Ad Valvas 1997-1998 - pagina 471

AD VALVAS 12 MAART 1 9 9 8

PAGINA 5

Boekenweek zegt studenten weinig 'In de ban van de ring' en 'De donkere kamer van Damocles' nog altijd geliefd Woensdag 1 1 maart is de jaarlijkse Boel<enweel< weer begonnen. Lezen studenten nog boeken voor hun piezier of ontspannen ze zich iiever voor de buis? Een enquête onder tweehonderd VUstudenten toont aan dat het boek nog niet geheel uit de gratie is, maar studenten zijn ook bepaald geen boekenwurmen. Vrijwel niemand weet dat Arnon Grunberg dit jaar het Boekenweekgeschenk heeft geschreven.

Frank van Kolfschooten "Het IS mogelijk dat het vele lezen een eigenschap van de jeugd zelve is", gaf het CBS in de jaren vijftig als verklanng voor de gretigheid waarmee jongeren boeken verslonden. Vooral studenten waren in die tijd boekenlezers bi) uitstek. Slechts 4 procent las nooit een boek voor zijn plezier, het laagste percentage onder de Nederlandse bevolking. Het onderzoek waaruit dit bleek werd verricht voordat de televisie massaal 2i)n intrede deed m de Nederlandse huiskamers, een ontwikkeling die vooral het leesgedrag van jongeren ingrijpend heeft veranderd. Als er tegenwoordig al een "eigenschap van de jeugd zelve" kan worden genoemd, dan zou dat volgens de clichés het vele zappen moeten zijn. En als studenten in het tempobeurstijdperk buiten hun studieboeken nog een boek ter hand nemen, dan is het, volgens diezelfde clichébeelden, een stripboek. Of deze zwart-wit voorstelling van een 'ontleesde zapgeneratie' overeenstemt met de werkelijkheid, is de vraag. Ad Valvas heeft de liefde voor het boek gepeild door een kleine tweehonderd vu-studenten te ondervragen. Daaruit blijkt dat het percentage studenten dat nooit een boek leest voor zijn plezier, sinds de jaren vijftig is verdubbeld, hoewel het met 9 procent nog altijd relatief gering is. Maar dat

Favoriete boeken van studenten 1. In de b a n v a n d e ring, J.R.R. Tolkien 2. De donkere k a m e r v a n Damocles, W . F . H e r m a n s 3. Wilde z w a n e n , Jung C h a n g 4. De verborgen g e s c h i e d e n i s . Donna Tartt 5. De ontdekking van de h e m e l , Harry M u l i s c h 6. Narziss en G o l d m u n d , H e r nian H e s s e 7. Ik heb je nooit een rozentuin beloofd, H a n n a h Green 8. Het huis m e t d e geesten, Isabel Allende 9. Davita's h a r p , C h a i m Potok 10. The world according to Garp, John Irving 11. Rosemary's baby, Ira Levin 12. Jip en Jaimeke, A n n i e M . G . Schmidt 13. Kees d e Jongen, T h e o Thijssen 14. Turks fruit, Jan Wolkers 15. Vals licht, Joost Z w a g e r m a n

studenten boekenwurmen zijn kan moeilijk worden volgehouden: ze lezen buiten hun studie gemiddeld elf boeken per jaar. Dit cijfer is nog geflatteerd ook, omdat een klein groepje veellezers het gemiddelde aanzienlijk omhoog stuwt: 2 procent van de geënquêteerden leest twee boeken per week en 4 procent één boek per week. Als deze groep buiten beschouwing wordt gelaten, blijkt dat een kleine 70 procent van de studenten hooguit zes boeken per jaar leest. De grootste groep studenten (een kwart) zegt tussen de drie en vijf boeken per

John Grisham is de favoriete schrijver van studenten. jaar te lezen. Als ze de enquête tenminste eerlijk hebben ingevuld, want de praktijk leert dat vragen over boeken sociaal wenselijke antwoorden opleveren, omdat mensen status denken te ontlenen aan boeken lezen en kopen. Misschien zegt het iets dat ruim 40 procent van de studenten op de dag dat de enquête werd afgenomen nét even niet bezig was in een boek. Dat alfa's gemiddeld het meeste lezen (zestien boeken per jaar) zal niemand verbazen. Een onverwachte uitkomst is wel dat bètastudenten meer boeken lezen dan gammastudenten (tien resp. negen boeken). D a t komt echter doordat bij de gamma's ook economiestudenten zijn meegeteld, die van alle vu-studenten het mmste aantal boeken lezen (acht boeken per jaar). Een van de mteressantste uitkomsten van leesonderzoek is het duidelijke verschil in leesgedrag tussen Nederlandse mannen en vrouwen. Sinds het begin van de jaren zestig zijn vrouwen meer boeken gaan lezen dan mannen, en dat verschil is door de jaren heen alleen maar sterker geworden. Nederland IS in dit opzicht uniek in Europa. Even over de grens, in Vlaanderen, bestaat dit seksegebonden onderscheid bijvoorbeeld al niet meer. vustudenten blijken zich inderdaad te gedragen volgens de Nederlandse 'leeswetten', want uit de enquête komt naar voren dat studentes gemiddeld dertien boeken per jaar lezen en studenten maar iets meer dan acht. Onder studentes bevinden zich ook aanzienlijk meer boekenverslindsters (meer dan vijftig boeken per jaar). D e legendarische Amsterdamse boekhandelaar Ben Lobo mocht zijn klanten dan altijd voorhouden dat boeken niet d u u r zijn ("Een rokertje, dat is duur! Boeken zijn het goedkoopste wat er is."), studenten denken daar toch anders over. D e boekhandel wordt bepaald met rijk van hen. Ruim 30 procent zegt zelfs nooit een boek te kopen. Gemiddeld kopen studenten een boek per kwartaal, voor een totaalbedrag van jaarlijks 75 gulden. Goedkopere mogelijkheden om boeken te verkrijgen (antiquanaten, boekenclubs), zijn weinig in trek. Eenderde van de studenten koopt zijn boeken het liefst bij de kwaliteitsboekhandel, maar ook inloopboekhandels zoals de AKO en de Bruna zijn populair (27 procent). Ook als cadeau is het boek weinig

Favoriete schrijvers van studenten 1. John G r i s h a m 2. Harry Mulisch 3. Ronald Giphart 4. J.R.R. Tolkien 5. W . F . H e r m a n s 6. C h a i m Potok 7. L e o n de Winter 8. Ira Levin 9. S t e p h e n K i n g 10. Robin Cook 11. H e r m a n H e s s e 12. Isabel Allende 13. John Irving 14. C o n n i e P a l m e n 15. Joost Z w a g e r m a n

geliefd. Een kwart van de studenten zegt nooit een boek te schenken aan iemand. Driekwart van de studenten geeft hooguit twee keer per jaar een boek weg. Gemiddeld geven ze per jaar twee boeken cadeau, voor een totaalbedrag van 42 gulden. Ondanks hun smalle beurzen geven studenten toch meer geld uit aan boeken dan de doorsnee Nederlander. De Stichting Speurwerk becijferde in 1996 dat Nederlanders per jaar gemiddeld 2,4 boeken kopen, voor een totaalbedrag van 59 gulden. Studenten zouden dus met 117 gulden het dubbele uitgeven. Studenten maken wel veel gebruik van de allergoedkoopste (legale) manier om aan boeken te komen: lenen (gemiddeld negen boeken per jaar). D e helft leent zijn boeken bij voorkeur bij de openbare bibliotheek, eenderde haalt ze uit de kast bij vrienden en kennissen. D a t studenten het liefste strips lezen blijkt een mythe. Slechts 5 procent geeft aan dat genre de voorkeur, van wie het merendeel mannen. Het populairst is de literaire roman (46 procent), gevolgd door thrillers/detectives (25 procent). Andere genres springen er nauwelijks uit. Bouquetreeks-achtige boeken scoren bijvoorbeeld met hoog (3 procent). Wel gaat de voorkeur van studenten uit naar auteurs die gemakkelijk

Peter Wolters - AVC/VU

schrijven. Een schrijver als Ronald Giphart werd bijvoorbeeld geregeld genoemd, met argumenten als: "Makkelijk leesbaar, leuk voor ontspanning." Studenten hebben ook waardering voor Gipharts "relativering van het leven". Andere namen die regelmatig vallen omdat hun boeken zo prettig leesbaar zijn: Mart Smeets ("Leest lekker weg."). Walt Disney ("Simpel, veel keus.") en Kees van Kooten ("Schrijft ontspamiend.") Thrillerauteur John Grisham noemen studenten het vaakst als favoriete auteur. "Het leest makkelijk weg maar weet toch te boeien, zodat je het niet weg wil leggen. Maar ja, ik moet toch een keer gaan slapen", zo vatte een student de aantrekkingskracht van G n s h a m samen. Maar studenten houden niet alleen van gemakkelijk geschreven proza. Ook een zwaarwichtige schrijver als Harry Mulisch wordt vaak genoemd als favonete auteur ("Goede stijl en thematiek, spannend en leerzaam.") Als het gaat om favoriete boeken, lijkt de tijd de afgelopen 25 jaar te hebben stilgestaan. Schnjvers die ook in het hippietijdperk al hoog op de boekenlijsten prijkten, blijken nog altijd erg geliefd. Dat geldt voor Tolkiens In de ban van de ring ("Gewoon goed. Weet een imaginaire wereld tot werkelijkheid te verheffen."), Hermans' De donkere kamer van Damocles, Hesses Narziss en Goldmund en Turks fruit van Jan Wolkers. Maar behalve deze klassiekers, zijn er ook nieuwkomers zoals Jung Changs Wilde zwanen ("Een openbaring. Prachtige beschrijving van een wereld waar ik nog niets van

Favoriet genre boeken Literaire roman 46% Thrmers/detectives25 % 5% Strips Non-fictie aansluitend bij studie 4 % Liefde/romantiek 3% Reisverhalen 3% 2% Science fiction Hobbyboeken 1% Poëzie 0% Overige 11%

Aantal gelezen boeken per jaar Alfa Bèta Gamma Economie Geneeskunde Rechten Letteren Psychologie/Pedagogiek

16 10 9 S 9,5 13 23 13

Man Vrouw

8 13

Gemiddeld

11

wist.") en Donna Tartts De verborgen geschiedems. D e Boekenweek leeft niet erg onder studenten. Driekwart van de studenten wist niet dat het boekenweekgeschenk vorig jaar werd geschreven door Renate Dorxestein (Want dit is mijn lichaam); 84 procent heeft dat boek niet gelezen. Over de schrijver van het boekenweekgeschenk van dit jaar bestaat nog veel meer onwetendheid. Een kleine 90 procent gaf aan de auteur daarvan niet te weten, en dat terwijl het CPNB, de uitgever van het boekenweekgeschenk, Arnon Grunberg mede heeft gekozen met het oog op zijn vermeende aantrekkelijkheid voor jongere lezers. Vrouwelijke studenten bezaten relatief de meeste kennis over Grunberg, al konden ze soms niet op zijn naam komen, zo blijkt uit antwoorden als: "Jonge schrijver, blond haar, had goed debuut." en: "Die jongen met die krullen (jong)." Gezien deze resultaten zal het niet verbazen dat 90 procent van de studenten aankondigt in de boekenweek niet speciaal naar de boekhandel te gaan om door de aankoop van een boek het geschenk De heilige Antonio in handen te krijgen. Dit artikel is gebaseerd op een steekproef onder 182 studenten van de Vrije Universiteit Er namen 105 vrouwen en 78 mannen aan deel Met dank aan Wim van Leeuwen, marktonderzoeker van de Stichting Speurwerk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen