Ad Valvas 1997-1998 - pagina 475

AD VALVAS 12 MAART 1998

PAGINA 9

'Aan parate kennis zal het steeds meer schorten' Dag van het onderwijs werpt licht op veranderingen in vwo

Op de middelbare school staat de komende jaren veel op stapel. Het is zaak dat de universiteit daar nu al op inspeelt, vindt de dienst studentenzaken. "Zelfstandige scholieren moeten op de universiteit geen stap terug hoeven doen." De jaarlijkse dag van het onderwijs op 18 maart is aan het thema 'aansluiting in 2001' gewijd.

Peter Boerman "We zweven tussen hoop en vrees", zegt Nico Dekker, studieadviseur bij Wiskunde Informatica, over de invoering van het studiehuis op de middelbare school. En Harry Dondorp, onderwijscoördinator bij rechten, heeft ook zo zijn twijfels: "Ik denk absoluut niet dat we een grote sprong voorwaarts zullen maken." De ingrijpende veranderingen in de bovenbouw in het middelbaar onderwijs met ingang van het volgend studiejaar, worden op de universiteit niet door iedereen met open armen begroet. Dat kan te maken hebben met onduidelijkheid. Veel medewerkers op de faculteiten weten uit de kranten wel een beetje wat er staat te gebeuren: dat kennisoverdracht minder belangrijk wordt en dat er meer nadmk gelegd gaat worden op studievaardigheden. Maar over wat het studiehuis nu precies voor hun werk op de universiteiten zal betekenen, bestaat heel wat meer onduidelijkheid. "We hadden het gevoel dat er aan dit onderwerp dringend meer aandacht moest worden besteed", zegt Annemiek Staarman van de dienst studentenzaken. "Je kunt er niet veel langer mee wachten. Als je er pas in 2000 over begint na te denken, ben je echt te laat." Staarman is een jaar geleden aangesteld om zich te buigen over de vraag wat de veranderingen in het vwo voor effect hebben op de universiteit. In die functie zit ze ook in de organisatie van de dag van het onderwijs, die woensdag 18 maart wordt gehouden. Het thema van die dag is 'Aansluiten in 2001'. Staarman denkt dat langzaam het besef doordringt dat de universiteit niet lijdzaam kan blijven afwachten bij de ontwikkelingen in het vwo. "In het begin dacht ik nog wel eens dat wij bij studentenzaken de enige waren die met dit onderwerp bezig waren. Dat is nu wel veranderd. Nu heb ik de indruk dat niet alleen het college van bestuur het onderwerp belangrijk vindt, maar dat ook steeds meer faculteiten het nut ervan inzien." Aan de faculteiten speelt zich een heel scala aan activiteiten af die de contac-

/\rehlri)£. P00({5Ki\K PB FRof D£ SfEBR, VA^l /{Lj^Hale CöNCBHmr>£ £^

?0lBcriE Illustratie: Aad Meijer

ten tussen de universiteit en de vwoscholen goed moeten houden. Een van de bekendste voorbeelden daarvan zijn de meeloop- en practicumdagen bij de bèta's, waarbij scholieren voor een dagje achter een echte wetenschappelijke proefopstelling mogen kruipen, begeleid door enkele studenten. Een andere bekende is de docentenuitwisseling. Daarbij ruilen leraren van het vwo en de universiteit voor een dag van plaats.

Aansluitinssconunissie Bij de faculteiten scheikunde en wiskunde informatica is zelfs een heuse 'commissie aansluiting' in het leven geroepen. Deze commissies moeten de verschillende activiteiten op de faculteit in goede banen leiden. "Hoe ingrijpend de veranderingen in het vwo allemaal zullen zijn, moeten we nog afwachten", vertelt Nico Dekker, die zitting heeft in de aansluitingscommissie bij Wiskunde Informatica. "Maar dat ze ingrijpend zullen zijn, daarvan zijn we wel overtuigd." Dekker zegt bang te zijn dat de kennis van de wiskunde door de veranderingen op het vwo er op z'n zachtst gezegd niet op vooruit zal gaan. "Als men veel tijd uittrekt voor projectmatig werken, zal dat best leiden tot initiatiefrijke jongelui", denkt hij. "Maar de schaduwkant is dat het aan de

Ingezonden mededeling

Dank voor uw medewerking Het College van Bestuur wil via deze weg de 1000 tot 1400 mensen die donderdag 5 maart tijdens de grootschalige ontruinningsoefening de verdiepingen 5 tot en met 16 van het Hoofdgebouw tijdelijk moesten verlaten hartelijk danken voor hun medewerking aan het welslagen van de oefening. Namens het College van Bestuur, Drs. D.M. Schut, Secretaris van de Universiteit

parate keimis steeds meer schort. Daar moeten wij ons in de propedeuse heel duidelijk op instellen." Dat vwo-scholieren in de toekomst minder kennis paraat hebben, is inderdaad te verwachten. In de onderbouw op het vwo, de zogenaamde 'basisvorming', ligt de nadruk steeds minder op kennisoverdracht, maar meer op toepassing van kennis, het aanleren van vaardigheden en het zien van de samenhang tussen vakken. In de bovenbouw zal in de nabije toekomst op een soortgelijke manier gewerkt worden. In het verleden waren er nogal eens klachten over de grootte van de overstap tussen het vwo en de universiteit. Dat verschil moet met het studiehuis kleiner worden, omdat leerlingen zelfstandiger leren werken en meer studievaardigheden krijgen aangereikt. Maar Harry Dondorp, als onderwijscoördinator bij Rechten betrokken bij het 'vaardighedenonderwijs' dat die faculteit sinds kort voor al haar studenten organiseert, heeft daar z'n vraagtekens bij. "Volgens mij verandert er door het studiehuis weinig. Wij zien dan ook vooralsnog geen reden om ons onderwijs in vaardigheden aan te passen."

Feitenkennis Op de universiteit en op de middelbare scholen lijken zich deels tegengestelde, deels parallelle ontwikkelingen te voltrekken. Tegengesteld, omdat waar de universiteit steeds 'schoolser' wordt met kleinere colleges en meer verplichte practica, de middelbare scholen hun leerlingen steeds meer zelfstandig laten leren. Maar ook parallel, omdat beide langzaam afstappen van het idee feitenkeimis te willen overdragen. In deze tijd, waar bijvoorbeeld het Internet een schat aan informatie herbergt, wordt het steeds minder belangrijk dingen uit je hoofd te weten. Je hoeft alleen maar te weten waar je snel iets kunt vinden. "De toekomstige student zal beter voorbereid zijn op het studeren aan een universiteit", aldus Staarman. "De studenten zullen beter kunnen omgaan met een relatief grote vrijheid, ze zullen beter kunnen plannen en samenwerken en

ze zullen beter kunnen reflecteren." Maar, voegt ze daaraan toe: "Studenten die een behoorlijke zelfstandigheid gewend zijn, moeten geen stap terug hoeven doen als ze op de universiteit komen."

Profielen Eén van de belangrijkste veranderingen in het vwo is dat het vakkenpakket verdwijnt. Voortaan kunnen de leerlingen kiezen uit vier profielen. Dat heeft nogal wat consequenties voor de universiteiten. Maar ook vakinhoudelijk verandert er veel. Staarman raadt faculteiten aan zich nu al goed op de hoogte te stellen van wat er gebeurt. "Je ziet dat de faculteiten die dat het hardst nodig hebben, er ook het meest aan doen. Dat is goed. Bij Natuurkunde bijvoorbeeld zal het aansluitingsprobleem waarschijnlijk meer voelbaar zijn dan bij Rechten, om maar wat te noemen, omdat dat niet op de middelbare school wordt gegeven." Staarman denkt dat de veranderingen in het vwo niet van de ene op de andere dag merkbaar zullen zijn op de vu. "Het zal geleidelijk gaan", zegt ze. "Maar dat neemt niet weg dat ik vind dat je er als universiteit tijdig op moet inspelen. Het lijkt me niet goed om met de armen over elkaar te gaan zitten." Er is volgens haar geen reden om te gaan staan juichen omdat eindelijk de middelbare school meer 'universiteitachtig' wordt. "Ik denk dat wij overschatten hoe ver wij daarin zijn. En onderschatten wat er op de middelbare scholen gebeurt. Een tiental jaar geleden was het duidelijk dat de universiteiten meer deden aan zelfstandig leren. Nu ben ik daar niet meer zo zeker van. Het gaat er immers niet alleen om dat je op de universiteit minder college-uren hebt dan op school. Het gaat er ook om studenten te motiveren zelfstandig te studeren. Als je dat goed aanpakt, kom je mogelijk uit bij meer begeleide lesvormen. Dat lijkt misschien minder zelfstandig, maar dat hoeft het volgens mij zeker niet te zijn." Een ontwikkeling die samenhangt met de nieuwe manieren van leren is de

opkomst van de computer in het onderwijs. De computer kan, als hij goed gebruikt wordt, steeds meer traditionele taken van de docent overnemen, en de rol van de docent kan langzaam veranderen van kennisoverdrager tot begeleider. "Ik denk ook dat de ontwikkeling van het computerondersteund onderwijs heel langzaam gaat", aldus Staarman. "Als je kijkt naar wat er gebeurt op sommige middelbare scholen, dan lijkt het heel hard te gaan, en lijkt de universiteit danig achterop te raken. Maar op de meeste vwo's gaan de ontwikkelingen ook maar heel traag. Dat neemt niet weg dat ik vind dat de universiteiten wat meer voorop zouden mogen lopen." Voor de workshop 'informatie en communicatietechnologie', een van de zeven werkgroepen tijdens de dag van het onderwijs, hebben zich al aardig wat deelnemers ingeschreven. "De nieuwsgierigheid is er", concludeert Staarman. "Alleen vragen veel mensen zich nog af: 'Wat en hoe kimnen we het zelf doen?'" Ook voor de andere workshops neemt de belangstelling de laatste dagen toe. Dat duidt erop dat het wel goed komt met de aandacht voor de aansluiting met het vwo in de volgende eeuw, denkt Staarman. "We zijn absoluut geen koploper", benadrukt ze. "Maar het is ook niet zo dat we achterop raken. Als je het vergelijkt met wat enkele andere universiteiten op dit gebied doen, denk ik niet dat we er zo slecht vanaf komen. De activiteiten die wij ondernemen en de manier waarop we daarmee naar buiten treden zijn gewoon anders. Dat heeft tot gevolg dat we naar buiten toe niet bekend staan als een universiteit die zich erg druk maakt om de aansluiting vwo-wo. Maar dat is ten onrechte volgens mij." Dag van het Onderwijs, 18 maart 1998: 'Aansluiten in 2001 - Veranderingen in het voortgezet onderwijs, wat vraagt dat van de universiteit"^', Auditorium, 13 00 uur Inlichtingen/opgave- 02a4445022/45050 Enkele citaten in dit artikel zijn afkomstig uit de brochure die naar aanleiding van de dag van het onderwijs verscheen Daarin zit ook een inschrijfformulier voor de workshops Meer informatie over het programma- zie de agenda op pagina 22.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen