Ad Valvas 1997-1998 - pagina 51

AD VALVAS 11 SEPTEMBER 1997 I

PAGINA 5

'VU dreigt verkeerde kant op te gaan' Jan Struiksma wil dat inspraakorganen blijven meebesturen "De democratie dreigt te verdwijnen", zeggen tegenstanders van de nieuwe wet die het bestuur op de universiteiten regelt. De overgrote meerderlieid van de universiteitsraad wil niet alleen maar meepraten, maar ook beslissingsbevoegheid behouden. Mr. Jan Struiksma, voorzitter van de commissie binnen de raad die zich onder meer met juridische zaken bezighoudt, legt uit waarom. Dirk de Hoog

"Eigenlijk heb ik tot nu toe geen echte argumenten gehoord waarom het universitair bestuur heel anders georganiseerd zou moeten worden dan dat nu het geval is. Daarom blijft de universiteitsraad ook vasthouden aan het principe van medebestuur in plaats van medezeggenschap. En we vinden dat studenten en medewerkers samen in één orgaan moeten blijven zitten", stelt mr. Jan Struiksma. De docent bestuursrecht is al enige jaren lid van de universiteitsraad aan de vu en voorzitter van de commissie algemene, juridische, personele en studentenzaken. Onlangs stelde deze commissie een advies op over het rapport van de commissie-Soeteman, waarin een nieuwe bestuursorganisatie voor de vu wordt geschetst. De universiteit moet namelijk een nieuw bestuursstatuut opstellen omdat het parlement vorig jaar de wet Modemisenng Universitaire Bestuursorganisatie heeft goedgekeurd. "Essentie van ons advies is dat er een universiteitsraad moet blijven bestaan die ook daadwerkelijk vaststellende bevoegdheden heeft. Dat is nodig om te voorkomen dat het college van bestuur de vnje hand krijgt. En we vinden dat er geen reden is om op de faculteiten de bevoegdheden heel anders te regelen dan op centraal niveau. Dus wat ons betreft blijven ook de faculteitsraden bestaan met ongeveer dezelfde bevoegdheden als nu. Kies je slechts voor medezeggenschap zoals de MUB voorschrijft, dan is het maar de vraag óf en op welke wijze de universitaire gemeenschap nog invloed heeft op het bestuur en beleid", aldus Struiksma. De jurist onderkent dat de universiteitsraad met dit standpunt aan de essentie van de nieuwe wet, integrale verantwoordelijkheid voor de colleges van bestuur, voorbijgaat. Maar Struiksma vindt niet dat hij zich daarmee buiten de politieke werkelijkheid plaatst. "De bijzondere universiteiten mogen met een beroep op hun eigen aard zelf invulling geven aan hun bestuursstructuur. Ik weet niet hoeveel ruimte de minister wil toestaan, maar mij lijkt gezien de vrijheid van onderwijs slechts een marginale toetsing op zijn plaats aan de hand van de vraag of de kwaliteit van het onderwijs en onderzoek voldoende is gegarandeerd." Struiksma ontkent dat slechts het eigenbelang van de raad om voort te bestaan het diepste motief achter het advies is. "Het gaat me helemaal niet

Mr. Jan Struiksma: 'De commissieSoeteman geeft geen analyse van wat er goed en fout is aan de huidige structuur.' Peter Wolters - AVC/VU

om het al dan niet voortbestaan van de raad op zich. Maar de commissieSoeteman geeft geen analyse van wat er goed en fout is aan de huidige structuur. Zij beroept zich grotendeels gewoon op de wet. En gebruikt het argument dat bij crisisachtige tijden, die ons misschien te wachten staan, een slagvaardig bestuur nodig is. Dat is een moeilijk te bestrijden argument, maar ook een oneigenlijk argument. Ik heb namelijk nog nooit een voorbeeld gehoord van een situatie waarbij met de huidige verdeling van bevoegdheden tussen raad en bestuur onwerkbare of onbestuurbare toestanden zijn ontstaan. Bovendien heb ik ook nooit aan het college gemerkt dat het veel problemen heeft met de huidige afbakenmg, waarbij de raad met name het begrotingsrecht heeft." Struiksma weerspreekt dat vasthouden aan de bestaande structuur slechts een conservatieve mstelling verraadt. "We hebben ons de afgelopen maanden heel intensief beziggehouden met wat de relatie is tussen de eigen aard van de universiteit en de bestuursstructuur en -cultuur. Dan gaat het om een principiële, ideologische discussie." Struiksma grijpt voor deze discussie terug op het begrip soevereiniteit in eigen kring van vu-grondlegger Abraham Kuyper. "Elke kring in de samenleving heeft recht op eigen vrijheid en binnen die kring kiest men zijn eigen organisatie en bepaalt men zelf het recht. En essentieel in de huidige discussie is de vraag: wat houdt dat recht in. Een niet zo lang geleden verschenen rapport van het wetenschappelijk bureau van het CDA gaat

Ingezonden mededeling

September Silliness

50% KORTING * Een hete maand squash voor slechts f 25,* Een hele maand aerobics voor slechts f 32,50 Deze aktie geldt alleen voor overdag maandkaarten en tegen rnleverrng van deze bun. üeldig t/m 30 sept. 1997. Tel 626 7883 Ketelmakerstraat 6, 1013 DE Amsterdam excUnschrijtgeid tl: 25, = voor nieuwe ledeiu

daar uitgebreid op in. Er ligt heel sterk de nadruk op het afleggen van verantwoording binnen de protestantse traditie van besturen en daar horen democratische structuren bij. Kijk maar naar de protestantse kerken. Daar vormen gekozen ouderlingen het kerkbestuur. Hiërarchische, van bovenaf opgelegde bestuursstructuren passen niet in deze traditie. Maar de vu dreigt met het plan-Soeteman een heel andere en m mijn ogen foute richting m te slaan." Struiksma betreurt het dat tot nu toe nauwelijks een serieuze discussie is gevoerd over de principiële kanten van een nieuwe bestuursstructuur. "Het verantwoordelijke lid van het college van bestuur, mr. J. Donner, gaat iedere dialoog met de raad uit de weg. Hij heeft duidelijk afstand genomen van het huidige bestuursmodel en denkt blijkbaar dat die raad over een jaar toch opgedoekt is. Hij doet er helemaal niets aan om er nog iets positiefs van te maken. En dat bemoeilijkt het werken bijzonder. Als er al een zwakke plek bestaat bij het huidige model is het vooral die weigerachtige houding werkelijk met de raad samen te werken. Maar ik wil het college oproepen zolang we nog bij elkaar zitten, en wat ons betreft is dat nog heel lang, een modus te vinden om met elkaar te leven." Struiksma denkt overigens niet dat de race al gelopen is, ondanks dat in de aanbiedingsbrief bij het rapport-Soeteman het college vrij stellig de instelling van een aparte ondememings- en

studentenraad in plaats van de UR ondersteunt. "Twee jaar geleden is het bestuursstatuut van de vu ook al op de helling gegaan. Toen hebben we alle argumenten van het college voor het inkrimpen van de raad stuk voor stuk kunnen ontzenuwen. Uiteindelijk zei de voorzitter van het college zelfs dat de argumenten er met meer toe doen, maar dat het alleen om de voorstellen zelf gaat. We hebben toen het bestuur van de Vereniging voor Christelijk Wetenschappelijk Onderwijs op verschUende punten van ons gelijk kunnen overtuigen. Waarom zou dat nu niet weer kuimen? Zij stellen tenslotte het bestuursstatuut vast. Ik denk dat ze graag luisteren naar argumenten die met de christelijke signatuur van de vu te maken hebben. Op dat punt willen ze zich graag profileren." Struiksma heeft nog een aantal argumenten om studenten en personeel samen in één orgaan te laten zitten. "Een argument is dat het gevaar bestaat dat bij gescheiden organen meer nadruk komt te liggen op enge belangenbehartiging in plaats van het streven naar goed onderwijs en onderzoek m het algemeen. Nu gedragen de studenten zich coöperatief en m mijn ogen komt dat mede doordat ze bij het bestuur zijn betrokken. Ze mogen meepraten en er wordt naar ze geluisterd. Maar als ze alleen nog wat mogen zeggen over de kopieerapparaten in de hal zullen ze ongetwijfeld meer aandacht voor hun eigen situatie vragen, meer waar voor hun geld

eisen. En hetzelfde geldt voor het personeel dat in de ondememmgsraad vooral over arbeidsvoorwaarden praat. Dat gaat onderlinge verdeeldheid oproepen want je knjgt tegengestelde belangen. En dat schept onderling wantrouwen. Binnen een paar jaar loopt dat fout, voorspel ik. Dan kiezen studenten weer voor het conflictmodel." In de ogen van Struiksma zijn verschillende medezeggenschapsorganen wemig efficiënt. "Het leidt tot een enorme versnippenng. Het college van bestuur heeft dan bijvoorbeeld te maken met een raad van toezicht, een ondernemingsraad, een studentenraad en het college van decanen. Het gevaar bestaat bovendien dat die uitemdelijk allemaal niets m te brengen hebben, want in zo'n gefragmenteerde structuur kan het college iedereen tegen iedereen uitspelen." Struiksma zou het betreuren als de ondernemingsraad op de faculteiten afdelingen krijgt die de faculteitsraden vervangen. "Dat maakt het bestuur er weinig efficiënter op, want dan komt er ook een aparte studentenraad. Maar het gevaar is vooral dat de discussie niet meer pnmair over onderwijs en onderzoek gaat maar over deelbelangen. Sommigen spreken al over het doemscenano dat de vakbonden gaan bepalen wat op de faculteiten wel en niet gebeurt. Dat lijkt me wat overdreven. Maar ik vraag me wel af waar we heengaan met zo'n structuur."

'Studenten zijn geen doemdenkers' "We voeren zeker geen achterhoedegevecht", zegt Foka Eekhof. Ze zit namens de progressieve studenten in de universiteitsraad. "Ik vind het zo'n doemdenken om je maar gelijk bij de wet neer te leggen. En zo zijn studenten niet." Haar collega Jera van Gelder noemt het "een goede zaak" dat de raad zo'n principiële houdig aanneemt. "Maar ik besef dat we hoog inzetten met onze wens om medebestuurders te blijven."

Dat het college van bestuur er weinig voor voelt de universiteitsraad te laten voortbestaan vinden ze geen argument om daar op voorhand mee in te stemmen. "Toen de MUB werd aangenomen, kon je natuurhjk gelijk voorspellen dat het college die ook op de vu wilde invoeren, maar daar hoef je je eigen stellingname toch niet door te laten bepalen", aldus Van Gelder. De studenten kunnen zich in hoge mate vinden in het advies dat de universiteitsraad vorige week opstelde. "Het is natuurlijk een kwestie van geven en

nemen om met de verschillende geledingen tot consensus te komen. En het is mooi dat het gelukt is. Er staat niet alles in wat we gewild hadden, maar we zijn ervan uitgegaan dat we m een latere fase nog over de details van de bestuursstructuur zullen gaan praten", zegt Eekhof "We hadden bijvoorbeeld wel een steviger positie van de studenten in het faculteitsbestuur in het advies willen zien staan. Nu staat er dat een student ten mmste adviserend lid moet worden. Wij willen in elk faculteitsbestuur een student als volwaardig lid", vult Van Gelder aan. Het valt de studenten op dat in de reacties van de faculteiten opvallend vaak positief over de inbreng van studenten in het bestuur wordt gesproken. Verschillende faculteiten zeggen dan ook een student als bestuurslid te willen handhaven. "Dat bevestigt wat wij al zo lang roepen. Het gaat namelijk helemaal met zo slecht met de huidige bestuursstructuur. Er zijn helemaal geen reacties in de trant van dat het een puinhoop is en de studen-

ten niet meer moeten meebesturen", aldus Van Gelder. Eekhof wijst erop dat de studenten niet zonder meer vinden dat alles bij het oude moet blijven. "We zijn niet tegen veranderingen, maar dan moeten het wel verbeteringen zijn. We zijn er bijvoorbeeld voorstander van dat het faculteitsbestuur meer macht krijgt om onderwijsprogramma's te verbeteren en dat de vakgroepen hun bevoegdheden in deze verliezen, zoals Soeteman voorstelt. Maar dan moet er wel een instantie zijn die het faculteitsbestuur echt kan controleren, zoals nu de raden." De studenten wijzen op nog een punt. Eekhof: "Door de steeds strakkere studieduur wordt het voor studenten moeilijker tijd te besteden aan het universitaire bestuur. We vinden dat meer studenten dan nu het geval is daarvoor financieel gecompenseerd moeten worden. Daar is genoeg geld voor in het afstudeerfonds. Democratie moet je ook materieel mogelijk maken." (DdH)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen