Ad Valvas 1997-1998 - pagina 191

AD VALVAS 6 NOVEMBER 1997

PAGINA 5

Jacht op studiestakers geopend Faculteiten nemen stappen om studieuitval terug te dringen Martine Zuidweg Geef studenten veel mogelijkhe­ den om tentamens te herkansen en ze verzuipen erin: ze gaan gokken en lopen al snel niet meer in de^pas. Daarom hebben de meeste faculteiten de tweede herkansing inmiddels geschrapt. Zo kuimen de economen sinds september hun tentamens niet langer twee keer per jaar herkan­ sen. Volgens de faculteit is vol­ doende aangetoond dat een rui­ mer aantal herkansingen uitstel­ gedrag bevordert. "Met slechts één herkansing wordt de student gedwongen efBciënter met tenta­ mengelegenheden om te gaan", zegt programmacoördiator dr. E.R.K. Spoor van Economie. Dat economen alleen nog in augustus hun tentamens kunnen herkansen, heeft volgens Spoor een positief effect op het studie­ rendement. "Zo wordt vermeden dat studenten tijdens de college­ periode hun aandacht moeten verdelen tussen het voorbereiden van nieuwe tentamens en her­ kansingen." Volgens Spoor is de faculteit straks zelfs wettelijk ver­ plicht de tweede herkansing te laten varen. Hij verwijst naar de MUB (de wet op de modernise­ ring van de universitaire bestuursorganisatie) waarin staat dat het onderwijsprogramma van de propedeusestudenten afdoen­ de moet selecteren. Ook de psychologie­ en pedago­ giekstudenten hebben met ingang van dit studiejaar te maken met een nieuwe regeling voor de herkansingen. Studenten krijgen alleen nog een tweede herkansing als ze op de eerste tentamengelegenheid een vier of hoger hebben gehaald. D e stu­ denten die een lager cijfer halen, moeten tot augustus geduld heb­ ben. Met deze regeling wil de faculteit studenten stimuleren om serieus aan de eerste gele­ genheid deel te nemen. Onder­ wijscoördinator Jan van Gastel: "Eigen onderzoek leerde dat aan het allereerste tentamen in de propedeuse minder dan 70 pro­ cent van de studenten deelnam en aan het tweede, een als moei­ lijk bekendstaand vak, nog geen 40 procent. Studenten gokken te veel op herkansingen en komen door het domino­effect uiteinde­ lijk in de problemen."

Nu 'rendement' het grote toverwoord is, is de jaclit op potentiële studiestakers geopend. Het Onderwijs Adviesbureau heeft voor het eerst de studiestakers In beeld gebracht en de faculteiten verzinnen nieuwe maatregelen om uitval en uitstelgedrag terug te dringen. Maar er is ook kritiek. "Wij vinden het belangrijker om kwalitatief goede academici op te lelden, dan om een zo hoog mogelijk percentage geslaagden In een zo kort mogelijke periode af te leveren."

onbekend/niet Ingevuld niet meer studeren bij VU 3% misschien later 5% 16% opleiding .^„^ufflffla..^ ~ ^^^^^E ' T^^^^I^^H ^ r ­ >>­,­ 23% > s ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ t e^ ^ ^ %!^^CftiBiMliMl^^Éllii. '''' ^"^^^ universiteit

üiiiH

^JH^^^^^

straks \erder andere ~"^^^iBli opleiding straks verder zelfde 8% opleiding 12%

Voor het eerst heeft het Onderwijs Adviesbureau (OAB), dat de faculteiten

Streefcijfers Het afschaffen van de tweede herkansing is niet de enige methode om het studierende­ ment op te krikken. Faculteiten wijzen steeds vaker mentoren toe aan eerste­ en tweedejaars en verstrekken studiehandleidingen met tips voor efficiënt studeren. De faculteit psychologie en pedagogiek komt volgend studie­ jaar met een nieuwe propedeuse op d e proppen. Eerstejaars zul­ len veel meer dan n u ­ "maar dan ook echt veel meer", zegt Van Gastel ­ in kleine groepen van zo'n twintig personen gaan werken. Ook dat blijkt een posi­ tief effect te hebben o p de ren­ dementen. Maar er zijn grenzen aan de mogelijkheden voor bestuurders en docenten om het studeerge­ drag van studenten te beïnvloe­ den, brengt dr. W . Fritschy van

het faculteitsbestuur van Lette­ ren een kritisch geluid ten geho­ re. "Uit gesprekken en enquêtes blijkt dat studenten h u n studie­ vertraging binnen Letteren de laatste jaren vrijwel nooit meer aan het programma, de onder­ wijsorganisatie of de docenten wijten." Het voorstel van rector prof.dr. T . Sminia streefcijfers op te stel­ len om faculteiten te stimuleren voldoende studenten binnen een bepaalde tijd te laten afstuderen, kan niet rekenen op de steun van Fritschy. "Wij blijven het belangrijker vinden om kwalita­ tief goede letterenacademici op te leiden dan om een zo hoog mogelijk percentage geslaagden in een zo kort mogelijke periode af te leveren. Letterenstudenten hebben vaak een wat andere oriëntatie op het leven en op de samenleving dan bijvoorbeeld economiestudenten. Ze kiezen er vaak bewust voor om zo lang mogelijk te studeren. Wat voor een economische faculteit wel­ licht een zinvol instrument is, hoeft dat niet per definitie ook voor een letterenfaculteit te zijn." Dr. H . E . Rondeel van Aardwe­ tenschappen vindt dat streefcij­ fers in ieder geval niet gebruikt mogen worden om daar facultei­ ten later op af te rekenen. " D a t zou geen goede zaak zijn. D a n laten we al die studenten toch maar slagen, of niet soms?"

adviseert over h u n onderwijs­ beleid, een grote groep stu­ diestakers aan de tand gevoeld. H e t bureau benader­ de alle 1420 studenten die het afgelopen studiejaar een p u n t achter h u n studie heb­ ben gezet. Z e ontvingen een schriftelijke vragenlijst en degenen die niet reageerden, werden later nog eens bena­ derd met een telefonische enquête. Uiteindelijk werkten bijna 1100 studenten mee. Van die groep bleek 16 pro­ cent nog wel aan de v u te studeren. Zij kozen alleen een andere studie. Een iets lager percentage gaf de voorkeur aan een andere universiteit. Vijf procent heeft besloten voortaan geen voet meer in een onderwijsinstelling te zet­ ten. D e meesten blijven wel aan de een of andere instel­ ling studeren (50 procent) of zijn van plan h u n opleiding te zijner tijd weer op te pakken (45 procent). Tussen de alfastudenten zit­ ten relatief meer studiestakers dan bij andere studierichtin­ gen. Volgens hoofd drs. B.M.J. Hermans van het OAB kan dat te maken hebben m e t de aard van de opleidingen. "In de praktijk blijkt dat naarmate een onderwijspro­ gramma een minder verplich­ tend karakter heeft, de kans op studievertraging groter is, net als de kans o p studiesta­

^g^^Htf ^ ^ ^ ^ ^ andere vorm \an ondetwijs 4%

king." Een belangrijk deel van de studiestakers bleek vrij laat tot het besef te zijn gekomen dat h u n studie niets voor hen was. D e hbo'ers niet meege­ rekend (zij slaan de prope­ deuse over) komt eenvijfde van de studiestakers daar pas achter als ze al lang en breed in de doctoraalfase zitten. "Dat moet sneller kunnen", vindt Hermans.

Onpersoonlijk Opvallend meer maruien (43 procent) dan vrouwen (28 procent) zijn gestopt omdat ze onvoldoende gemotiveerd waren. D e meesten vonden de opleiding te theoretisch, behaalden eenvoudigweg niet de gewenste resultaten en/of kregen gaandeweg meer oog voor een andere opleiding. Een flink deel van de studie­ stakers (18 procent) gaf aan de sfeer te onpersoonlijk te vinden. H e t is niet altijd dui­ delijk hoe dat komt, zegt Hermans. "Het is moeilijk om te bepalen wat hier oor­ zaak is en wat gevolg. H e t kan zijn dat je de sfeer onper­ soonlijk vindt omdat het niet goed gaat. Want als je geen resultaten haalt en niet mee­ komt met de groep, dan voel je je ook niet thuis in die groep. Maar het kan ook zijn dat je je überhaupt niet op je gemak voelt in een situatie en daardoor geen resultaten haak." Niettemin verwacht Hermans dat het mogelijk moet zijn o m meer mensen in die groep

Studieuitval De eerstejaars geneeskunde heb­ ben sinds afgelopen september nog maar één mogelijkheid om een tentamen te herkansen. Bij Tandheelkunde is de tweede herkansing al ruim twee jaar geleden afgeschaft. E n ook het faculteitsbestuur van Letteren is van plan een voorstel daartoe in de raad te brengen. D e bestuur­ ders van Letteren erkermen dat het afschaffen van de tweede herkansingen de studieuitval kan terugdringen, maar verwachten niet dat iedere student beter af zal zijn. Het bestuur wil prope­ deusestudenten nog wel een tweede kans geven, omdat het verwacht dat deeltijdstudenten anders in de problemen komen. Bij rechten is het schrappen van de tweede herkansing volop in discussie. Anders dan de onder­ wijsdeskundigen geloven studen­ ten dat minder mogelijkheden om tentamens over te doen, h u n kans op afstuderen vermindert. Het protest van de studenten sociaal­culturele wetenschappen heeft succes gehad. D e student­ bestuurders en de studievereni­ gingen van de faculteit sloegen anderhalf jaar geleden de handen ineen. Ze klaagden bij die gele­ genheid dat het faculteitsbestuur al voor de derde keer een poging deed om de tweede herkansing te schrappen. Geen wonder, want onderwijscoördinator drs. FJ.E. Snijders is die tweede her­ kansing liever kwijt dan rijk. 'Hoe meer herkansingen, hoe' groter de kans op uitstel, hoe kleiner de kans op tijdige deelna­

N

1 ^iÄ^

IVIartine Zuidweg

me, hoe groter de kans op afstel", vat Snijders samen. D e bètafaculteiten hebben for­ meel meestal niet eens een twee­ de herkansing. Maar vanwege de kleinschaligheid van de opleidin­ gen kunnen studenten gemakke­ lijker op een docent afstappen om in overleg een tentamen mondeling te herkansen. "Onze indruk is dat dit goed werkt. We zien d a n ook geen aanleiding hierin verandering te brengen", zegt onderwijscoördinator dr. W.A. Sterrenburg van Natuur­ kunde.

­­

Illustratie: Berend Vonk

M^ró^

yycAa^

^

bij hogeschool 15%

binnen de boot te houden. Met een persoonlijker bena­ dering en extra studiebegelei­ ding door een mentor. Die begeleiding moet dan vooral de eerste studiejaren worden ingepast, want aan het eind blijken veel studenten het redelijk goed alleen af te kun­ nen. H e t percentage onder­ vraagden dat is vastgelopen tijdens het schrijven van de scriptie bedraagt maar 2 pro­ cent. Mensen m e t een hbo­diplo­ ma op zak, dat zijn 320 van de 1420 studiestakers, komen niet ver op de v u . Van de studenten met een hbo­diploma die zich in 1995 inschreven, bleek in 1996 tweederde alweer vertrokken. "Dat is natuurlijk akelig veel", zegt Hermans. Volgens hem is een baan naast de stu­ die de belangrijkste reden voor dit snelle vertrek van hbo'ers. Bijna 45 procent van de ondervraagden geeft aan de opleiding niet te kunnen combineren met het werk. Hermans: "Er zijn hbo'ers die aan de universiteit gaan studeren omdat ze nog geen baan hebben gevonden. Als ze dan in de loop van de stu­ die toch een baan vinden, vertrekken ze weer. Er zijn er ook die ervan uitgaan dat ze in deeltijd een doctoraal kun­ nen halen naast h u n baan. D a n zijn ze een half jaar bezig en merken dat het nog een hele klus is. Ze beginnen zich na verloop van tijd af te vragen of de opbrengst van een doctoraaldiploma al die moeite nu wel waard is." Maar niet alle hbo'ers wor­ stelen. Studenten met alleen een hbo­propedeuse doen het beter dan vwo'ers. Ze zetten in ieder geval minder vaak een punt achter h u n studie dan studenten die rechtsst­ reeks van het vwo komen. "Ik denk dat dat komt omdat zij al gewend zijn aan de nieuwe situatie, aan het studeren. Ze hebben h u n propedeuse immers al gehaald. Als je bedenkt dat Ritzen studenten met een hbo­propedeuse van de universiteiten wilde weren, dan moet je met deze gege­ vens concluderen dat de Tweede Kamer dat terecht heeft tegengehouden." Het Onderwijs Adviesbureau heeft nog niet alles gezegd over de hbo'ers. D e uitval onder studenten met een hbo­diploma op zak is zo onverwacht groot dat het bureau deze groep nog eens onder de loep wil nemen. Op dit moment hebben opleidin­ gen geen belang bij het weg­ sturen van studenten, maar als de universiteit, zoals Rit­ zen van plan is, straks per diploma wordt betaald in plaats van per nieuwe stu­ dent, kan dat wel eens veran­ deren. Hermans: "Als straks iedere student die niet afstu­ deert een ballast is, dan ver­ wacht ik dat de opleidingen zelf de hbo'ers eerder zullen aanraden: 'Begint u er maar niet aan.'"

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen