Ad Valvas 1997-1998 - pagina 58
PAGINA 12
PERSONEELSKATERN: ONDERNEMINGSRAAD
AD VALVAS 11 SEPTEMBER 1997
MUB baart zorgen OR waarschuwt voor rigide top-down-model De Wet Modernisering Universitaire Bestuursorganisatie (MUB) is sinds maart van dit jaar van kracht. Deze wet schrijft een nieuwe bestuursstructuur voor, waarbij voorai de inspraalt van het personeel ingrijpend wordt veranderd. Het medebestuur via de Universiteitsraad moet plaats maken voor medezeggenschap via een Universiteitsraad nieuwe stijl of via,een Ondernemingsraad in combinatie met een Studentenraad. Officieel zouden de universiteiten vóór 1 september moeten hebben gekozen voor één van deze stelsels. De VU is echter nog niet zo ver. Tot deze datum stond het College van Bestuur namelijk nog open voor opinies, waarna een besluit zal worden genomen. D^ Ondernemingsraad heeft ook zijn licht laten schijnen over de MUB. Een ad-hoc-werkgroep van de Ondernemingsraad onder leiding van Kees Speelman heeft zich de zomermaanden gebogen over de haken, ogen én mogelijkheden van deze wet die de invloed van de personeelsleden op het reilen en zeilen van de universiteit stevig indamt. De OR maakt zich in de eerste plaats zorgen over de dreigende spanning tussen enerzijds een behoefte aan slagvaardig management en anderzijds de noodzaak dat werknemers gemotiveerd en met plezier hun werk doen. Er vervallen inspraakvormen en de vertikale lijnen in de organisatie worden versterkt. Daardoor zou de betrokkenheid van de medewerkers bij hun werk wel eens minder kunnen worden. Natuurlijk zal een goede manager zich verzekeren van draagvlak voor zijn of haar beslissingen, maar de nieuwe bestuursstructuur schrijft dat niet dwingend voor. Integendeel. De verleiding bestaat het argument van de slagvaardigheid te gebruiken om medezeggenschap te vermijden. De verantwoordingsplicht van bestuurders geldt namelijk naar boven en met naar beneden. Daardoor zou een kloof kunnen ontstaan tussen bestuurders en uitvoerders Ook acht de OR van belang dat de universitaire organisatie
een groot aantal professionals bevat. Zij ontlenen hun identiteit per definitie aan hun werk en wensen dan ook op waarde geschat te worden De werkgroep heeft gezocht naar wegen om de mogelijke schade van het top-down-model te beperken. De Ondernemingsraad hecht er zwaar aan dat er voorwaarden worden gegarandeerd voor de betrokkenheid van personeelsleden bij hun werk. Dat heeft direct een positieve invloed op de kwaliteit van de organisatie Ook wijst de werkgroep in dit kader op het bijzondere karakter van de VU. Het gaat er immers om hoe wij, als leden van de VU-gemeenschap, met elkaar wensen om te gaan Als punt van zorg noemt de OR bovendien de positie van vrouwen. Doordat het aantal bestuurlijke functies zal afnemen, vreest de OR dat vrouwen minder snel zullen worden benoemd. De keuze is nu tussen gedeelde medezeggenschap, waarbij een Studentenraad en een Ondernemingsraad naast elkaar opereren, en ongedeelde medezeggenschap, waarbij een Universiteitsraad nieuwe stijl de zetels fifty-fifty over studenten en personeel verdeelt. Zoals verwacht adviseerde de commissie Soete-man dit voorjaar aan het College van Bestuur om de Ondernemingsraad
Eén-mens-bestuur niet wenselijk
Studentenraad meer bevoegdheden dan OR
De OR maakt zich grote zorgen over de aanbeveling van de commissie Soete man om de vakgroep nieuwe stijl uit te rusten met het één-mens-bestuurvan de primus. Deze hoogleraar-pnmus wordt door het faculteitsbestuur aangewezen nadat de hoogleraren zijn geraadpleegd. Echter, met de hele staf of een afvaardiging daarvan wordt over de benoeming gehoord. Bovendien oppert de OR de vraag of onder de hoogleraren - die toch pnmair wetenschapper zijn - voldoende kandidaten zijn met de vereiste deskundigheid. Vooral de expertise op het gebied van personeelsbeleid, zou volgens de OR nog wel eens te kort kunnen schieten. Daarom bepleit de OR voor een gekozen meerkoppig bestuur per werkeenheid en deskundigheidsbevording en ondersteuning van de dienst Personeelszaken.Voor andere niveaus kiest de commissie Soeteman wel voor collegiaal bestuur. Daarover toont de OR zich tevreden, maar de benoeming van de bestuurders moet volgens de raad dan wel op voordracht van de de centrale medezeggenschapsorganen geschieden. Zo draait het bijvoorbeeld bij faculteiten om taken die van groot belang zijn, vindt de OR Het bestuur moet daarom het vertrouwen genieten van de facultaire gemeenschap. Daarbij komt dat het bestuur in overleg met het College van Bestuur namens de faculteit dient te spreken. Dat is onmogelijk wanneer het vertrouwen ontbreekt, aldus de OR.
Bijzonder karakter stevig verankeren De OR wil een heldere regeling waann de rollen van de Raad van Toezicht,het Bestuur van de Vereniging en het College van Bestuur worden vastgelegd. Het is een belangrijk aandachtspunt volgens de OR, omdat het karakter van de instelling aan de orde is en daarmee indirect het voortbestaan van de VU als tweede universiteit in Amsterdam "De MUB voorziet m een Raad van Toezicht (RvT), vooral in het belang van de openbare universiteiten. Door deze constructie krijgen ze een grotere zelfstandigheid Voor de VU is die RvT eigenlijk overbodig, want wij hadden die vrijheid al," legt de voorzitter van de OR-werkgroep MUB, Kees Speelman, uit. "Het rapport van Soeteman heeft het MUBstelsel op dit punt gekopieerd. Dat vinden WIJ best, maar dan moet ook de inspraak voor de OR bij de benoeming van de leden van de RvT geregeld worden zoals in de wet is voorzien. Bovendien moet duidelijk zijn dat de eindverantwoordelijkheid voor het universitair gebeuren blijft bestaan jegens het bestuur van de Vereniging en met in plaats daarvan jegens een RvT Wij vinden dat de band met de Vereniging hecht moet blijven."
Als de VU zich strikt houdt aan het minimumscenario van de Wet Modernisering Universitaire Bestuursorganisatie (MUB), dan krijgt de studentenraad meer bevoegdheden dan de Ondernemingsraad. Zo krijgen de studenten volgens de wet minimaal adviesrecht bij de vaststelling van de begroting. Personeelsleden staan hierbij vooralsnog met lege handen. De voorzitter van de werkgroep MUB van de Ondernemingsraad, Kees Speelman, vindt dat absurd. "De OR pleit dan ook met klem voor gelijke MUB-rechten." De MUB IS in de uitwerking met overal even duidelijk. Bij ongedeelde medezeggenschap op centraal niveau formuleert de wet een aantal bevoegdheden van de Universiteitsraad nieuwe stijl. Ze vermeld echter met expliciet dat deze bevoegdheden in geval van gedeelde medezeggenschap ook voor de Ondernemingsraad gelden. Wel wordt m het geval van gedeelde medezeggenschap beschreven wat, naast de bevoegdhe-
HET 0RM<5VLAK VAN SLAGVA/JRWq BeSTMttR. lllustratie Andre Droogers op centraal niveau te handhaven, ofwel om te kiezen voor gedeelde medezeggenschap. Opmerkelijk daarentegen is het voorstel om op decentraal niveau het model van de ongedeelde medezeggenschap te volgen De commissie bepleit een Faculteitsraad nieuwe stijl. Daann zullen studenten en personeel gelijkelijk worden vertegenwoordigd Dit advies staat haaks op de MUB, die het pnncipe van de analogie met de gekozen vorm van centrale medezeggen-
den van de gezamenlijke vergadenng van Ondernemingsraad en Studentenraad, de bevoegdheden van de Studentenraad zijn. Als de keuze tussen gedeelde of ongedeelde medezeggenschap moet worden gemaakt, komt dus de pnncipiele vraag aan de orde of aan de OR tenminste identieke bevoegdheden worden toegekend. "De OR gaat ervan uit dat dit het geval zal zijn," aldus Speelman, die constateert dat de commissie Soeteman deze kwestie met heeft aangekaart in haar rapport Deze commisssie heeft meer zaken onaangeroerd gelaten, net als de MUB. De OR legt de vinger op een aantal typisch universitaire aangelegenheden waarvoor instemmings- noch adviesrecht wordt toegekend. Het gaat bijvoorbeeld om de verandenng van grondslag of doelstelling, het ondernemen van belangrijke onderwijskundige projecten of expenmenten, het beleid met betrekking tot voorzieningen voor studenten en de innchting en wijziging van gebouwen en terreinen. De OR wil dat er duidelijkheid komt over de bevoegdheden van de OR op deze punten.
Klein Grut Dagelijks bestuur Dr. M.W.G. de Bo/ster (ABVAKABO), voorzitter. vakgroep Organische en Anorganische Chemie, faculteit der Scheikunde, De Boelelaan 1083, kamer N - 357a. Telefoon 44 47482; fax 447488; email: oac@chem vu.nl Mw. dr. TJ. Biewenga (CFO), secretaris. vakgroep Celbiologie en Immunologie, faculteit der Geneeskunde, Van der Boechorststraat 7, kamer H - 265. Telefoon- 444 8078; fax' 444 8081; email: tj.biewenga.cell@med.vu.nl Dr. B. Overdijk (CMHF), plaatsvervangend voorzitter. vakgroep Medische Chemie, faculteit der Geneeskunde, Van der Boechorststraat 7, kamer A - 230. Telefoon: 44 48143; fax: 44 48143; email: b overdijk.medchem@med.vu.nl OR-secretariaat Het secretanaat van de OR is gevestigd in kamer lE-26 in het hoofdgebouw (eerste etage in de E-vleugel,
nabij de dienst PZ, bij ambtelijk secretans drs P.G. Heemskerk. Telefoon en fax: 44 45312; email: pg.heemskerk@dienst.vu.nl VGW-commissie Mw. M. van der Ende, voorzitter kamer G - 218, vakgroep Celbiologie en Immunologie, faculteit der Geneeskunde, Van der Boechorststraat 7. Telefoon: 44 48070; fax: 44 48081; email: m.van der ende.cell@med.vu.n Werkgroep SOZ Dr. ir. C.A.G.M. van Montfort, voorzitter kamer IA - 1 8 , vakgroep Econometrie faculteit Economische Wetenschappen en Econometrie, De Boelelaan 1105. Telefoon: 44 46025, fax 44 46020; email: kvmontfort@econ.vu.nl Volgende vergadering: 24 september, BI 1085, G 088, aanvang 13.30 uur. Dit IS een overlegvergadering met het college van bestuur.
schap voorschrijft. De Ondernemingsraad IS er bovendien met gelukkig mee. "De indruk wordt gewekt dat de Faculteitsraad nieuwe stijl gelijk is aan die van de oude stijl. Het tegendeel is waar," meent de voorzitter van de MUBwerkgroep." De bevoegdheden zijn gennger en er bestaat nog veel onduidelijkheid over de uiteindelijke rechten die de Faculteitsraad nieuwe stijl zal krijgen. De MUB IS daar met expliciet in." De OR IS voorstander van Onderdeelcommis-
sies (OC's) waaraan OR-bevoegdheden kunnen worden overgedragen. Zo kunnen categoriale belangen van het personeel veel beter worden behartigd. De Wet op de Ondernemingsraden biedt de OC's een beproefde regeling ingeval van geschillen, met een omvangrijke junsprudentie Overigens sluit het bestaan van OC's het gezamenlijk vergaderen met een facultaire studentenraad met uit Dat zou kunnen worden vastgelegd in de facultaire regelingen.
Tien misverstanden over gedeelde medezeggenscliap via Onderdeelcommissies faculteiten. Integendeel, de OR draagt een deel van zijn bevoegdheden over aan de OC's, vooral waar het gaat om facultaire zaken De Wet op de Ondernemingsraden (WOR) biedt ook de OC's een verankering Dit is vanbelang bij geschillen. De WOR heeft op dit punt bepaald meer te biedendan de MUB. 7. Als je voor gedeelde medezeggenschap kiest, vergaderen stafenstudenten met meer samen. Naast de gezamenlijke vergadenng die de MUB sowieso voorschrijft, kunnen staf (OC) en studenten besluiten voor bepaalde 1. De Faculteitsraad is te prefereren onderwerpen samen te vergaderen Ze boven de Onderdeelcommissie. Hij is kunnen dat reglementair vastleggen. bekend en vertrouwd. Waarom zouden WIJ hem inruilen'^ De MUB spreekt wel 8. Ongedeelde medezeggenschap past van een Faculteitsraad (FR), maar daar beter bij de VU-cultuur omdat gedeelde wordt iets heel anders mee bedoeld dan medezeggenschap staf en studenten uit de oude FR. De MUB brengt immers een elkaar speelt. Samen vergaderen in een radicale overstap van medebestuur naar pantair samengestelde FR nieuwe stijl is medezeggenschap. De FR nieuwe stijl geen garantie tegen verdeel en heers. heeft veel minder bevoegdheden en telt Goede belangenbehartiging sluit aan bij bovendien even veel stafleden als stuspecifieke belangen van elke categone. dentleden. De echte, zakelijke vraag is wiens belangen op een bepaald moment aan de 2. Als je een goede Facultaire Personeelscommissie hebt, IS een Onderdeel- orde zijn: die van de studenten of van het personeel. Ovengens: bij gemeencommissie overbodig. De MUB kent schappelijke belangen zoeken staf en geen FPC. De FPC verdwijnt. De keuze is studenten elkaar toch wel op. tussen FR nieuwe stijlof OC. 3. Een Onderdeelcommissie is een com- 9. De MUB is specifiek voor universiteiten, de WOR IS veel algemener, want missie van de vakbonden en je moet lid voor alle ondernemingen. Op zich is dat zijn van een vakbond om er in te kunjuist Met de WOR is echter al lang nen zitten. De OC-leden worden - net als ervaring opgedaan en er bestaat veel in de Ondernemingsraad - uit het persojurisprudentie. De WOR geeft heel pre neel gekozen, hetzij via vakorganisaties, cies aan over welke onderwerpen de OR hetzij via vrije kandidatenlijsten. Oven- en dus de OC -instemmingsrecht, gens moet de verkiezingsprocedure nog adviesrecht of informatierecht heeft. vastgesteld worden. Daaraan voegt de MUB nog rechten toe. 4. Onderdeelcommissies zijn er voor individuele belangenbehartiging door de 10. OC's zullen worden gedomineerd vakbonden. Net zo mm als de OR is de door het OBP Of dat zal gebeuren hangt OC er voor individuele belangenbehartiaf van de bereidheid van leden van de ging. wetenschappelijke staf om zich verkies5. Onderdeelcommissies zijn onvoldoen- baar te stellen voor de OC's en van het verkiezingsreglement dat voor de OC's de bekend met onderwijs en onderzoek. wordt afgesproken. De OC IS zo deskundig als de mensen die erin gekozen worden. Conclusie: Gedeelde medezeggenschap 6. Als je voor het OC-model kiest, via OC's IS zo gek nog met! bemoeit de OR zich via de OC's met de Op dit moment is er veel te doen over de invoenng van de MUB. De Ondernemingsraad kiest voor gedeelde medezeggenschap, dat wil zeggen- voor Onderdeelcommissies (OC's). Echter, onbekend maakt onbemind Wat is gedeelde medezeggenschap'? Wat betekent een keuze voor een OC m plaats van een Faculteitsraad'? Hieronder tien vaak gesignaleerde misverstanden met daarbij de reactie van de Ondernemingsraad
OR bepleit aanstelling onnbudspersoon Om de positie van de werknemers te versterken, stelt de OR voor één of meerdere ombudspersonen aan te stellen. ZIJ zouden moeten gerecruteerd uit de groep werknemers die al lang aan de VU zijn verbonden en persoonlijk gezag hebben Zeker als de suggestie van de Commissie Soeteman wordt opgevolgd en een hoogleraar-primus de werkeenheid zal gaan besturen, is de kans op conflicten groter dan bij een meerhoofdig bestuur. Als een medewerker zich met goed behandeld voelt, zou hij of zij
dit primair moeten regelen met de primus. Lukt dit met, of is de primus partij, dan kan de werknemer steun zoeken bij de personeelsfunctionans. In laatste instantie kan het faculteitsbestuur ermee gemoeid worden Toch is deze procedure kwetsbaar, vooral omdat de betrokkenen m feite werkgever zijn of die vertegenwoordigen. Ook de personeelsfunctionaris heeft uiteindelijk de belangen van de werkgever te dienen. Een ombudspersoon kan in dergelijke situaties uitkomst bieden, meent de OR
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van maandag 25 augustus 1997
Ad Valvas | 726 Pagina's