Ad Valvas 1997-1998 - pagina 75

PAGINA 9

AD VALVAS 18 SEPTEMBER 1997

'Het oude is goed, maar het nieuwe beter' Nieuwe bestuursstructuur VU verhit de gemoederen

'^rfi^Prof.dr. Arend Soeteman: 'Eén faculteitsraad houdt de zaken eenvoudiger.' Foto s Peter Wolters AVC/VU Dirk de Hoog "De ondernemingsraad heeft niet gevraagd de wet op het universitair bestuur te veranderen", zegt mr Kees Speelman "Van ons had het in hoofdlijnen mogen blijven zoals het nu gaat, inclusief het medebestuur van gekozen vertegenwoordigers m faculteits- en universiteitsraad Maar nu de MUB er ligt, willen we binnen die kaders de beste mogehjkheden voor medezeggenschap voor het personeel regelen " D e junst Speelman was voorzitter van de werkgroep die voor de ondernemingsraad van de v u een advies opstelde over hoe het op de universiteit nu verder moet met de medezeggenschap De centrale ondernemingsraad wil dat er ook op de faculteiten personeelsraden komen, zogeheten onderdeelcommissies, met daarnaast een studentenraad Niet iedereen is enthousiast over de plannen van de ondernemingsraad Vandaar dat Ad Valvas Speelman vroeg met enige betrokkenen in debat te gaan over de vernieuwing van het universitaire bestuur aan de vu "De wet op de ondernemingsraden geeft het personeel op bedrijfseconomisch, -organisatorisch en -sociaal gebied redelijk veel medezeggenschap Die verworvenheden van de ondernemingsraad willen we graag vasthouden nu onder de nieuwe wet moet worden gekozen voor of een ondernemingsraad of een umversiteitsraad-nieuwestijl waarin zowel studenten als personeel vertegenwoordigd zijn", legt Speelman uit Hij voegt eraan toe dat volgens hem de wet de universiteit ertoe dwmgt om centraal en decentraal voor hetzelfde systeem van medezeggenschap te kiezen "Een keuze voor een ondernemingsraad leidt dus vanzelf tot onderdeelcommissies", aldus Speelman D e vertegenwoordiger van de ondememmgsraad ziet zelf ook ongewenste gevolgen van de door de OR geopperde oplossing "Tegen aparte medezeggenschap voor studenten en personeel op de faculteiten is een en ander in te brengen Je bent toch vooral met beleid op het gebied van onderwijs en onderzoek bezig Dan is een dubbel vergadercircuit met gewenst De studenten- en personeelsvertegenwoordigers kunnen daarom van mij gewoon aan een tafel aanschuiven Alleen moet er apart gestemd worden Maar dat gebeurt in de praktijk hoogst zelden m de faculteiten " "Ik vind het een oplossing voor problemen die er met zijn", zegt m r Jan Struiksma, voorzitter van de commissie juridische zaken van de universiteitsraad "Het probleem is dat de ondernemingsraad bij voorbaat redeneert binnen het kader van de nieuwe wet Maar niemand heeft nog aangetoond dat het bestaande bestuur slecht werkt Dus de universiteitsraad houdt gewoon vast aan het huidige systeem van medebestuur van raden waarin zowel studenten als personeel zitten " Speelman kan zich daar in pnncipe in vinden "Wat mij betreft had het ook zo mogen blijven, maar de vraag is of de wet dat toestaat Je moet toch een sterk verhaal hebben om met een beroep op de eigen aard af te wijken van de wet " Dat de ondernemingsraad de wens de huidige structuur te

Binnenkort komt het college van bestuur van de VU met een voorstel voor een nieuwe bestuursstructuur als gevolg van de invoering van de MUB. Van alle kanten stromen de adviezen binnen. En natuurlijk zijn de meningen verdeeld. Moet het blijven zoals het nu is, of moeten er ook ondernemingsraden op de faculteiten komen? Ad Valvas liet vier betrokkenen met elkaar debatteren. "Nu heb ik je te pakken", riep er één in het vuur van de strijd.

handhaven met in het advies heeft opgenomen, komt volgens Speelman "simpel, omdat we de universiteitsraad mondig genoeg vinden om dat vraagstuk op tafel te leggen" Wel of met van de wet afwijken vmdt prof dr Arend Soeteman niet de juiste vraag "Het gaat om de marges die de mmister zal toestaan E n wat de universiteitsraad wil, medebestuurder blijven, gaat dwars tegen de essentie van de wet m Dat zal dus heel moeilijk zijn " D e commissie die onder voorzitterschap van Soeteman voor het college van bestuur een blauwdruk van de nieuwe bestuursstructuur op papier zette, hield zich echter ook niet aan de kaders van de MUB Zo kiest Soeteman op centraal niveau voor een ondernemingsraad en op decentraal niveau voor faculteitsraden-meuwestijl D e ene keer dus gedeelde, de andere keer ongedeelde medezeggenschap "Dat lijkt me met zo'n pnncipieel punt voor de minister", aldus Soeteman "Impliciet gaat de wet er wel van uit dat er een systeem van inspraak moet bestaan, maar nergens wordt expliciet uitgelegd waarom dat zou moeten "

Overzichtelijk Zijn commissie was en is geen voorstander van facultaire ondememmgsraden "Als decaan heb ik behoefte aan een overzichtelijke facultaire organisatie, die ook wat medezeggenschap betreft met gecompliceerder is dan nodig Een faculteitsraad houdt de zaken eenvoudiger Het gevaar van gescheiden optrekken van personeel en studenten is dat de belangen uit elkaar gaan lopen D a n kun je wel zeggen dat de beide raden samen kunnen gaan vergaderen, maar waarom zeg je dan met gewoon ruiterlijk dat je ongedeelde medezeggenschap wilt' Als de onderdeelcommissie of de studenten apart willen vergaderen, kan

niemand dat tegenhouden Samenwerking kun je met afdwingen " Ook de studente in het gezelschap, Joyce Hamilton, die vorig jaar in het bestuur van de faculteit s e w en m de commissie-Soeteman zat, is een voorstander van gezamenlijk vergaderen van personeel en studenten "Als je Studenten en personeel gaat opdelen in verschillende organen, ook al is het alleen maar in naam, betekent dat ook psychologisch iets Je staat dan namelijk meer voor je eigen belangen m plaats van het gemeenschappelijke facultaire belang van goed onderwijs en goed onderzoek Als je de verschillende geledingen opsplitst, vraag je er bijna om dat ze vanuit h u n eigen categonale belangen gaan redeneren " Speelman ziet dat gevaar van enge belangenbehartiging met zo erg "Het soort verhalen dat de vakbonden gaan bepalen wat op de faculteiten gaat gebeuren zijn hersenschimmen die ingegeven zijn door onbekendheid en onwetendheid over hoe o n d e m e mmgsraden werken Iedereen kan zich kandidaat stellen voor een facultaire onderdeelcommissie " Speelman heeft nog een argument voor het instellen van onderdeelcommissies " N u is meestal tweederde van de zetels in een faculteitsraad bezet door het personeel en de rest door studenten Maar volgens de MUB moeten bij raden-nieuwe-stijl de zetels fifty-fifty worden verdeeld Dat lijkt me onrechtvaardig Waarom moet het personeel aan gewicht inboeten' Die mogen gezien h u n betrokkenheid bij de organisatie best een onsje meer hebben Bij onze oplossing kan de bestaande zetelverdeling blijven " Struiksma kan zich daar wel in vinden " W I J zijn voor het laten voortbestaan van de bestaande machtsverhoudingen Dus dat de zetels verdeeld blijven zoals het nu is lijkt me een terechte zaak "

Studente Joyce Hamilton: 'Als je de verschillende geledingen opsplitst, vraag je er bijna om dat ze vanuit hun eigen categoriale belangen redeneren.'

IVIr. Kees Speelman: 'Een Iteuze voor een ondernemingsraad leidt vanzelf tot onderdeelcommissies.'

Hamilton laat zich niet van de wijs brengen door dat handjeklap over het aantal studentzetels in medezeggenschapsorganen "Het gaat me met zozeer om het totale aantal zetels Het gaat me erom hoe een raad als geheel functioneert En dat meet je af aan of er goede discussies worden gevoerd over de hoofdhjnen van het onderwijs en onderzoek, zodat het een echt facultair forum is Als het faculteitsbestuur zijn werk goed doet hoeft zo'n raad ook met echt vaak bij elkaar te komen Maar een raad moet wel het bestuur tot de orde lainnen roepen als het dingen fout doet, dus daar dient het de bevoegdheden toe te behouden "

S l i m m e oplossing Soeteman heeft zich ook nog met helemaal laten overtuigen door Speelman "Ondernemingsraden hebben bevoegdheden op het gebied van het collectieve personeelsbeleid Maar dat speelt allemaal op centraal niveau Daar hebben faculteitsbesturen zelf mets over te zeggen Dus het zal toch vooral over onderwijs en onderzoek moeten gaan En daar zegt de wet op de ondernemingsraden mets over " Speelman heeft echter een slimme oplossing bedacht "De MUB regelt weinig over facultaire medezeggenschap Wat je kunt doen is de medezeggenschapsorganen advies- en zelfs instemmingsrecht geven op bepaalde terreinen van onderwijs en onderzoek en ze op die punten onder de geschillenregelmg brengen van de ondernemingsraad Die is namelijk veel beter dan die van de MUB In het eerste geval IS het toetsmgscntenum of het besluit van het bestuur goed overwogen tot stand is gekomen, m het andere geval of het standpunt van de ondernemingsraad de toets der redelijkheid kan doorstaan " "Ik kan me met voorstellen dat het

Mr. Jan Struiksma: 'Niemand heeft nog aangetoond dat het bestaande bestuur slecht werkt.'

college van bestuur erg zal staan te spnngen om op deze manier de bevoegdheden van de ondernemingsraad uit te breiden", reageert Soeteman "Die zal zeer wantrouwig zijn om mstemmingsbevoegdheden op het gebied van onderwijs en onderzoek te geven als daar de consequentie aan vastzit dat allelei plannen en besluiten met doorgaan wanneer een onderdeelcommissie instemming weigert en de rechter vervolgens alleen toetst of die ondernemingsraad hierbij met onredelijk was " Struiksma verwacht evenmin dat het college ervoor zal voelen de bevoegdheden van de ondernemingsraad uit te breiden "Ik kan voorspellen wat het college, althans portefeuillehouder Donner, wil, namelijk op centraal niveau een ondernemingsraad met zo weinig mogelijk bevoegdheden, net als een tandeloze studentenraad, en geen umversiteitsraad meer In dat geval is het college van decanen het belangnjkste adviesorgaan voor het college " "En wat IS daar op tegen'", wil Soeteman weten "Het college van decanen IS met gekozen en bestaat alleen uit hoogleraren", riposteert Struiksma "Het is met representatief en zal dus ook niet voldoende draagvlak voor beleid kunnen creëren", meent hij Speelman zegt "mets tegen het genotype hoogleraar te hebben", maar vreest wel meer macht en meer hierarchische lijnen op de werkvloer " N u kunnen mensen nog invloed uitoefenen op hun werk via de vakgroepbesturen, maar die verhezen hun bevoegdheden Waar moet een medewerker dan heen als die zich door zijn hoogleraar onheus behandeld voelt' Misschien zou er een ombudsman moeten komen " Soeteman stelt zich weerbaar op "Die hierarchische lijnen zijn er nu natuurlijk ook al Arbeidsrechtelijk is de hoogleraar nu eenmaal gedeeltelijk de baas over zijn medewerkers En daar IS niets op tegen, want daar zijn hoogleraren juist voor aangesteld Het is het toptalent in de organisatie en dat moet je op de goede plekken inzetten Maar ze moeten natuurlijk wel goed met h u n personeel omgaan D e tijd van dictatortjes is voorbij Hoogleraren moeten m de toekomst nog meer dan nu h u n werk doen binnen het kader van een facultair onderwijs- en onderzoeksbeleid Daar ziet het bestuur op toe D e facultaire decaan krijgt juist meer mogelijkheden om tegen onwillige hoogleraren op te treden " " N u heb ik je", roept Struiksma triomfantelijk "Want wie controleert die decaan' Hooguit het college van bestuur en het college van decanen Hoogleraren controleren hoogleraren Gaan we daar weer naar t o e ' Dan is de huidige situatie met raden die echt wat te zeggen hebben zo slecht nog met En eigenlijk heb ik van Soeteman ook nog geen argumenten gehoord waarom de huidige situatie slecht zou zijn " "Dat heb ik ook met gezegd", reageert Soeteman, "Het bestaande systeem is niet slecht, maar met de voorstellen van mijn commissie wordt het in de toekomst nog beter "

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen