Ad Valvas 1997-1998 - pagina 696

AD VALVAS 18 JUNI 1998

PAGINA 6

'Als ze me een oude bal vinden, Studenten boven de vijftig zijn zeer gemotiveerd Onder de voltijders moet je ze met een lantaarntje zoeken, maar deeltijdstudenten kijken van een enkele grijze kop in de collegebanken niet vreemd op. Wat beweegt vijftigplussers om na tientallen jaren werken nog een volledige opleiding te gaan volgen? Wat willen ze ermee? En wat vinden ze van hun jonge medestudenten? De verhalen van een kunsthistorica, een bioloog, een filosofe, een historicus en een jurist.

'Êk wilde mijn liersens trainen' Pieter van Andel (71) studeert n u zes jaar rechten. Hij koos voor een deeltijdstudie vanwege zijn leeftijd. D i e had hij liever al een jaar geleden afgerond, m a a r de laatste loodjes w e g e n zwaar. "Veel colleges volg ik dubbel." "Mijn kortetermijngeheugen heeft de laatste jaren een flinke tik gehad. Ik heb steeds meer hertentamens. Tijdens het tentamen privaatrecht werd ik vorig jaar opeens dizzy. T o e n is ook geconstateerd dat ik suikerziekte had. Misschien heeft dat er mee te maken, maar zeker weten doe ik het niet." Pieter is rechten gaan studeren nadat zijn vrouw was overleden. "Ik was op zoek naar een vaste invulling van mijn agenda en dit was het enige dat me kon bekoren. Ik wilde bij de tijd blijven, mijn hersens trainen. Je hoort altijd dat je dan minder snel zo'n ziekte als Alzheimer krijgt." Eigenlijk ging zijn hart uit naar de technische wetenschappen omdat hij zijn hele leven gewerkt had in het energie- en elektriciteitswezen. "Maar dat werd me afgeraden omdat ik dan mijn hele wis-, natuur- en scheikunde weer zou moeten ophalen en aanpassen aan de nieuwste ontwikkelingen. Van de huidige wiskunde kan ik zelfs sommige symbolen niet meer lezen." Het werd rechten omdat hem dat ook interessant leek. D e v u kreeg de voorkeur, omdat hij in Amstelveen woont en deze universiteit dichtbij was. "De UVA trok me niet aan en Leiden was te ver weg." Dat hij meer dan twintig jaar bij de Gebouwendienst van de vu had gewerkt, speelde een ondergeschikte rol. "De meeste van mijn vroegere collega's weten niet eens dat ik studeer." Zijn directe omgeving reageerde wisselend op zijn keuze om te gaan studeren. "Sommigen vonden het geweldig en anderen belachelijk. Vooral mijn zoon vond het absurd dat ik zo'n zware studije oppakte. Hij zei me dat ik moest gaan genieten van het leven. Mijn

Yvette Nelen en Frieda Pruim

Jurist Pieter van Andel: 'Eigenlijk ging mijn hart uit naar de techniek.' dochters waren positief. Die zeiden: 'Petje a f " D e eerste jaren gingen goed, al kostte het Pieter moeite zich de tentamenstof eigen te maken. "Het was toch wel pittig. Je moest veel dingen uit je hoofd leren en er waren weinig begripvragen." Juist dat leren valt hem steeds zwaarder. "Op een gegeven moment ben ik dictaten gaan uitschrijven, in de hoop dat mijn geheugen visueel meer zou opnemen." T o c h denkt hij niet aan opgeven. "Ik ben nu zó ver. Ik heb nog maar twee vakken te gaan. Het zou zonde zijn het niet af te maken." Het zou hem helpen als hij meer kon overleggen met andere studiegenoten.

"Ik mis een klankbord. Er zijn weinig mensen om mee van gedachten te wisselen." Ondanks dat hij veel colleges overdag volgt heeft hij weinig contacten met jongere studiegenoten. "Ik vind het niet erg, maar ik heb geen aansluiting. Niet dat ze me onheus bejegenen, maar er zitten nu eenmaal twee generaties tussen. Ik kan me goed voorstellen dat de jongeren him eigen gang gaan." Hij ervaart dat de tijden zijn veranderd. "Het verschil tussen de studenten van nu en vroeger is grandioos. T o e n ik nog studeerde aan de hogeschool in Rotterdam, liep ik een paar uur college per dag. In de collegezaal zaten de dames op de voorste rijen.

Yvonne Compier - AVC/VU

Daar ging je als man niet tussen zitten, want dan werd je uitgelachen. Als de hoogleraar binnenkwam, stond iedereen op. Bovendien waakte je er wel voor om tijdens colleges te praten. H e t viel me in het eerste jaar al op dat studenten tegenwoordig veel rumoeriger zijn. Sommigen zitten voortdurend te kletsen." D e jurist weet nog niet waar hij zijn scriptie over zal schrijven. Hij is er niet over uit of hij nu blij moet zijn of niet dat het einde in zicht is. "Aan de ene kant heb ik er zin in, omdat ik de boel graag wil afsluiten. Aan de andere kant zal ik het studeren toch wel missen." (YNJ

^Van die eerste dikke pil in liet Engels schrok ik me rof "Zo z o , m e v r o u w gaat naar de universiteit", klonk het cynisch op het werk van Trix van Puffelen (57) toen ze vertelde dat ze kunstgeschiedenis ging studeren. "Die reactie k w a m van e e n van mijn laaggeschoolde mannelijke collega's. M i s s c h i e n was het m a c h o g e drag, m i s s c h i e n speelde jaloezie een rol." Van haar man en studerende kmderen kreeg ze wel alle steun. "Mijn kinderen kwamen aan met een schoolpakketje voor moe, en mijn man vond het leuker en vormender dan het gemeenteraadswerk dat ik achttien jaar had gedaan." Dat raadswerk hield op omdat door een gemeentelijke herindeling de lokale partij waarvoor ze werkte "buiten de prijzen viel". D e parttime baan die ze daarnaast had vond ze weinig inspirerend en daarom zocht ze een nieuwe uitdaging. "Na de huishoudschool had ik in de avonduren de academie voor beeldende kunsten gedaan en daar was ik goed in kunstgeschiedenis, dus het lag voor de hand om dat te gaan studeren. Bovendien had ik gezien mijn vooropleiding niet veel keus." Wat kunsthistorische vakken volgen bij het Hoger Onderwijs Voor Ouderen of als toehoorder een aantal colleges bijwonen bij kunstgeschiedenis, zoals veel ouderen doen, was voor Trix niet genoeg. "Er moet een doel zijn, anders verlies je je animo", legt ze uit. "Tentamens doen geeft span-

ning en schept een band met medestudenten. Dat vind ik aantrekkelijk." Ze koos voor de deeltijdopleiding aan de vu, omdat de colleges hier overdag worden gegeven. "Na een werkdag heb ik geen energie meer om de collegebanken in te schuiven, maar om negen uur 's ochtends ben ik nog lekker fit." Bovendien had ze hier de mogelijkheid om op momenten dat het haar uitkwam met de voltijders mee te lopen, zodat ze eind deze maand al na vier jaar afstudeert. Dat had ze toen ze begon met studeren niet gedacht. "Ik schrok me rot toen ik de eerste dikke pil in het Engels voorgeschoteld kreeg. Daar had ik me niet op voorbereid! Ik heb in het begin enorm hard moeten werken om me door die vreemde talen heen te worstelen, geholpen door het woordenboek. Omdat ik geen middelbare school heb, had ik ook moeite met het schrijven van werkstukken in het Nederlands. Het studeren op zich viel wel mee, want dat was ik als raadslid en wethouder ook gewend." "Ik heb me altijd welkom gevoeld", zegt ze over de contacten met haar jongere medestudenten. Maar bij kunstgeschiedenis studeren ook vrij veel veertigplussers, en daarmee was het contact wel intensiever. "We kwamen regelmatig bij elkaar om tentamens voor te bereiden. De contacten met de jongeren lagen meer op het vlak van het uitwisselen van gegevens, zoals tentamenvragen en uittreksels." Over de docenten van haar specialisatie architectuurgeschiedenis is ze laai-

Kunsthistorica Trix van Puffelen met een reconstructie van het eucharistiemeubel dat ze tijdens haar afstudeeronderzoek ontdekte: 'De docenten bij architectuurgeschiedenis stimuleren je om je eigen gang te gaan.'

end enthousiast: "Ze zijn bijzonder goed gemotiveerd, echt klasse, en stimuleren je om je eigen gang te gaan." Zij droegen er aan bij dat ze de smaak van het studeren steeds meer te pakken kreeg. Ze genoot vooral van haar afstudeeronderzoek, waarvoor ze onder meer in Noord-Syrië verbleef Daar bestudeerde en fotografeerde ze de mid-

Bram de Hollander

denbema (een verhoging) in een aantal vroegchristelijke kerken, en ontdekte uiteindelijk dat dit het meubel moet zijn geweest waaraan de eucharistie werd gevierd. Werk vinden op haar vakgebied lijkt haar op haar leeftijd niet reëel. Een jaar geleden werd ze op haar werk overgeplaatst en sindsdien werkt ze met plezier drie dagen per week als advertentiever-

koopster. Bovendien is ze al aangemeld voor de VUT. Haar "droomwens" is daarom om na het in ontvangst nemen van haar bul door te gaan met studeren. Ze overweegt geschiedenis, archeologie of rechten óf wellicht promoveren in de architectuurgeschiedenis. "Maar dat is wel erg ambitieus", voegt ze er bescheiden aan toe. (FP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen