Ad Valvas 1997-1998 - pagina 230

AD VALVAS 20 NOVEMBER 1997

PAGINA 8

'We blijven luisteren' Collegevoorzitter Noomen vindt kritiek studenten onterecht Studenten betichten het college van bestuur ervan een statuut te maken dat ertoe leidt dat zij niets meer te zeggen hebben. Maar volgens collegevoorzitter dr. W. Noomen hebben zij niet veel te vrezen. "We zullen aandachtig naar de studenten blijven luisteren." Peter Boerman Voor dr. Wim N o o m e n , als voorzitter van het college van bestuur de hoogste baas van de vu, is het duidelijk: "Er heerst hier alom bewondering voor de inzet van studenten, zowel in de universiteits- als in de faculteitsraden. Daarom vind ik de kritiek ook niet terecht dat wij de studenten monddood zouden willen maken. Het tegendeel is volgens mij waar. Ook in een systeem waarin studenten slechts adviesrecht hebben, zullen we aandachtig naar ze blijven luisteren. Net zoals we in het verleden altijd goed naar studenten hebben geluisterd." Volgens N o o m e n is in de cultuur van de vu ingebakken dat studenten him zegje mogen doen. Of ze dat nu als medebestuurder of als adviseur doen, maakt voor hem niet veel uit. "Als bestuurder ga je gegarandeerd op je gezicht als je het aandurft de adviezen van hetzij studenten hetzij personeel zomaar naast je neer te leggen." D e studenten in de universiteitsraad hebben echter liever iets meer zekerheid. Ze willen niet alleen adviesrecht, maar ook instemmingsrechten, bijvoorbeeld over de begroting van de v u en over het instellingsplan, waarin onder meer staat wat de v u de komende jaren van plan is op het gebied van onderwijs en onderzoek. Die instemmingsrechten komen hen ook toe volgens de MUB, de wet van minister Ritzen om de universitaire bestuursstrucmur te moderniseren, en de studenten zien geen reden om daar niet aan vast te houden. Met de toezegging van het college van bestuur dat dat allemaal later geregeld zal worden en niet in het nieuwe statuut hoeft te worden opgenomen, zijn ze niet tevreden. N o o m e n zegt die houding wel te begrijpen, maar ziet niet in waarom de studenten bang zijn. Volgens hem hebben ze niet zoveel te vrezen. "De studenten zeggen: 'Het statuut heeft betrekking op het worst case scenario. We gaan er niet van uit dat het mis gaat, maar als we ooit in een conflict raken, moet het goed geregeld zijn.' Dat vind ik een helder en duidelijk standpunt. Maar vanuit onze bestuurscultuur gezien zie ik niet zo'n principieel verschil tussen instemmings- en adviesrechten. De studenten willen liever iets meer zekerheid, dat snap ik wel, maar wij zullen ook als ze alleen maar adviesrecht hebben, naar ze blijven luisteren. Zo zit de vu gewoon in elkaar." Dat studenten inspraak hebben op het gebied van onderzoek en begroting, zaken waar studenten in principe tijdens hun studie weinig mee in aanraking komen, vindt de collegevoorzitter helemaal niet verwerpelijk. "Studen-

ten moeten niet kunnen uitmaken wat de onderzoekers moeten doen, maar ze kunnen soms wel zinnige ideeën hebben. Ik vind het vanzelfsprekend dat daar naar geluisterd wordt." N o o m e n zegt er begrip voor te hebben dat de omslag van medebestuur naar inspraak, "want dat woord ge-bruik ik liever dan medezeggenschap", voor de studenten en ook voor menig personeelslid "psychisch moeilijk" zal zijn. De ophef die het door het college voorgestelde statuut teweegbrengt is dan ook begrijpelijk, zegt hij, maar: "Wij hebben niet om de MUB ge-vraagd. Laten we dat voorop stellen. Maar nu de MUB er toch is, betekent het wel dat we gehouden zijn aan een wijziging van het statuut." Het lijkt de meest voor de hand liggende oplossing om gewoon de MUB over te nemen, te kiezen tussen een ondernemingsraad en een universiteitsraad-nieuwe-stijl en die de bevoegdheden te geven zoals ze in de MUB vermeld staan. Maar zo eenvoudig ligt het volgens N o o m e n aan de vu niet, "vanwege het feit dat we al een ondernemingsraad hebben". En die ondernemingsraad handelt niet op basis van de MUB, maar heeft de WOR, de wet op de ondernemingsraden, als uitgangspunt. Daarmee komen de moeilijkheden in de wereld. Want de WOR regelt niets over hoe de inspraak in onderwijs en onderzoek geregeld moet worden. De WOR geldt immers niet alleen voor universiteiten, maar ook voor alle andere bedrijven.

Drie wetten Noomens collega Donner vatte op de laatste vergadering van de ondernemingsraad de kwestie als volgt samen: "In deze discussie spelen drie wetten: de grondwet, waarin de vrijheid van onderwijs staat, de wet op de ondernemingsraden en de MUB. En ze spelen in die volgorde." N o o m e n geeft zijn collega in deze visie gelijk. "De grondwet is natuurlijk heilig. En de WOR is voor ons het uitgangspunt, omdat we een private instelling zijn. De MUB is slechts een voorwaarde tot bekostiging." Dat betekent dat de v u wel van de MUB mag afwijken, mits ze daar gegronde redenen voor heeft. En volgens N o o m e n is dat het geval, nu de v u al zo lang goede ervaringen heeft met de ondernemingsraad. "Een beroep op de eigen aard van de v u acht ik dan ook, zeker gezien het pri-

Illustratie: Berend Vonk

vaatrechterlijk karakter van de vu, niet kansloos." Dat is nodig ook, vindt Noomen, "want als je de MUB letterlijk zou nemen, zouden studenten meer rechten krijgen dan het personeel in de GR". Dat is vreemd, vindt de collegevoorzitter. Daarom wordt er nu gezocht naar mogelijkheden om de OR zijn eigen bevoegdheden te laten uitoefenen "zonder de studenten voor het hoofd te stoten". Hoe dat concreet uitpakt, zal pas in de loop van volgend jaar duidelijk worden als het universiteitsreglement en de nadere reglementen worden opgesteld, meent N o o m en. Garanties daarvoor wil hij nu nog niet geven, "behalve de garantie dat de discussie nog niet is afgerond". D e studentenfracties in de universiteitsraad hebben al aangegeven er weinig trek in te hebben nu bevoegdheden uit handen te geven om die vervolgens weer terug te moeten winnen als er wordt bepaald wat er wel en wat er niet in de faculteitsreglementen en het universiteitsreglement komt. Ze willen die bevoegdheden liever helemaal niet kwijt, zodat ze ook niet het gevaar

lopen ze definitief te verliezen. Maar volgens Noomen is die angst voorbarig. "Ik zeg liever: het eindresultaat telt. En helaas kan niet alles tegelijkertijd worden geregeld. In je statuut kun je niet alles kwijt, dat zul je in je nadere regelgeving moeten uitwerken."

Dictatortje N o o m e n bevestigt de indruk dat de faculteiten niet zo zitten te wachten op verandering van de regels. Over de huidige situatie, waarin faculteitsraden met daarin zowel studenten als personeel overleggen met het bestuur, lijken de meeste faculteiten redelijk tevreden. Een zekere aversie tegen verandering noemt N o o m e n "heel natuurlijk". "De faculteiten zien ook de noodzaak in van goed overleg. We hebben volgens mij nergens in de organisatie bestuurders zitten die nu eindelijk de kans schoon zien om dictatortje te gaan spelen. Zo iemand wordt meteen teruggefloten. En volgens mij zitten ook in het nieuwe systeem voldoende waarborgen om dat gedrag te voorkomen." Volgens Noomen biedt de MUB dan

ook eigenlijk "maar één radicale verandering": het college draagt voortaan de eindverantwoordelijkheid, terwijl de faculteitsbesturen integraal verantwoordelijk worden voor het facultaire beleid. "Het bestuur kan zich niet meer verschuilen achter de besluiten van anderen. Het aloude idee van 'geen bevoegdheden zonder verantwoordelijkheden'." Wat dat verder betekent? "Als het goed is, gaan we op dezelfde voet door van goed luisteren naar elkaar en het blijven creëren van draagvlak. Alleen dan in een andere structuur." Verwacht de collegevoorzitter nog moeilijkheden van óf de UR óf de OR bij het verdedigen van dit standpunt? N a een korte stilte: "Ik hóóp van niet." O m te vervolgen: "Zolang men over en weer overtuigd is van eikaars goede bedoelingen, moet het lukken. We moeten erop uit blijven een universitaire cultuur te houden zoals we die nu hebben. Open en consensusgericht. Niemand heeft er belang bij om daaraan te morrelen."

^College handelt in strijd melde wet "Aan de goede bedoelingen v a n N o o m e n t w i j f e l ik n i e t " , zegt Just v a n d e r H o e v e n , n a m e n s de progressieve stud e n t e n f r a c t i e PKV l i d v a n d e universiteitsraad. "Maar N o o m e n is niet het hele college van bestuur." Van der H o e v e n is in ieder geval niet erg gelukkig m e t de m a n i e r waarop het college in de discussie over de MUB naar studenten l u i s tert. "Ik denk dat de universiteitsraad heeft laten zien m e t een gedegen voorstel voor e e n m e d e zeggenschapsstructuur te k u n n e n k o m e n . Ons voorstel wordt gesteund door praktisch aUe faculteiten, en grotendeels ook nog eens door het advies van het college van d e c a n e n . Ik vind het

schandaUg o m te zien h o e het college dat g e w o o n naast z i c h n e e r legt." Volgens Van der H o e v e n is het "helemaal niet zo vanzelfsprekend" o m van de MUB af te wijken, zoals het college van bestuur wil, door e e n beroep op de eigen aard van de v u te d o e n . "Er is in de jurisprudentie m a a r é é n v e r g e Ujkbare zaak bekend, e n die heeft de betreffende instelling verloren. D e MUB levert een b o d e m g r e n s aan b e v o e g d h e d e n o p . H e t is e e n heel grote stap o m daar n o g onder te gaan zitten. D a t is i n tegenspraak m e t de wet. D a t N o o m e n zegt dat het in de praktijk zo goed gaat, is m o o i m e e g e n o m e n . M a a r m o c h t het niet zo fijn gaan, dan willen we ook iets achter de h a n d h e b b e n . " D e studenten vinden het voorstel

dat het college gedaan heeft voor het nieuwe statuut veel te m a g e r . D e m e e s t e nadere regeUngen wil het college o p n e m e n in het later op te stellen bestuursreglement. H o e dat eruit m o e t k o m e n te zien, wU het coUege nog niet z e g gen, m a a r collegelid D o n n e r het zich al wel m e e r m a l e n ontvallen dat er geen i n s t e m m i n g s r e c h t e n voor studenten in zullen k o m e n te staan. Hooguit adviesrechten. Maar daar zitten de studenten niet op te w a c h t e n . Adviesrecht h e b b e n ze al bij het studentenplatform, en daarover is de PKV niet erg te spreken. "Dat platform functioneert g e w o o n niet", aldus Van der H o e v e n . D e PKV'er vindt dat het college konkelt o m haar zin te krijgen. "Het college wil pas over de m e d e z e g g e n s c h a p praten als het

nieuwe statuut is vastgesteld. D a t vinden w e een beetje v r e e m d , o m d a t je d a a r m e e een d e m o c r a tisch gat slaat. Als je de universiteitsraad hebt afgeschaft, m e t wie m o e t je dan over de r e g l e m e n t e n praten? D o n n e r verschuilt z i c h achter wat de o n d e r n e m i n g s r a a d wil, m a a r dat is onzinnig. Hij heeft zich gewoon aan de MUB te h o u d e n . We zijn juist vanwege het karakter van de vu zo verbaasd over de m a n i e r van werken van het college. D a t past t o c h niet bij een christelijke organisatie? Ook bij de Vereniging (het hoogste orgaan van de vu, wier bestuur uiteindelijk over het nieuwe statuut m o e t besUssen, pb) staan ze te klapperen m e t de oren. Tijdens de laatste a l g e m e n e ledenvergadering bleek dat de Vereniging waarde hecht aan e e n breed

gedragen beleid. D a a r stuurt het college n u niet op a a n . D a a r o m b e n ik heel b e n i e u w d h o e het af zal l o p e n . " D e studenten beraden z i c h op verdere stappen t e g e n het college. Ze h e b b e n al e e n brief naar m i n i s t e r Ritzen geschreven o m h e m te wijzen op de werkwijze van het college. Inmiddels hebben z e ook enkele juristen in de hand g e n o m e n en proberen ze het bestuur van de Vereniging te overtuigen. O p donderdag 20 n o v e m b e r wordt o m half vier in 2A-00 e e n actievergadering g e h o u d e n , waar alle studenten die de i d e e ë n van de PKV steunen, m e e kunnen praten over verdere stappen. (PB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen