Ad Valvas 1997-1998 - pagina 93

AD VALVAS 25 SEPTEMBER 1997

PAGINA 7

Hap Snap

HOVO­studenten tijdens de introductiebijeenkomst op donderdag 1 8 september: 'De geboortegolf van na de Tweede Wereldoorlog is een HOVO­golf geworden.' , Peter Wolters ­ AVC/VU

'Af en toe een beelje voor Sinterklaas spelen' Studenten én docenten enthousiast over Hoger Onderwijs Voor Ouderen Het Hoger Onderwijs Voor Ouderen aan de VU gaat deze week z'n achtste jaar in. En liet aantal deelnemers blijft maar stijgen. Meldden zich In het eerste jaar zo'n tweehonderd vijftigplussers aan, dit jaar overtreft het aantal cursisten de veertienhonderd. Zowel docenten als studenten zijn enthousiast. Een docent: "Ze hangen aan Je lippen." Een student: "Op de helft word ik altijd een beetje chagrijnig dat het alweer bijna afgelopen is."

Frieda Pruim "Ik ben kunstenares en het is altijd m'n wens geweest om nog eens kunstgeschiedenis te gaan studeren", vertelt Tine Appelman (62) uit Haarlem. Ze is dan ook van plan het ele aanbod van kunstgeschiedenis­ cursussen van elk tien weken aan het Hoger Onderwijs Voor Ouderen (HOVO) va» de vu te doorlopen.

Eigenlijk had ze willen beginnen bij de klassieke oudheid en Middeleeu­ wen, maar die cursus zat al vol, dus nu gaat ze zich eerst verdiepen in de Renaissance, barok en romantiek. Mevrouw E. Vesseur (60) heeft die inleidende cursussen al achter de rug en heeft zich nu ingeschreven voor "iets met Jugendstil". "Ik vind het enig", straalt ze. "Toen ik jong was vond ik het al harstikke leuk en n u mijn kinderen de deur uit zijn heb ik weer wat tijd, dus ben ik er opnieuw ingedoken." In haar beroep als ana­ liste kwam ze niet met kunst in aan­ raking, maar ze was altijd al een groot liefliebber van musea. "Daar wil ik nu een beetje de achtergron­ den van leren kennen", legt ze uit. "Op de helft word ik altijd een beetje chagrijnig", bekent ze. "Dan denk ik: nog maar vier, nog maar drie... Ik denk dat ik straks gewoon weer opnieuw begin, want in het begin ontgaat je toch wel het een en ander."

Stijgende lijn "Kunstgeschiedenis is de grote klap­ per", bevestigt Hovo­coördinator Anneke de Lange. "Voor een aantal van die cursussen heeft zich het maximum van 45 studenten inge­ schreven. Maar ook filosofie is popu­ lair; voor alle vier de cursussen heb­ ben zich zo'n veertig deelnemers aangemeld. D e cursus 'Islam verha­ lenderwijs' zit eveneens helemaal vol." Sinds de start van het HOVO aan de vu in 1990, zit er een stijgen­ de lijn in het aantal deelnemers aan de cursussen, waarvoor geen vwo­ diploma is vereist en die met een facultatief tentamen worden afgeslo­ ten. Voor het eerste najaarsprogram­ ma gaven zich 205 vijftigplussers op.

met leeftijdsontslag gegaan, dus ik zocht naar een zinvolle invulling van mijn tijd." H o e verklaart De Lange de voortdu­ rende stijging van het aantal cursis­ ten, ondanks het feit dat steeds meer universiteiten Hovo­onderwijs aan­ bieden? "De babyboom van 1946­'47 speelt zeker een rol", denkt zij. "Die mensen zijn net vijftig geworden dit jaar. D e geboortegolf van toen is een HOVO­golf geworden. Net­vijftigers schrijven zich massaal in, waardoor de gemiddelde leeftijd snel zakt." Was die eerst 63 ä 65 jaar, nu is die dit najaar zijn dat er 860, waarmee al gezakt tot 56, 57 jaar. D e grootste het totale aantal cursisten dit jaar op groep heeft minstens middelbare ruim veertienhonderd komt. Dat school en zeker de helft heeft daarna betekent dat het HOVO zichzelf dit een hbo­opleiding gedaan. Er zijn nu jaar voor het eerst helemaal zelf kan ook meer mannelijke deelnemers bedruipen, zonder hulp van sponsors dan in het begin. "Waarschijnlijk of het college van bestuur. heeft dat te maken met vut­regelin­ D e motieven van de deelnemers zijn gen. Maar er zijn nog steeds meer divers. "Doordat ik de laatste tijd vrouwen dan mannen, behalve bij tamelijk eenzaam ben, dacht ik bij bètacursussen zoals die over de rela­ mezelf: ik moet me geestelijk een tiviteitstheorie, waarvoor zich 24 beetje gaan verzetten", vertelt mannen en één vrouw hadden inge­ mevrouw C. Bremer (78) uit schreven." Amstelveen, die ook kunstgeschiede­ nis gaat doen. "Mijn broers mochten D e belangstelling voor de exacte wel een universitaire studie doen en vakken is sowieso niet zo groot. O m ik niet, dus voor mij is het inhaalge­ die reden hebben dit jaar maar twee drag", zegt mevrouw Z. Delhy (67) van de 29 cursussen een bèta­onder­ uit Bussum, die dit najaar aan haar werp. Behalve kunstgeschiedenis, derde filosofiecursus begint. "Ik heb filosofie en theologie zijn vooral altijd in de techniek gezeten en ik geschiedenis, architectuur, muziek, wilde nu iets doen waar ik nog niks letterkunde en medische en sociale vanaf wist", motiveert de heer T.J. psychologie in trek. Ook voor de de Heus (63) zijn keuze voor de cur­ economische cursus 'Europa toen, sus 'Wijsgerige beschouwingen over Europa nu' hebben zich 45 mensen vriendschap'. En de heer J.R. Poel­ ingeschreven, terwijl een van de twee man uit Rijswijk, voormalig beroeps­ bètacursussen, 'Geschiedenis van de militair die zich gaat verdiepen in de natuurwetenschappen', wegens islam: "Ik ben op 55­jarige leeftijd gebrek aan belangstelling niet door

iaim

MM­ I2i0­

/"

m

tififij

; ? > —

m"

SiO" y

fiOi­: «0­

M^'

. '^

«M.«.^^««^».­*.

^^ir^

6­ lüi

«B

mm nm m^­ Hit

Aantallen HOVO­cursisten per kalenderjaar.

f*p

H e t thema 'Klein en Groot' van de aan­ staande Wetenschap Techniekweek roept de vraag op wie het best presteren: kleine of grote wetenschappers. Er is onderzoek waaruit blijkt dat mensen geneigd zijn h u n grotere medemens snel­ ler dan de kleine medemens belangrijke functies toe te vertrouwen. Waaruit je de conclusie kunt trekken dat grote mensen meer kunnen bereiken. Uit weer ander onderzoek blijkt dat de kleine mens van jongs af aan gewend is op te boksen tegen zijn omgeving. Waaruit je de conclusie kunt trekken dat het juist de kleine mens is die in het leven veel bereikt. E n zo kun je bij elke stelling wel een onderzoek uit een la trekken ter bevestiging ervan. Is het dan niet hoogst eigenaardig, dat de la zo heel erg leeg blijft waar het gegevens betreft over verschillen tussen kleine en grote wetenschappers? Goed mogelijk dat het wel is onderzocht, maar dat de wat grotere onderzoeker de conslusies snel onder tafel heeft gemoffeld. Of dat juist de kleine dat heeft gedaan. Misschien dat de middelmatige onderzoeker wü opstaan om deze taak op zich te nemen?

*** kan gaan. Docent dr. C. de Pater, tevens docent natuurkunde aan de VU: "Je kunt er geen peil op trekken. D e afgelopen twee keer had ik steeds ongeveer twintig studenten, maar dit najaar hebben zich er maar acht opgegeven. Het omgekeerde geldt voor de cursus relativiteitstheorie: die ging vorig jaar niet door wegens te weinig belangstelling, en nu zijn er ineens twintig aanmeldingen voor." Over het verloop van de cursussen waarvoor wel genoeg aanmeldingen waren, is hij heel enthousiast: "Oudere studenten zijn heel gedre­ ven en maken soms onverwachte opmerkingen door h u n levenserva­ ring en h u n eigen invalshoek, bij­ voorbeeld vanuit h u n werkervaring. Het ingewikkelde is wel dat de niveauverschillen nogal groot zijn, omdat er geen universitaire voorop­ leiding wordt gevraagd. In één groep had ik bijvoorbeeld iemand die nog college had gelopen bij de grondleg­ ger van het vak en z'n geheugen wat wilde opfirissen, maar ook iemand die volledig blanco binnenkwam. Dat maakt het lastiger én boeien­ der." Docent geschiedenis drs. M . van Os ("Dit wordt al m ' n zesde cursus, dus ik ben een echte veteraan") is zo mogelijk nog enthousiaster: "Jonge studenten willen natuurlijk graag studeren, maar ze zijn in de eerste plaats bezig met in vier jaar afstude­ ren en zijn in zekere zin onverschil­ lig, omdat ze veel meer aan h u n hoofd hebben dan h u n studie. Ouderen maken een heel bewuste keuze. In htm actieve beroepsleven hebben ze allerlei kansen niet gehad, die ze nu pakken. Ze hangen aan je lippen, dat is heel leuk. Bovendien hebben ze levenservaring, waardoor je op een ander niveau praat, al schiet h u n formele kennis vaak tekort." Hoewel de betrokken docenten dus heel enthousiast zijn, moet Anneke de Lange veel moeite doen om vu­docenten bereid te vin­ den een Hovo­cursus te verzorgen. Van Os heeft daar wel een verklaring voor: "Heel veel docenten hebben het idee dat ze het vreselijk druk hebben, want ze moeten presteren in de wetenschap. Alle tijd die ze niet in onderzoek steken, is voor hen ver­ loren. Bovendien levert het geven van een HOVO­cursus weliswaar 4500 gulden op, maar als je fulltime werkt moet je dat geld in de pot van je faculteit stoppen in plaats van in je eigen portemonnee. Er staat dus niks tegenover, behalve af en toe een beetje Sinterklaas spelen. Maar voor mij is onderwijs geven de zin van m ' n bestaan. Dan is het HOVO niet iets lastigs, integendeel."

Halverwege vorige eeuw woedde birmen het in 1797 opgerichte Nederlands Zen­ dinggenootschap een ware richtingen­ strijd over de aanpak van de zending in Java. "Zolang de heidenen nog niet vol­ doende beschaafd zijn, is zending onmo­ gelijk", meende de zendeling Harthoom. Anderen daarentegen achtten het zen­ dingswerk dermate belangrijk, het eeuwi­ ge wel en wee van miljoenen mensen was ermee gebaat, dat het geen uitstel kon velen. Pedagoog dr. A.T. Boone schreef onder de titel Bekering en beschaving een proefschrift over de zending op Java in de periode 1840 tot 1865. " D e zendelingen mochten zeer veel beschavingsarbeid ver­ richten, maar op het moment dat zij beschaving als enige doelstelling van him werkzaamheden beschouwden, konden zij het zendingsgenootschap verlaten", stelt Boone. Het chnstelijk geloof vond niet makkelijk ingang bij de Javanen, reden voor zendelingen om ervoor te pleiten "dat eerst een studie van de Javaanse cul­ tuur en religie nodig was voordat über­ haupt met zendingswerk verder kon wor­ den gegaan". Daarna zouden de Javanen "trapsgewijs tot het niveau gebracht kun­ nen worden waarop zij wel in staat waren de essentie van het christeHjk geloof ­ de liefde ­ te begrijpen", zo meende zende­ ling H a r t h o o m . Hij duldde daarbij geen inbreng van de doelgroep. Overigens is Indonesië nog altijd het land met de meeste moslims ter wereld.

*** N o g even en de bomen zijn weer kaal, de dagen weer donker en de wind ijzig koud. Kerstbomen worden verkocht, sinter­ klaaskadootjes aangeschaft en misschien zelfs een Elfstedentocht gereden. Nare bijkomstigheid van dit jaargetijde zijn de koude vingers. D e vinger is dan ook het meest koudegevoelige lichaamsdeel dat we hebben. Hein Daanen onderzocht hoe het bloed in de vingers reageert op kou en beschreef zijn resultaten in het proef­ schrift C entral and peripheral control of fin­ ger blood flow m the cold. 17 september promoveerde hij aan de faculteit der geneeskunde. Voor zijn onderzoek deed hij verschillende tests met mensen die h u n handen onderdompelden in water van verschillende temperaturen. Daanen ontdekte een ware strijd in de door koude bedreigde vinger. D e hersenen zetten alles in het werk om de vaten in de vin­ gers te vernauwen en worden daarbij gehinderd, omdat de bloedvaten zich uit alle macht verwijden. Bij een vernauwing van de bloedvaten kan het bloed moeilijk de vingers bereiken, wat het lastig maakt om de vers aangekochte kerstboom naar huis te dragen. O m bloed en warmte toch de gelegenheid te geven naar de vingers te stromen, is het noodzakelijk dat de vaatverwijding overwint. Dat kan alleen als de lichaamstemperatuur hoog is. Vol­ gens Daanen is lichaamsbeweging bij uit­ stek geschikt om die temperatuur opti­ maal te houden. D u s ga eerst een rondje trimmen voor je je kerstboom koopt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen