Ad Valvas 1997-1998 - pagina 189
PAGINA 3
AD VALVAS 6 NOVEMBER 1997
Beurs wordt inzet onderhandelingen Hermans wil dat universiteiten student invloed geven Studenten m o e t e n in de toekomst met hun universiteit of h o g e s c h o o l onderhandelen o v e r h u n b a s i s beurs. H o e v e e l s t u d i e p u n t e n z e willen halen en hoeveel beursgeld ze daarvoor krijgen, of ze naast hun studie gaan werken en h o e lang ze over h u n studie doen - over al zulke zaken kunnen ze afspraken maken. Dat stelt de commissie-Hermans, die minister Ritzen advies moest geven over de toekomst van de studiefinanciering, in het rapport De kost gaat voor de kennis uit. D e commissie wil dat het inkomen van studenten met honderd gulden per maand omhoog gaat, dat ouders verplicht worden mee te betalen aan de studie van hun kinderen en dat de drempels om te gaan lenen worden verlaagd. Studenten leven nu te veel in onzekerheid over hun inkomen, vindt de commissie-Hermans. D a t komt vooral door het stelsel van de prestatiebeurs, dat vorig jaar is ingevoerd. Daardoor weten studenten pas aan het eind van hun studie of zij h u n basisbeurs moeten terugbetalen of niet. De commissie vindt die onzekerheid "buitensporig". Dat moet veranderen. Of een student aan de prestatienorm voldoet, mag geen gevolgen met terugwerkende kracht hebben, zegt de commissie. Hoe de eisen aan studieprestaties dan wel vorm moeten krijgen, laat Hermans in het midden. In ieder geval wil hij de uitwerking van die eisen overlaten aan student en universiteit of hogeschool zelf. D e eisen moeten vastgelegd worden in 'onderwijsafspraken'. In zo'n afspraak staat ook welk onderwijs een student wil volgen, of hij wil werken naast zijn studie, en hoe lang hij over zijn studie wil doen. Een student mag een vierjari-
Uitval onder hbo'ers groot
ge studie over tien jaar uitsmeren. Ook de uitbetaling van het beursbedrag waarop hij recht heeft - net als nu maximaal 20.400 gulden - wordt dan gespreid. Studenten moeten wel voor ze 25 jaar worden aan een studie beginnen om h u n rechten te mogen verzilveren. Een andere bron van onzekerheid die de commissie-Hermans wil wegwerken is de ouderlijke bijdrage. De regels daarover zijn "vrijblijvend", waardoor studenten vaak niet krijgen waar ze recht op hebben. D e commissie wil daarom vastleggen dat ouders verplicht zijn h u n studerende kinderen financieel te steunen tot die 21 jaar zijn. Kinderen moeten 6500 gulden van him ouders krijgen.
D e overheid moet ouders stimuleren om mee te betalen, vindt Hermans. Dat kan bijvoorbeeld door 'studiesparen' te belonen met een premie. Studenten met ouders die h u n bijdrage desondanks niet kunnen opbrengen, krijgen een aanvullende beurs. Als ouders niet willen betalen, k u n n e n studenten het bedrag via de overheid op hen verhalen. Dat zullen ze pas doen als er toch al ruzie is, geeft de commissie toe. T o c h ziet zij er weinig in de ouderlijke bijdrage te laten innen via de belasting. T e n slotte wil Hermans dat studenten meer gaan lenen. N u vermijden studenten dat vaak, omdat ze het risico van hoge studieschulden
niet aandurven. De commissie wil die angst wegnemen door gedeelten van de schuld sneller kwijt te schelden als een afgestudeerde weinig verdient. Daarnaast wil de commissie de rente op studieschulden verlagen. Ook dat kan geregeld worden in de 'onderwijsafspraak': wie snel studeert, komt in aanmerking voor een lagere rente. Het inkomen dat studenten te besteden hebben, moet omhoog, vindt de commissie. Volgens haar heeft een student honderd gulden per maand meer nodig dan hij volgens de geldende studiefinancieringsnormen krijgt. De totale kosten van de studiefinanciering stijgen door deze verhoging van het budget naar 7,4 miljard
'Nieuw beurzenstelsel loopt jaar vertraging op' D e kans is groot dat er e e n jaar verloren gaat voordat er werk gemaakt wordt van e e n nieuw stelsel van studiefinanciering. D a t z e g g e n de u n i v e r s i t e i t e n . H u n angst w o r d t i n g e g e v e n door de sterk afwijzende reactie van m i n i s t e r Ritzen op de adviezen van de c o m m i s s i e - H e r mans. Minister Ritzen heeft weinig lof voor Hermans' rapport over studiefinanciering. Volgens hem komen de adviezen uit het rapport de toegankelijkheid van het hoger onderwijs niet ten goede, terwijl ze wel 'honderden miljoenen' extra kosten. Dat zei hij afgelopen maandag, toen hij het rapport in ontvangst nam. Een paar voorstellen wil Ritzen wel overdenken. Zo wil hij nagaan of de rente op studieschulden niet omlaag kan. Ook de bepaling dat wie ouder is dan 27 jaar geen studiefinanciering krijgt, wil Ritzen nog wel eens bekijken. Maar grondslagen voor een
nieuw stelsel kon hij in het rapport niet ontdekken, zei hij. Voorzitter R. Meijerink van de vereniging van universiteiten VSNU is niet blij met Ritzens standpunt. "Ik vrees dat we van Ritzen niets meer hoeven te verwachten. Het gevaar bestaat dat er pas weer serieus over een nieuw stelsel gepraat kan worden als er over het regeerakkoord onderhandeld wordt. D a n zijn we dus een jaar kwijt." Ook in de Tweede Kamer is Hermans' rapport niet enthousiast onthaald. CDA en W D verzetten zich vooral tegen de verplichte ouderlijke bijdrage. PvdA en D 6 6 maken zich met name zorgen over de aanvullende beurs. Wie ouder is dan 21 jaar krijgt die voortaan niet meer. Studenten uit minder draagkrachtige milieus dreigen daar de dupe van te worden. Over enkele andere zaken groeit intussen wel eensgezindheid. Zo is er brede steun in de Kamer voor de afschaffing van de 27-jaarsgrens. De grote partijen zijn het er ook over eens dat de prestatie-eisen uit
het huidige stelsel te rigide zijn. De commissie-Hermans vindt dat ook. D e verenigde universiteiten (VSNU) en hogescholen (Hbo-raad) zijn beter te spreken over Hermans' rapport. Volgens hen komt het grotendeels overeen met h u n eigen plan. D e Studentenbonden zijn verdeeld. De LSvb is bang dat de door Hermans bepleite onderwijsafspraken "instellingen te veel zeggenschap over de student geeft". Het iso is wel enthousiast over de onderwijsafspraken - daar had het zelf eerder al eens voor gepleit. D e twee bonden zijn uiteraard vóór de stijging van het studenteninkomen met honderd gulden. Maar de LSVb is bang dat studenten zelf voor dat extra geld moeten zorgen (door te lenen ofte werken). En volgens het iso wijst het onderzoek waarop Hermans zich beroept uit dat het budget eerder met 150 gulden moet stijgen. (HO, HOP)
Letteren deelt taart uit in ruil voor tienen
Twee derde van de studenten m e t een hbo-diploma op zak, h o u d t het nog geen jaar vol op de v u . D a t blijkt uit een onderzoek van het Onderwijs A d v i e s b u r e a u (OAB) , dat de faculteiten adviseert.
Universiteitsorganist Ewald Kooiman speelt op woensdag 12 november op het Couperinorgel in de Aula werken van Johann Pachelbel (1653-1706): - Ciaconna in d - Twee Magnificat-fiiga's - Koraal en variaties "Was Gott tut, das ist wohlgefhan" Aanvang 12.45 uur.
Extern adviseur voor DOS D e dienst ontwikkelingssam e n w e r k i n g (DOS) krijgt b i n n e n k o r t te m a k e n m e t e e n extern adviseur die de t o e k o m s t van de dienst in kaart m o e t brengen. Wie dat wordt, is nog niet bekend, " m a a r er wordt gedacht aan een zwaar figuur", aldus rector prof.dr. T . S m i n i a . Tot de nieuwe o r g a n i s a t i e duidelijk i s , geldt voor DOS e e n vacaturestop.
Het bureau benaderde 1420 studenten die het afgelopen studiejaar een punt achter h u n studie h e b b e n gezet. Ten minste 320 van hen hadden al een hbo-studie afgerond voor ze naar de vu kwamen. Van die groep schrijft 64 procent zich een jaar later niet meer in voor een nieuw studiejaar. Het OAB vroeg de studiestakers naar hun motivatie om te stoppen. Bij de hbo'ers blijkt vooral de combinatie van werk en studie voor problemen te zorgen. Bijna de helft van de hbo'ers geeft aan studeren èn een baan te zwaar te vinden. Hoofd drs. B.M.J. Hermans van het OAB wijst erop dat sommige hbo'ers naar de universiteit komen omdat ze geen baan kunnen vinden. Wordt die baan later toch gevonden, dan vertrekken ze weer. Aan de andere kant zijn er hbo'ers die van meet af aan baan en studie proberen te combineren en pas in de praktijk ontdekken dat dat niet gaat. Hermans verwacht dat als Ritzens plan doorgaat om universiteiten niet meer per student maar per diploma te financieren, de faculteiten maatregelen zullen nemen. "Als straks iedere student die niet afstudeert een ballast is, dan verwacht ik dat de opleidingen zelf de hbo'ers zullen aanraden: 'Begint u er maar niet aan."'('MZ) Xie ook pagina 5
Orgelconcert
gulden. N u kost de studiefinanciering nog 6,8 miljard. De helft daarvan wordt nu door de overheid betaald. Ouders betalen ongeveer 2,3 miljard. D e rest brengen studenten zelf op, ofwel via leningen ofwel via een baantje. De commissie laat zich er niet over uit wie voor de extra kosten moet opdraaien. Ook de invoering van een nieuw stelsel kost veel geld. In ieder geval is eenmalig een kleine drie miljard gulden nodig. Zo groot is het gat dat is ontstaan toen Ritzen op papier alle beurzen omzette in een lening. Dat deed hij bij de invoering van de prestatiebeurs. (HO, HOP)
Peter Wolters - AVC/VU
"ik heb alleen maar tienen uitgedeeld", vertelt een studente Nederlands. "Ik zou niet weten hoe de opleiding beter zou kunnen." Mede dankzij haar smulde een groot aantal studenten en docenten op donderdag 3 0 oktober van een stuk taart op de gang van de achtste en tiende verdieping, uitgedeeld door het faculteitsbestuur. De studie Nederlands aan de vu scoorde landelijk een tweede plaats in de 'Keuzegids Hoger Onderwijs', net als Algemene Letteren. Engels, Frans, Geschiedenis en Kunstgeschiedenis staan zelfs op nummer één en Woord en Beeld heeft in de categorie Kunststudies
een derde plaats bereikt. "Voor een goede opleiding zijn goede docenten nodig, maar ook goede studenten!" oordeelde het faculteitsbestuur in een brief aan alle letterenstudenten. "Dat studenten tevreden zijn over een opleiding wordt duidelijk als zij zich daarover uitspreken. Dat hebben onze studenten ook deze keer weer gedaan. En dat waarderen wij zeer." Het merendeel van de taarteters was overigens niet door de redactie van de Keuzegids gebeid. "Wij profiteren alleen maar", aldus een van hen. (FP)
D e dienst ontwikkelingssamenwerking heeft sterk te lijden onder toenemende concurrentie. Er zijn veel organisaties op het internationale terrein werkzaam, maar er zijn maar weinig opdrachten. H e t college van bestuur heeft daarom besloten de toekomst van DOS door een extern adviseur in kaart te laten brengen. "We proberen een adviseur te vinden die zijn sporen in het ontwikkelingswerk verdiend heeft. Hoe richtinggevend zijn advies zal zijn, hangt natuurlijk af van de kwaliteit ervan. Maar we denken dat het wel eens behoorlijk richtinggevend kan zijn", zei rector Sminia afgelopen maandag tegen de universiteitsraadscommissie die zich met wetenschap bezighoudt. Sminia denkt dat de adviseur binnen een maand of drie aan de slag kan gaan. Het zoeken van extern advies zou wel eens de opmaat kunnen zijn van een reorganisatie. T o t die tijd is het vacaturebeleid 'selectief. Dat betekent dat als er een vacature vnjkomt, eerst aan Personeelszaken moet worden gevraagd of die vacature wel mag worden opgevuld. Het college van bestuur heeft D O S al meegedeeld dat "slechts bij uitzondering" nog mensen in vaste dienst mogen worden aangesteld. (PB)
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van maandag 25 augustus 1997
Ad Valvas | 726 Pagina's