de nieuwe stukken uitgedeeld. Die zullen door de leden thuis aan­ dachtig gelezen en becommentarieerd worden. Dan komen de gedichten, pamfletten en verhalen van de vorige bijeenkomst te voorschijn. Ieder lid krijgt de gelegenheid zijn commentaar te geven, waarna de schrijver hem van repliek mag dienen. T i m van der Rijken, economiestudent aan de vu, is een van de oprichters van Henc. Hij deed dat samen met een vriend, omdat er nergens een dis­ puut bestond dat zich volledig met schrijven bezighield. "Henc is bedoeld om beter te leren schrijven. Soms vind je zelf iets heel goed, maar slaat het bij anderen helemaal niet aan. Hier krijg je dat meteen te horen. Als je het aan je ouders laat lezen, zeggen ze toch altijd dat ze het goed vinden." Dat zal hem vanavond bespaard blij­ ven bij de bespreking van zijn bijdra­ ge. Het is een toneelstuk over een man die vastzit m een skilift. "Ik ver­ welkom het eerste avondvullende to­ neelstuk binnen Henc, mits je het 42 keer achter elkaar speelt", roept vu­ student Nederlands Patrick Brasseur. Het idee is leuk, de uitvoering op sommige plekken iets te bombastisch, IS de algemene boodschap. "En jam­ mer dat ik niet te weten kom of ze doodgaan", zegt Bas. "Ik wil dat ze doodgaan!" Het volgende stuk is ondertekend met Yigal en afkomstig van de penning­ meester van Henc. Het lijstje met wanbetalers van het dispuut is onder­ deel van zijn schrijfsel. Dat brengt een aantal leden meteen in de verdedi­ ging. Patrick voelt zich, als brave be­ taler, in de positie om zonder rancune commentaar te leveren. Hij vindt het eerste deel van het verhaal "verschrik­ kelijk goed", maar hij heeft wat twij­

fels bij de logica van de tweede helft. "In 1946 geboren en in 1960 cum laude afgestudeerd. Zo'n fout had ik van de penningmeester niet ver­ wacht." T i m heeft ontdekt dat in het eerste deel bijna een anagram van Yi­ gals naam zit. Yigal: "Krijg nou wat!" Tim: "Werk eraan!" En terwijl de barman vraagt bij wie hij de jus moet neerzetten en de anderen het bier verdelen, is het stuk van Koen aan de beurt. Hierin stranden twee mensen na een schipbreuk op een onbewoond eiland. Leuk idee, al wijst Patrick erop dat het al eerder is gebruikt. "In 1792, Robinson Crusoe." Verder is iedereen het er vooral over eens dat Koen het de vol­ gende keer nog maar eens moet pro­ beren. Yigal: "Of je neemt de eerste vijf woorden van elke zin en maakt er een gedicht van." Meteen begint hij aan een luidkeelse performance, maar

de anderen leggen hem het zwijgen op. "Stil, het is hier een café, hoor." Bij Henc worden stukken alleen in stilte gelezen, niet voorgedragen. Het stuk van Patrick lijkt in eerste in­ stantie een verhaal, maar blijkt bij na­ dere bestudering te bestaan uit min of meer losse stukjes die steeds beginnen met de volgende letter van het alfabet. T i m en Koen belanden meteen in een discussie over de vraag of dat nu schrijven volgens een systeem is. T i m denkt van wel, maar volgens Koen is een systeem nooit perfect geordend en aangezien deze reeks dat wel is, kan het geen systeem zijn. Yigal is intussen zo enthousiast ge­ worden dat hij aankondigt binnenkort ook een alfabet te gaan schrijven. Hij wil van Patrick weten of het stuk post­ modernistisch bedoeld is. Patrick: "Ja." Yigal: "Kut!" Want al kent hij de warme belangstelling van zijn dis­

puutsgenoot voor deze kunstopvat­ ting, de toepassing was hem in dit stuk nog niet opgevallen. Koen vertelt dat hij er vooral melig van werd. "Tegen de tijd dat ik aankwam bij: '"Eten we vandaag pasta?'" vroeg de vrouw van de man aan de man', kreeg ik kippenvel op een heel rare plaats." En met dit commentaar moet de enige schrijver in het gezelschap met literaire ambities het doen. Als laatste komt het gedicht van Mark, nog maar vier maanden Henc­ lid, aan bod. Tim, Bas en Patrick zijn er redelijk positief over. Bas: "Het was niet helemaal zo dat je het in één keer kon doorlezen." Koen, die zich meest­ al niet over gedichten uitlaat, is dit keer enthousiast. "Ik begrijp geen fuck van wat je bedoelt, maar ik vind het heel mooi." Na nog een aantal vragen mag Mark uitleggen waar het gedicht over gaat. De dichter legt uit dat hij

niet iets groots wil achterlaten in zi)n werk, maar hooguit "een sneetje in de ziel" wil veroorzaken. "Ik bedoel, de grote verhalen zijn voorbij. Alleen een sneetje maken, een pluisje zijn. In een pluisje zit dan weer een zaadje en dat gaat de grond in. Is het duideli)k?" Het is voor het eerst vanavond even stil. "Mooi", verzucht iemand. N a nog wat technische details slaat T i m met z'n hand op tafel. Klaar. En terwijl sommige leden meteen vertrel^­ ken, praten anderen nog even na. Het was een echte Henc­avond: zonder pretenties. De naam Henc is de afkor­ ting van de Latijnse versie van dat motto, al weet geen van de leden op dat moment nog hoe die zin ook al­ weer ging. Bas: "Maar daarom noe­ men we ons ook Henc. Vooral geen pretenties."

FEUILLETON Dagboek van Katja (Waarin Katja, om wetenschappelijke redenen en om het aanzien van de vu niet te schaden, een abortus overweegt, uitspraken doet over medische ethiek en tot slot aanzet tot jeugdig crimineel gedrag!)

20. En opeens krijg je dan, als je zwanger bent, zin in abortus. Een gewone, or­ dinaire abortus. Dus één met brei­ naalden, veel bloed en een illegale arts op een achterafkamertje in een havengebied. Waarom? Omdat er op de v u een bijzonder hoogleraar medi­ sche ethiek komt, die Henk Jochem­ sen heet en die wel zulke enge, fana­ tieke, gevaarlijke, ouderwetse denk­ beelden heeft, dat ik niet begrijp dat de universiteit zo'n schandalige, ge­ perverteerde, vrouwonvriendelijke brulaap binnen haar poorten laat. Jo­ chemsen antwoordde zaterdag 31 ja­ nuari in NRC Handelsblad op de vraag 'Waarom worden we ziek': "Omdat we niet leven zoals we zou­ den moeten leven. Omdat we niet leven in de aanwezigheid Gods." Zo kankerpatiënten, MS­lijders, ernstig depressieven, tbc'ers en anderszins li­ chamelijk gehandicapten ­ daar kimt u het mee doen! U leeft niet zoals u behoort te leven! U leeft niet in de aanwezigheid Gods! D u s uw onge­

neeslijke dikke bult is uw eigen schuld. Medische ethiek! Dat dat een weten­ schap is! H o e halen ze het in hun hoofd. Wordt er bij ethiek iets geteld? Iets in een grafiek gezet? Wordt er bij ethiek een oordeel gegeven op grond van onderzoek? Neen, neen, driewerf neen en nog eens neen. Een ethisch oordeel is per defmitie niet weten­ schappelijk, zoals een wetenschappe­ lijk oordeel per definitie niet ethisch kan zijn. Wat doen die mensen dan op de universiteit, die toch een we­ tenschappelijke instelling is? Of zit ik soms niet op een instituut waar we wetenschap bedrijven? Ik geef toe, theologie is eveneens weinig weten­ schappelijk, maar die folklore hoort nu eenmaal bij de fundamenten van onze universiteit. We hoeven ons ook niet netjes te kleden als we naar de schouwburg gaan, maar doen dat wel uit aardigheid tegenover de anderen en het verleden. Zo wordt op onze universiteit theologie gedoceerd ­ uit respect voor het verleden. Maar ethiek, en vooral medische ethiek, moet ergens in een jeugdhonk gege­

ven worden, want het hoort niet op een universiteit thuis. Op een m o d e m instituut als de v u hoort zeker geen fanatieke gods­ dienstwaanzinnige thuis die abortus, euthanasie en geslachtsverandering wil tegenhouden en zelfs ­ let op ­ tij­ dens de colleges wil evangeliseren! Wel ja! D e wetenschap van professor Jochemsen, dat is een vorm van gees­ telijke gestoordheid. Ik citeer NRC Handelblad: "Jochemsen gelooft dat er goede en kwade geesten bestaan.

Engelen beschermen de mensen, de duivel ondermijnt ze." Ik dacht dat il^ op de v u kwam om wetenschap te leren ­ nee hoor, ik moet straks enge­ len gaan zien en duivels. "Zeg, hoe zit het met je onderzoek naar de be­ schermengelen?" "Ik heb er al twee geturfd!" "Waar gaat je proefschrift over?" "Over de duivel en z'n oude moer!" Ik ben een keurig christelijk meisje, we lazen thuis Trouw en hebben fa­ milie in Zwolle en Wezep, maar ik verdom het om zulke onzin op onze universiteit toe te laten. Zou het komen omdat ik zv^anger ben en de vader niet weet dat hij mij zwanger heeft gemaakt? Ik ga ondertussen nog steeds regelmatig met mijn drie man­ nen naar bed. Qa Jochemsen! En mijn vader is dominee, Jochemsen! En weet je. God vindt dit alles goed!) Opeens begrijp ik waarom Chomsky een geëngageerd schrijver werd. Wie de structuur van de taal doorziet, doorziet de structuur van de geest en doorziet als eerste de perfide geest van zo'n ethicus. Is het ethisch om als studente andere studenten tegen deze bijzondere hoogleraar op te zet­ ten, om reden dat wij hier graag we­ tenschap bedrijven, en niet willen dat iemand zich met ons bemoeit wan­ neer wij in onze slaapkamer het genot van platvloerse seks aan het verkondi­ gen zijn? Katja van Groeningen

IbMimmiii­.,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen