Ad Valvas 1997-1998 - pagina 373

^De aansluiting is waardeloos' Hbo'ers vinden overgang naar universiteit te groot Tweederde van de studenten met een hbo­diploma houdt het nog geen jaar vol op de VU. De hbo'ers struikelen over het hoge niveau, de plotselinge onderdompeling in theorie en de onpersoonlijke sfeer. "Je hoeft mensen natuurlijk niet bij het handje te nemen, maar iets meer betrokkenheid had ik wel verwacht."

Martine Zuidweg Chris Buist (22) stopt officieel per 1 februari met rechten, maar heeft zich al in geen weken meer op de v u laten zien. Afgelopen september schreef hij zich in voor een stu­ die Nederlands recht. Hij hoopte een meer zakelijke aan­ pak van juridische problemen onder de knie te krijgen, want zi)n hbo­opleiding sociaal­juri­ dische dienstverlening aan de Utrechtse hogeschool was h e m te soft. Vanwege zijn achter­ grond mocht Chris het eerste studiejaar overslaan. Drie maanden achtereen volgde Chris met groeiende bezorgd­ heid de colleges Nederlands recht, waarna hij op de studie­ begeleider afstapte met de vraag: "Is dit een goede indica­ tie voor wat ik de komende jaren kan verwachten?" Het antwoord luidde bevestigend en dat was voor de Chris het sein om er een punt achter te zetten. "Ik wilde graag dingen leren die ik gelijk kon toepassen, maar ik kreeg alleen theo­ retische verhalen voorgeschoteld", verwoordt hi) zijn besluit. "Wat moet ik met een verhaal over de geschiede­ nis van het recht? Achteraf denk ik dat ik een inschattingsfout heb gemaakt." Chris is niet de enige van de Utrecht­ se hogeschool die de universiteit zo snel de rug toekeerde. Ook Chantal Gerbrands (24) kapte in december met haar studie. Zowel Chris als Chantal vinden het niveauverschil tus­ sen de opleiding aan de hogeschool en de universiteit veel te groot. "De aan­ sluinng is waardeloos", vindt Chantal. En Chns zegt: "De vu schat mensen van mijn opleiding te hoog in. Je kunt met het tweede jaar beginnen omdat ze veronderstellen dat je veel kennis al in huis hebt. Dat is dus niet zo. In de colleges borduurden docenten vaak voort op iets waarover ik alleen heel vaag had gehoord." Chantal merkte dat

5jj ß/\l\r '^itJf HET DE mm

Illustratie: Aad Meijer

aan. "Soms was het zó theoretisch, bepaalde vakken stonden zó ver van je af. Ik kwam er halverwege de studie achter dat dat wetenschappehjke mij eigenlijk helemaal niet ligt. Het leukst vond ik steeds de vakken die iets met de praktijk van doen hadden." Voor Patricia Ramlagan (23), die eer­ der de pabo afrondde, was de kloof tussen theorie en praktijk de belang­ rijkste reden om te stoppen met haar studie onderwijsondersteuning bij Pedagogiek. "Op de v u moest ik alle­ maal dingen leren die volgens mij in de praktijk helemaal niet uitvoerbaar zijn. Ik leerde manieren van lesgeven waarvan ik wist: dat kan helemaal niet; kom maar eens op mijn oude stageadres kijken, dan kun je het met eigen ogen zien." Natuurlijk wist ze wel dat ze op de universiteit meer theorie zou krijgen, maar ze verwachtte ook te leren hoe ze kinderen met leer­ problemen in de praktijk zou kun­ nen helpen. "Als je het woord 'onder­ wijsondersteuning' hoort dan verwacht je dat toch? Ik kreeg filosofie; wat moet ik nou met filosofie?" Jos Beugelsdijk (45) kwam voor een ander probleem te staan bij zijn scw­ studie politiek en communicatie. De heao in Den Haag was hem goed bevallen, ook al beschikte hij niet over de vereiste vooropleiding en had hij jarenlang geen schoolbanken gezien. Maar op de heao kenden de docenten zijn situatie en hielden daar rekening mee. D e stap naar de universiteit zou eenvoudiger zijn, verwachtte Jos, want deze keer sloot zijn vooropleiding wel goed aan en was hij het studeren gewend. Alleen zijn gebrekkige kennis van de Engelse taal, daar maakte hij zich zorgen over. Op de vu hadden ze hem echter verzekerd dat zijn gebrek­ kige Engels zeker het eerste jaar geen problemen zou opleveren en dat was een geruststelling. T o t hij colleges ging volgen. Negentig procent van de literatuur was in het Engels, ontdekte Jos tot zijn schrik. "Doordat mijn

'De universiteit schat studenten met een hbo­ opleiding te hoog in'

ze een degelijke voorbereiding op vak­ ken als Europese rechtsgeschiedenis miste, "Ik had tien lessen gevolgd van dat vak en toen snapte ik er nog niets van. Telkens kwam de docent met een totaal andere oplossing van de casus dan ik. Het is best frustrerend als je zo je best doet en je blijkt er keer op keer naast te zitten. Ik ben op de docent afgestapt en die zei dat ik geduld moest hebben: 'Binnenkort snap je het, dat komt vanzelf' E n ik maar wachten op dat moment van verlichting."

Praktijk Saskia Moester (26) vond haar studie beleid en beheer bij Sociaal­Culturele Wetenschappen ook zwaar. Op het hbo kreeg ze nog hapklare brokken voorgeschoteld, maar n u ontving ze een brij informatie die ze in haar een­ tje moest ontwarren. "Het ging niet bepaald soepel", herirmert ze zich. Lang niet alle vakken spraken haar

DA'i AL Hl 5.

Engels tekortschoot pakte ik de essen­ tie van de stof niet o p . " Deze keer was er niemand om Jos op te vangen. "Op de heao was ik ge­ wend dat je elkaar hielp als er ergens iets haperde. Dat is enorm motive­ rend. Er was een band tussen studen­ ten en docenten. O p de v u hebben docenten een houding van: wij komen hier alleen om ons verhaal te vertellen en dan gaan we weer naar huis. Je werd aan je lot overgelaten."

Handje Ook de andere hbo'ers misten op de vu de informele sfeer van het hbo. "De allereerste keer dat ik het Hoofd­ gebouw van de v u binnenkwam en in die grote grijze hal stond met al die krioelende mensen, voelde ik me heel alleen; wat deed ik hier eigenlijk?", herinnert Patricia zich haar kennisma­ king met de universiteit. "Mensen die van het vwo afkomen zijn niet anders gewend", legt Chantal uit. "Maar bij ons op het hbo was de sfeer oneindig veel persoonlijker. D a n is de overgang groot." Waarschijnlijk is het niet voor niets dat de grotere faculteiten zoals rechten, economie, psychologie pedagogiek en sociaal­culturele weten­ schappen relatief veel hbo'ers tellen die voortijdig stoppen met h u n studie. Omdat ze hele reeksen vakken over­ slaan, leren hbo'ers hun medestuden­ ten vaak niet goed kermen. "Ik kende via via wat mensen op de v u en daar ging ik in de pauzes dan wat mee drinken", zegt Patricia. Het contact met de docenten verliep ook moei­ zaam. Net als bij Chantal, die graag met iemand over haar studieproble­ men wilde praten. "Snel even een vraagje stellen aan een studiebegelei­ der, zoals op het hbo, was er niet bij", herinnert ze zich. "Alles moest op afspraak worden geregeld, maar ik kreeg geen gelegenheid om een af­ spraak te maken, want die begeleider was er telkens niet." Ze ontving wel een brief waarin de rechtenfaculteit vroeg waarom ze het vak 'algemene inleiding' nog niet had gehaald en of ze daar een verklaring voor wilde geven. E n dat terwijl ze dat vak hele­ maal met hóefde te halen als hbo­in­ stromer. D e brief bevestigde haar idee dat ze voor de faculteit niet meer was dan een nummer. "Je hoeft mensen

natuurlijk niet bij het handje te nemen, maar iets meer betrokkenheid bij wat ik doe, had ik wel verwacht." Alleen Patricia had iemand om op terug te vallen: haar mentor, een docent bij Pedagogiek. "Maar aan hem had ik niets. Als ik vertelde dat de stof niet aansloot bij wat ik op de opleiding had geleerd, dan deed hij telkens alsof het aan mij lag, alsof ik dom was." Er kwam een moment dat Chantal dacht: "Waar doe ik het alle­ maal eigenlijk voor? Ik heb al een opleiding." E n ook het laatste restje motivatie van Patri­ cia vervloog. "Ik was totaal niet meer gemotiveerd. H e b alleen nog de hoogst noodzakelij­ ke vakken gevolgd om de vereiste stu­ diepunten te halen, zodat ik niet met een studieschuld zou zitten." Chris is opgelucht dat hij de v u de rug heeft toegekeerd. "Het is een anonie­ me studiefabriek. Ik heb me er nooit thuisgevoeld." N e t als veel andere hbo'ers had Chris iets anders achter de hand op het moment dat hij besloot te stoppen. Hij werkte naast zijn studie als verkoper bij een tele­ communicatiebedrijf en dat beviel zo goed dat hij daar graag meer tijd in ging steken. Jos had al een eigen bedrijf toen hij begin jaren negentig aan zijn heao­studie begon. Dat bedrijf begon minder goed te lopen in de tijd dat hij aan de v u studeerde. Zijn studie verliep al snel zo moei­ zaam dat het Jos nuttiger leek zijn energie volledig in zijn bedrijf te investeren.

maal niet. Ik was net begonnen met m ' n baan en ik moest nog wennen aan het werken op zich, ik moest me nog bewijzen." Patricia werkt op dit moment vier dagen per week op een lagere school en Chantal vond via een uitzendbureau tijdelijk werk bij de gemeente Amsterdam. Geen van de hbo'ers peinst er over de studie ooit weer op te pakken. Alleen Saskia, die al in de eindfase van haar studie was, heeft besloten het komend voorjaar weer naar de vu te komen. "De studie is nauwelijks veranderd, dus ik kan diezelfde twee vakken en m ' n scriptie gewoon nog doen. Ik begin heel rustig met één vak." "Misschien dat de hbo­opleidingen en de universiteit wat meer met elkaar moe­ ten overleggen", oppert Patricia als uitweg voor de pro­ blemen waar zij en andere hbo'ers tegen­

'Ik kreeg alleen theoretische verhalen voorgescho teld'

Overleggen Saskia hoefde alleen nog haar scriptie en twee vakken toen haar oog viel op een aantrekkelijke vacature voor een gemeentevoorlichter. Ze had toch al de balen van haar onderzoeksstage bij het provinciehuis in Gelderland en haar scriptie verliep niet vlot. "Ik werd meteen aangenomen." H e t studiejaar daarop schreef ze zich nog in als avondstudent. "Maar dat ging hele­ '

aan lopen. "En dan vooral over de manier waarop de aansluiting van het hbo op de universiteit verbeterd kan worden. Misschien kunnen ze een soort over­ gangsfase creëren." Een betere voor­ lichting over de studie zou ook niet misstaan, vindt Patricia. "Op de pabo was wel een studiedecaan, maar die wist niks over studeren aan de univer­ siteit." Chantal gelooft niet dat die betere voorlichting er zal komen. " D e universiteit heeft geen belang bij een goede voorlichting. Ze wil zoveel mogelijk studenten trekken. Geldklop­ perij als je het mij vraagt, die verkorte studies." Drs. B.M.J. Hermans, hoofd van het Onderwijs Adviesbureau, zei onlangs te verwachten dat als Ritzens plan doorgaat om universiteiten niet per student maar per diploma te betalen, de faculteiten vanzelf maatregelen zul­ len nemen. "Dan verwacht ik dat de opleidingen zelf de hbo'ers zullen aan­ raden: 'Begint u er maar niet aan'."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen