Ad Valvas 1997-1998 - pagina 285

AD VALVAS 1 1 DECEMBER 1997

PAGINA 3

/

Het 'geheim van Thialf laat records sneuvelen Na de klapschaats komen de bewegingswetenschappers van de vu met een nieuwe vondst: gedemineraliseerd water. Afgelopen weekend werd de Thialf ijsbaan in Heerenveen met dit water geprepareerd. Het resultaat was een unieke ijsvloer waarop de wrijving tussen schaats en ijs werd verlaagd. Naar verwachting zullen de reeds wankelende schaatsrecords nóg meer onder druk komen te staan. Thialf hoopt hierdoor als superwedstrijdbaan in de internationale achting te stijgen. Uit een onderzoek dat bewegingswetenschapper Jos de Koning reeds in 1985 begon, bleel^ dat de zouten en mineralen die in normaal leidingwater zitten een remmende werking hebben op de schaatssnelheid. Pas

VU moet MUB invoeren

recentelijk werden de onderzoeksresultaten uit de kast getrokken en besloot men in Heerenveen een apparaat aan te schaffen dat het water 'demineraliseert'. De Koning: "In een kuub gewoon leidingwater bleek 200 gram rotzooi te zitten." Het gedemineraliseerde water vriest echter op als een sinaasappelhuidje en niet glad zoals eigenlijk zou moeten. De Koning: "Dat komt doordat de oppervlaktespanning van het ijs groter wordt wanneer er geen mineralen inzitten." Om de spanning te verlagen worden er allerlei middeltjes aan het water toegevoegd. Aanvankelijk werd er geëxperimenteerd met zeep, maar bij de wedstrijden van afgelopen weekend waren er andere stoffen in het water gedaan. "Welke, dat blijft het geheim van Thialf', aldus De Koning.

De schaatsers waren afgelopen weekend zeer tevreden over de hoge kwaliteit van het ijs van Thialf. Dat, in combinatie met het gebruik van de klapschaats, zorgde ervoor dat het ene na het andere wereldrecord aan flarden werd gereden. Toch zal de zoektocht naar het perfecte procédé nog voortduren. Naast de stoffen die aan het water worden toegevoegd, is ook de juiste temperatuur van het ijs zeer belangrijk. De Koning: "Wanneer de samenstelling van het water verandert, hoort daar weer een andere ideale temperatuur bij." Wegens pech met het waterzuiveringsapparaat, dat door een ongelukkige samenloop van omstandigheden pas één dag voor de wedstrijden van afgelopen weekend vanuit NoordAmerika in Heerenveen arriveerde, zijn de metingen niet optimaal

geweest. In de nacht voor de wedstrijden reed De Koning nog, op een speciaal ontwikkelde meetschaats en met een computertje op zijn rug, rondjes op de baan om de wrijving te meten. "Het was kantje boord", zegt hij. "Pas om half vier 's morgens viel het kwartje. Eigenlijk was de tijd te krap." Dat er op zeer zuiver water sneller geschaatst kan worden, is al sinds de jaren vijftig bekend. De hooglandbaan Medeo in Kazachstan was lange tijd de beste baan om records op te rijden. Het gebruik van zuiver bergwater - het water dat daar nu eenmaal voorradig is - bleek een zeer gunstige werking te hebben op de prestaties van de schaatsers. Daarnaast is het bekend dat door een hoge ligging - Medeo ligt 1691 meter boven de zeespiegel - schaat-

Van Halsema krijgt onderwijsprijs Letteren

Vervolg van pagina 1 "Een kristalhelder standpunt", zegt een tevreden Francetta Schoe, fractievoorzitter van de PKV. "Het college weet nu dat het zich er niet in één keer vanaf kan maken. Het is nu duidelijk: wat het college naar buiten heeft gebracht, klopt niet." De PKV heeft de brief van de minister inmiddels doorgestuurd naar het bestuur van de Vereniging, het hoogste orgaan van de vu dat deze weken over de statuutsvoorstellen van college en raad vergadert. "Het blijft sparmend", aldus Schoe. "Maar ik vertrouw erop dat het bestuur van de Vereniging een wijs besluit zal nemen." Tussen de universiteitsraad en het college van bestuur is door de perikelen rondom het nieuwe statuut in ieder geval wel een diepe kloof ontstaan. H.J. ter Bals, buitenuniversitair lid van de raad, betichtte deze week in een brief het college ervan "een extreem gebrek aan invoelingsvermogen" te hebben. "Kan het nog regentesker", vraagt hij zich af, als hij constateert dat het college de discussie over de MUB zoveel mogelijk aan het oog van de minister wil onttrekken. Het college is volgens Ter Bals "intellectueel arm", omdat het niet argumenteert, maar slechts stelt. (PB)

Kleurtje voor werkgroepkamers lil Hoofdgebouw Een deel van de dertig werkgroepkamers in het Hoofdgebouw krijgt een opknapbeurt. Ze worden geschilderd, van nieuw meubilair voorzien en krijgen aansluitmogelijkheden voor multimedia projecties. Door deze aanpassingen moeten de ruimtes geschikter worden voor het geven van kwalitatief hoog onderwijs. Het benodigde geld, zo'n drie ton, haalt de vu uit het eigen fonds voor het verbeteren van het onderwijs, waaraan ook minister Ritzen in het kader van het studeerbaarheidsprogramma vijftien miljoen gulden heeft bijgedragen. De rest van het geld uit het fonds, nog zo'n drie ton, gaat naar nader te bepalen projecten voor het verbeteren van het onderwijsmanagement. Eerder reserveerde de vu daar al een miljoen gulden voor. Op het lijstje van verbeteringen van het onderwijs staan nog een aantal punten die nu niet aan bod komen. Zo moet er het nodige geïnvesteerd worden in allerlei computerfaciliteiten voor studenten. Het college van bestuur vindt echter dat de voorstellen voor deze projecten nog onvoldoende zijn uitgewerkt. Er volgt een nader plan, waarbij ook gekeken zal worden naar de ervaringen van de universiteit Twente met het gebruik van computers voor onderwijsdoeleinden. Een opknapbeurt voor de collegezalen in het Hoofdgebouw zal betaald moeten worden uit het gewone onderhoudsbudget van de vu. Omdat dit vrij krap is, is onduidelijk wanneer de diverse zalen aan de beurt zullen komen. Ook zal er een plan komen voor uitbreiding van het aantal studieplaatsen (DdH)

sers minder luchtweerstand hoeven te overwinnen dan op een lage baan. Vandaar dat de overdekte baan in het Canadese Calgary (1000 meter boven de zeespiegel) momenteel nummer een op de wereldranglijst staat. Het zal geen verbazing wekken: in Salt Lake City waar in 2002 de Olympische Spelen worden gehouden, wordt gebouwd aan een schaatshal op 1300 meter boven zeeniveau. De bevindingen van de vuwetenschappers kunnen nog zo spectaculair zijn, een oplossing voor de nadelige gevolgen van de lage ligging van ons land zal nog wel een tijdje op zich laten wachten. (SK)

Ondernemingsraad wil niet met studenten vergaderen De ondernemingsraad wil dat studenten en personeel zoveel mogelijk afzonderlijk gaan vergaderen. De bevoegdheden die minister Ritzen in de MUB toekent aan studenten en personeel gezamenlijk, wil de CR dan ook liever scheiden. Dat heeft de raad geschreven aan het bestuur van de Vereniging, dat deze week over het nieuwe statuut een besluit moet nemen.

Peter Wolters - AVC/VU Hij geeft "erg inspirerend" college, is in staat "gortdroge stof zoet en sliltbaar te maken", zijn syllabi "zien er altijd perfect uit", lilj weet "angstaanjagend veel" van zijn specialisme, is "een bijzonder aimabel mens" en hij is weliswaar het "prototype van de verstrooide professor", maar kan zaken toch uiteenzetten "op een manier dat je het echt snapt". Het zijn allemaal kwaliteiten die studenten letteren toekennen aan hoogleraar nieuwe Nederlandse letterkunde Dick van Halsema. Per e-mail reageerden zij op een oproep van de jury van de onderwijsprijs 1997, bestaande uit de zes studentleden van de faculteitsraad en het studentlid van het faculteitsbestuur, om docenten te nomineren. Letterendecaan prof.dr. H. Meijenng reikte de geldprijs woensdag 10 december voor de derde keer uit tijdens de jaarlijkse onderwijsdag voor letterendocenten. Voor het eerst viel slechts één docent de eer te beurt de prijs in ontvangst te nemen. In 1995 werden drie docenten in het zonnetje

gezet en vorig jaar vielen zelfs vier docenten in de prijzen. De reden daarvoor was volgens de decaan dat er een "stuwmeer" was ontstaan van goede docenten die recht hadden op een onderscheiding. Een ander verschil met de twee voorgaande jaren was dat de jury nu uit studenten bestond in plaats van uit wetenschappelijk personeel. Zij nomineerden drie docenten, waaruit het faculteitsbestuur uiteindelijk Van Halsema koos. Meijering maakte de namen van de twee andere genomineerden met bekend. Hij wees erop dat onder de gelukkigen van de afgelopen jaren de hoogleraren "op verontrustende wijze" afwezig waren, en was dan ook blij te kunnen melden dat de winnaar van dit jaar wel uit het hooglerarencorps afkomstig was. Aan de vele deugden die de studenten aan Van Halsema toekenden, voegde de decaan de kwalificatie 'bescheidenheid' toe. "Ik heb hem vanochtend om tien uur opgebeld en hem mijn eerste dienstbevel in m'n carnère gegeven, namelijk om hier om kwart voor elf aanwezig te zijn." (FP)

Twee onderzoekscholen VU dingen mee naar miljoenen Ongeveer een kwart van alle onderzoekscholen in Nederland dingt nog mee naar de miljoenensteun voor toponderzoek. Dat blijkt uit een eerste selectie door onderzoeksorganisatie Nwo. De Vrije Universiteit is betrokken bij zeven onderzoekscholen. NWO heeft in een eerste ronde elf plannen voor topscholen gekozen. Die moeten nu verder uitgewerkt worden. Daarna maakt de landelijke onderzoeksorganisatie een definitieve keuze voor vijf tot zeven topscholen. Die worden vervolgens tien jaar lang gesteund met drie tot tien miljoen gulden per jaar. De uiteindelijke beslissing daarover wordt in april door minister Ritzen genomen. Bij de elf plannen zijn in totaal 28 onderzoekscholen betrokken. Dat is ongeveer een kwart van de erkende onderzoekscholen die Nederland

heeft. Aan een van de uitverkoren plannen (dat voor biomedische genetica) doen zelfs zes bestaande onderzoekscholen mee. Minister Ritzen heeft eerder dit jaar aan de Tweede Kamer geschreven dat bundelingen van meer dan één school "slechts in uitzonderlijke gevallen" steun kunnen krijgen. Bij voorkeur steekt hij geld in plannen waaraan slechts één onderzoekschool meedoet. Slechts vijf van de nu uitverkoren plannen voldoen aan die eis. De plannen zijn niet gelijk over de universiteiten verdeeld. De Universiteit Utrecht is bij negen plannen betrokken; van vier daarvan is zij 'penvoerder', de officiële indiener van het plan. De Vrije Universiteit is penvoerder van de plannen voor 'Hersenonderzoek' en 'Aardwetenschappen' en neemt deel aan de plarmen voor 'Taalwetenschappen',

'Cognitieve wetenschap', 'Plantengenetica', 'Theoretische fysica' en 'Katalyse'. Het plan van de sociale psychologen van het Kurt Lewin Instituut haalde de tweede ronde niet. Met de toponderzoekscholen is uiteindelijk honderd miljoen gulden gemoeid. Dat geld moet worden vrijgemaakt door de universiteiten zelf. Nog eens honderd miljoen moeten zij besteden aan versterking van het onderzoek in de breedte. Dat vloeit voort uit afspraken die universiteiten en NWO vorig jaar met minister Ritzen hebben gemaakt. Inmiddels heeft Ritzen laten weten dat hij veel verder wil gaan. Hij wil dat NWO in de toekomst niet over honderd miljoen, maar over vijfhonderd miljoen gulden zeggenschap krijgt. Dat plan is nog zeer omstreden. De Tweede Kamer praat er in januari over. (HOP)

De ondernemingsraad constateert dat studenten en personeel "deels parallel lopende, maar grotendeels anders georiënteerde belangen" hebben. Studenten hebben in de ogen van de OR vooral behoefte aan medezeggenschap wat betreft studeerbaarheid en kwaliteit van onderwijs. Personeel moet ook mee kurmen praten over de inrichting van de organisatie en de rechtspositie van de medewerkers. De bevoegdheden die minister Ritzen in de MUB aan studenten en personeel samen heeft gegeven, wil de OR dan ook liever opdelen. Men wil wel proberen met de te vormen studentenraad "af te stemmen en onderling contact te hebben". Een gezamenlijke vergadering ziet de OR echter niet zitten. Mochten studentenraad en ondernemingsraad over een bepaald onderwerp van mening verschillen, dan staan voor hen verschillende rechtswegen open. Voor de studentenraad moet nog een geschillencommissie in het leven worden geroepen, de OR kan nu al altijd naar de ondernemingskamer. Daar wil men ook niet vanaf. Dat beide rechtsgangen tot verschillende (bindende) uitspraken kunnen leiden, vindt de OR niet erg. "Het dient zelfs de zuiverheid in de besluitvorming." Het college van bestuur wil de medezeggenschap voor personeel en studenten nog niet regelen in het statuut, maar liever in de nadere regelgeving. Daar is de ondernemingsraad het niet mee eens. De ondernemingsraad wil liever al in het statuut verankerd zien dat hem een groot aantal instemmingsrechten toekomen. Op de faculteiten wil de ondernemingsraad zogenaamde onderdeelcommissies in het leven roepen. Zo'n onderdeelcommissie krijgt grotendeels dezelfde bevoegdheden als de ondernemingsraad op centraal niveau heeft. De OR claimt decentraal zelfs meer instemmingsrechten, omdat op de faculteiten "personeelsbeleid nauw verweven is met onderwijs en onderzoek". Als zo'n onderdeelcommissie besluit deze bevoegdheden uit te oefenen samen met de facultair op te richten studentenraad, vindt de OR dat prima. (PB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen