Ad Valvas 1997-1998 - pagina 290

AD VALVAS 1 1 DECEMBER 1997

PAGINA 8

'Ons voorstel is nog van papier' Letterenbestuur niet immuun voor kritiek op bezuinigingsplannen Hoogleraren letteren hebben fundamentele bezwaren tegen het voorstel van het faculteitsbestuur om in de toekomst alleen nog maar deeltijdhoogleraren aan te stellen en het aantal universitair hoofddocenten drastisch te beperken. Zij zien meer in brede inzetbaarheid van een geringer aantal fulltime professoren. Het letterenbestuur zegt niet bij voorbaat nee en wekt de indruk dat de soep niet zo heet zal worden gegeten als ze wordt opgediend.

Frieda Pruim " U zult in de toekomst te maken krij­ gen met uitspraken van het faculteits­ bestuur die niet ten goede komen aan onze populariteit", voorspelde lette­ rendecaan prof dr. H . Meijering de faculteitsraad in september vorig jaar. Ruim een jaar later, op de raadsverga­ dering van 7 november, maakte hij die belofte waar. Bij wijze van bezuini­ gingsmaatregel stelde hij namens het faculteitsbestuur voor om alle toekom­ stige hoogleraren een deeltijdbaan aan te bieden en om ruim zeven imiversi­ tair hoofddocenten (uhd's) bij vertrek niet te vervangen. D e consequenties van dit voorstel drongen niet meteen tot alle raadsleden door ("Ik had het helemaal niet serieus genomen", aldus raadslid dr. E. Bloemen), maar prof dr. W. Wetzels schudde hen hardhandig wakker. In een vurig betoog wees hij erop dat bij uitvoering van dit plan geen fulltime uhd in de toekomst nog hoogleraar zal willen worden aan de vu, omdat hij dan minder gaat verdienen én minder onderzoekstijd krijgt. Bovendien zou­ den universitair docenten (ud's) in de toekomst nauwelijks nog de kans krij­ gen uhd te worden en dalen htin kan­ sen op een hoogleraarsfunctie hele­ maal tot nul. "Waarom is het hoogle­ rarenberaad niet over dit plan geraad­ pleegd", vroeg Wetzels zich af "Dat is in het verleden toch wel voor mindere zaken bijeen geweest." Dat het plan niet de zittende hoogleraren maar h u n opvolgers betrof, vond hij geen reden om het bestuur maar z'n gang te laten gaan. "Het gaat dan wel niet over ons, maar de toekomst van onze opleidin­ gen is wel degelijk onze verantwoorde­ lijkheid." Vooral Wetzels gloedvolle woorden deden het faculteitsbestuur besluiten eerst eens een aantal betrokkenen te gaan raadplegen alvorens het plan in stemming te brengen. E n zo geschied­ de. Op 2 december luisterde het bestuur naar de argumenten van zo'n vijftien hoogleraren en constateerde dat er bij hen geen enkel draagvlak bestaat voor het plan om hoogleraren voortaan nog maar voor 0,7 deel van de werktijd aan te stellen en het aantal uhd's tot een absoluut minimum te beperken. "Het levert pas over vijftien jaar iets op omdat er dan pas op grote schaal hoogleraren met emeritaat gaan en de devaluatie van hoogleraarsfunc­ ties doet het imago van letteren aan de vu geen goed", aldus hoogleraar Toegepaste Taalwetenschap prof. dr.

P. Jordens. Voor die kritiek was het bestuur wel gevoelig. "Het plan heeft geen directe bezuinigingsfunctie", beaamt directeur beheer drs. D . Ver­ berk, "maar je weet nooit of er hoog­ leraren voor h u n emeritaat de faculteit verlaten. In dat geval kun je terugval­ len op dit plan." Tegen de bezwaren tegen deeltijdhoogleraren brengt zij in dat Letteren ook nu al een flink aantal deeltijdhoogleraren in dienst heeft en dat alle letterenfaculteiten in Neder­ land onder dezelfde financiële druk staan, zodat zij zich niet zo'n zorgen maakt over de concurrentiepositie van de vu. Bovendien zou het aantal deel­ tijdhoogleraren tot een minimum kun­ nen worden beperkt als de ingeplande 'beleidsruimte' van 2,7 hoogleraren in het nieuwe plan, gebruikt zou worden om negen (van de 23) toekomstige hoogleraren er 0,3 werkweek bij te geven, zodat zij toch uitkomen op een fulltime aanstelling. "Ons plan is nog slechts een papieren constructie", relativeert ook de decaan, die wel tegemoet wil komen aan de bezwaren van het hoogleraren­ beraad tegen het drastisch inperken van het aantal uhd's. "Het is best mogelijk dat we uit de ud­formatie nog wat gaan reserveren voor uhd's. Dat zou betekenen dat we de bezuini­ ging minder uit de u h d ' s halen dan we tot nu toe van plan zijn geweest, want meer uhd­plaatsen vergroten het carrièreperspectief van u d ' s . "

i l=l r

S, ä..s ' .s­s =o ' ; j . S J t s » S s g ?§­S­.ä.c

In 1990 zag Letteren zich ook al genoodzaakt flink te bezuinigen. In tegenstelling tot het huidige facul­ teitsbestuur zag de toenmalige r e o r g a n i s a t i e c o m ­ m i s s i e niks in de 'kaasschaafinethode', waarbij het leed eerlijk wordt verdeeld over de studierichtin­ g e n . Zij besloot "fundamentele k e u z e s " te m a k e n voor de jaren negentig en kondigde de opheffing van acht leerstoelen aan, m e t de bedoeling e e n m i l ­ joen gulden te bezuinigen. In de praktijk bleek h e t zo'n vaart niet te l o p e n , en het financieel r e n d e ­ m e n t was volgens letterendecaan prof.dr. H . Meijering dan ook geringer dan beoogd, m a a r m e t het plan w a s wel een "richting aangegeven". In de jaren die volgden verdween, m e e s t a l n a e m e r i t a a t of vrijwillig vertrek van de betrokken hoogleraar, de opleiding Fries (twee parttime hoogleraren), e e n leerstoel D u i t s , Frans, Grieks Latijn en Arabisch en een gedeeltelijke leerstoel Nederlands en a r c h e o ­ logie. In 1995 bleek dat het leed nog steeds niet geleden w a s . O p dringend verzoek van het college van bestuur schakelde de faculteit e e n extern b u r e a u i n o m haar organisatie tegen het licht te h o u d e n , m e t als doel een efficiënter werkende en financieel gezondere faculteit. O p advies van h e t bureau h e b ­ b e n de vakgroepen bij Letteren inmiddels plaatsge­

lijkheid van een opleiding r3.3 g f " * o «.g^g . . bepaald wordt door de faculteit als geheel", legt Meijering uit. , . 1 « «.rsj j 60 r ? ­3 'S g a tS • s K 3 S , S l | r l E | l ! i . | , f n f l l ! ­ ; s a*s­p ^ „ i ­ B ^ S'TiB s'­S a­a p ­"«.Jsj "Ik heb zelf in Utrecht gestu­ deerd en heb het altijd bijzon­ S c der leuk gevon­ den om aan een faculteit te stu­ deren waar je de gekste talen en andere vakken kon doen. Daar heb ik ook flink in gesprokkeld. Ook hier op de faculteit kijken studenten bui­ ten de grenzen van h u n vak. Bovendien staat een aantal van onze kleine stu­ dierichtingen heel goed bekend. Daar straalt iets vanaf op de andere studierichtin­ gen." Hoogle­ raar Nederland­ se letterkunde tot 1770 M . Spies noemt nog een ander argument: "De universiteit is meer dan een onderwijsinsti­ tuut", bena­ drukt zij. "Er moet ook onderzoek worden gedaan. N e e m bij­ ciële consequenties van de alternatieve voorbeeld mijn eigen vakgebied: daar­ voorstellen te berekenen. "Maar op voor bestaat weinig interesse van stu­ dit moment zitten we nog op de lijn denten, maar je kunt de bestudering dat iedere opleiding een eigen hoogle­ van je eigen cultuur niet opheffen. raar moet hebben", voegt Verberk Het wegbezuinigen van kleine oplei­ daar aan toe. "Want zo iemand kan er dingen zou daarom een landelijke dis­ ook toe bijdragen dat het aantal stu­ cussie moeten zijn." denten stijgt." Ook een gezamenlijke faculteit gees­ D e vier hoogleraren suggereerden ook teswetenschappen met Godgeleerd­ om Semitisch (met vier studenten) op heid en Wijsbegeerte, de oplossing die den duur onder te brengen bij T h e o ­ de UVA gekozen heeft om uit de rode logie. Ook dat idee heeft het bestuur cijfers te komen, zit er voorlopig niet opgepikt. Deze week gaan Meijering in. "Dat zou ook pas op de lange ter­ en Verberk met Godgeleerdheid over­ mijn een bezuiniging op ktmnen leve­ leggen over mogelijkheden om in de ren", aldus Verberk. Wel krijgen de toekomst op overlappende terreinen te drie faculteiten binnenkort een geza­ gaan samenwerken. Hoogleraar Semi­ menlijke afdeling informatisering en tisch A. Stol staat daar niet afwijzend automatisering. Fuseren met opleidin­ tegenover. "Persoonlijk zie ik ons wel gen aan de UVA wijst de decaan even­ zinvol functioneren binnen theologie, eens van de hand. "Wij vissen alle­ want het Hebreeuws, waarin mijn maal in dezelfde vijver met studenten opvolger gespecialiseerd zal zijn, is de en het is niet goed voor onze herken­ oorspronkelijke taal van het Oude baarheid", vat hij de bezwaren samen. Testament. Maar ik vind het wel het "Bovendien wordt dat steeds lastiger meest ideaal om bij Letteren te blij­ omdat de verschillende opleidingen ven, want daarmee zijn wij als taaistu­ aan onze faculteit steeds meer met die methodologisch het meest verbon­ elkaar verweven raken. Als je nu bij­ den. Bovendien trekken we met onze voorbeeld op het gebied van Duits cultuurvakken ook studenten van zou gaan samenwerken, trek je ook oudheidkunde en geschiedenis." een hele sliert Algemene­Letterenstu­ denten m e e . "

.#1 f s II

u

vijf jaar doet met prof. Jordens van TTW, die gepromoveerd germanist is, en dat bij Algemene Literatuurweten­ schap na het vertrek van de huidige hoogleraar iemand benoemd wordt die zijn sporen in de Duitse literatuur heeft verdiend. Op die manier kan de opleiding Duits aan de vu blijven bestaan, terwijl het ons niks kost. Als het aantal studenten over vijf jaar is toegenomen, kan er weer een hoogle­ raar worden aangesteld. D a t vind ik een sympathiekere oplossing dan ook de goedlopende opleidingen af te gaan knijpen." Het bestuur verwijst deze suggestie niet bij voorbaat naar de prullenbak. "Het is nog niet zo'n gekke oplossing", aldus Meijering, die namens het bestuur beloofde de finan­

2 even magere laren ^

is

if

Grote voet Wetzels stelde samen met de hoogle­ raren G. Booi), L. Hoek en P. Jordens een alternatief bezuinigingsplan op dat tot besparingen op kortere termijn moet leiden. H u n plan komt er op neer dat leerstoelen en opleidingen minder sterk aan elkaar gekoppeld worden. Soms is één hoogleraar inzet­ baar in meerdere (kleine) opleidingen. Dat schept ruimte voor de grotere opleidingen om tenminste één fulltime hoogleraar en één fulltime uhd aan te stellen. Een goed voorbeeld van een kleine opleiding die volgens de vier hoogleraren op te grote voet leeft is Duits. Deze opleiding telt in totaal elf studenten en heeft op dit moment nog twee hoogleraren in dienst, onder wie de decaan. Beide hoogleraren gaan binnen afzienbare tijd met emeritaat, en het bestuur heeft de opleiding één nieuwe (deeltijd)hoogleraar toebe­ deeld. Wetzels, zelf hoogleraar aan de zeventig studenten tellende opleiding Frans, heeft een ander idee: "Wij stel­ len voor dat Duits het de komende

Illustratie: Bas van der Schot

A

M

maakt voor een sectie onderzoek en een sectie onderwijs en heeft die laatste sectie e e n n i e u w ondervnjsplan ontwikkeld. D a t houdt i n dat e e n aantal vakken aan studenten van m e e r d e r e oplei­ dingen worden aangeboden e n dat e e n aantal 'ver­ bredingsvakken' w o r d e n ingevoerd. P a s o p de laatste faculteitraadsvergadering w e r d duidelijk wat het bijbehorende financiële plaatje is: d e faciüteit m o e t het i n d e t o e k o m s t m e t bijna drie hoogleraarsplaatsen en r u i m zeven u h d ­ p l a a t s e n m i n d e r d o e n . A a n g e z i e n er geen g e d w o n g e n ontsla­ gen m o g e n vallen, levert dit plan pas over een jaar o f vijffien, bij het emeritaat van e e n groot aantal hoogleraren, e e n flinke bezuiniging o p . M a a r als Letteren op de huidige voet doorleeft, krijgt ze v a n a f volgend jaar te k a m p e n m e t een jaarlijks tekort van vier t o n , ondanks de recente m a a t r e g e ­ len o m e e n bursaal m i n d e r aan te stellen, alle v a c a ­ tures zes m a a n d e n open te laten staan en te b e z u i ­ nigen op niet­wetenschappelijk personeel en overi­ ge lasten, zoals reiskosten. E r zijn d u s m e e r b e z u i ­ nigingen n o d i g o p korte termijn, m a a r mogelijkhe­ den daartoe ziet de directeur b e h e e r n o g niet e e n ­ t w e e ­ d r i e . "Daarop gaan w e ons het k o m e n d jaar b e r a d e n . " (F P)

Gekste talen

Als buitenstaander kun je je afvragen of Letteren er niet beter aan zou doen om enkele van haar opleidingen met een gering aantal studenten op te hef­ fen en zich te gaan concentreren op de studierichtingen die goed lopen. Maar daar wil het faculteitsbestuur, evenals het gros van de hoogleraren, niks van weten. H e t zal er alles aan doen om alle zestien opleidingen te handhaven, hoe klein ze ook zijn. Semitisch, Duits, lexicologie. Algeme­ ne Literatuurwetenschap en Algemene Taalwetenschap, met elk minder dan vijftien studenten, hebben in de ogen van het bestuur dus net zoveel bestaansrecht als populaire studierich­ tingen als kunstgeschiedenis (235 stu­ denten), geschiedenis (180) en Engels (150). "Persoonlijk vind ik dat de aantrekke­

Niet alleen de hoogleraren worden over de nieuwe bezuinigingsplannen gehoord. Deze week mag ook het 'platform' van de sectie onderwijs van letteren, met daann "kernfiguren" uit de zestien opleidingen, zijn woordje doen. "Wanneer blijkt dat dan nog de mate van geïnformeerdheid niet vol­ doende IS, zijn we niet te beroerd om ook nog eens een keer met andere mensen te gaan praten", aldus Meijering. Inmiddels zijn hij en Ver­ berk er allang niet meer van overtuigd dat er op de volgende faculteitsraad­ vergadering van 19 december knopen doorgehakt zullen worden. "We heb­ ben meer tijd nodig", aldus een berus­ tende Verberk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen