Ad Valvas 1997-1998 - pagina 420

AD VALVAS 1 9 FEBRUARI 1998

PAGINA 2

ledere week bladert Bladluis de kranten en de vele aan de universiteit versctiijnende periodieken door op zoek naar bijzonderheden over de VU.

Schiphol "Een markt voor geluidsrechten. D a t kan een oplossing zijn voor geluidsoverlast die omwonenden van Schiphol ondervinden", meent vu-hoogleraar algemene economie F.A.G. den Butter. H e t Nederlands Dagblad maakt melding van het plan. " O m wonenden van Schiphol lijden bij een toenemend vliegverkeer, en dus een t o e n e m e n d e geluidshinder, welvaartsverlies", is het uitgangspunt van Den Butter. "Als dit welvaartsverlies met gebruikmaking van de elektronische communicatietechniek omgezet wordt in een meetsysteem dat het verlies numeriek indeelt, kan het vervolgens uitgedrukt worden in klinkende m u n t " , aldus D e n Butter. Als het individueel geleden welvaartsverlies eenmaal gemeten is, kan dit vervolgens gecompenseerd worden door geluidsrechten te verhandelen. Gelijke hoeveelheid geluidsoverlast wordt tenslotte verschillend beleefd. Er zijn mensen met een lage of sterke voorkeur voor stilte. Schiphol zal op een veiling de hoeveelheid geluidseenheden die nodig zijn van de omwonenden moeten kopen. Het aandeel dat een burger ter compensatie van de geluidsoverlast dient te ontvangen, zal afhangen van het vastgestelde welvaarts verlies. Maar de betreffende burger mag in principe vragen wat hij/zij wil voor de geluidsrechten. Schiphol kan beslissen geen gebruik te maken van de aangeboden rechten als ze deze te duur vindt. Dat kan door een andere aanvliegroute of startbaan te kiezen. "Hoe hoger het compensatiebedrag dat de burger verlangt, hoe kleiner dus de kans dat het betaald wordt. Het systeem biedt dus prikkels voor de belanghebbenden om tijdens de veiling realistische compensatiebedragen te vragen." Schiphol kan natuurlijk ook besluiten een woning te kopen als de eigenaar te veel vraagt. Dan kan de luchthaven proberen een bewoner te vinden die minder vraagt voor het recht op overvlucht. Voordeel van het systeem is volgens Den Butter ook dat de werkelijke kosten van Schiphol zichtbaar worden. Als de prijs voor de geluidsrechten te veel stijgt kan het aantrekkelijk worden Schiphol te verplaatsen. BLADLUIS

'Bezuinigingen op hoger onderwijs mallen Nederland dommer' Ritzen waarschuwt voor gevolgen verkiezingsprogramma's Hanne Obbink "Het is n u echt alle h e n s aan dek", zegt m i n i s t e r Ritzen. Alle politieke partijen willen weliswaar dat het volgende kabinet extra geld aan onderwijs uitgeeft, m a a r d e s o n danks m o e t e n u n i v e r s i t e i t e n e n hogescholen m i s s c h i e n honderden miljoenen inleveren. D e m i n i s t e r hijst de stormbal. " D a n maak je Nederland dommer." D e minister maakt zich zorgen. Alle grote partijen beloven in hun verkiezingsprogramma extra geld voor onderwijs uit te trekken. Maar Ritzen heeft het zijn ambtenaren laten doorrekenen, en h u n rekensommetjes stemmen hem somber. Want wat de partijen met de ene hand uitdelen, pakken ze met de andere weer af - althans voor een deel. D e reden is simpel. O m ruimte te scheppen voor nieuwe plannen willen alle grote partijen bezuinigen. Een groot deel van die bezuinigingen staat gerangschikt onder kopjes als 'efficiency overheid' of 'arbeidsvoorwaarden overheid'. Maar omdat het onderwijs nu eenmaal een van de grootste overheidssectoren is, zal het ook een flink deel van die bezuinigingsbedragen moeten opbrengen. Voor universiteiten en hogescholen lijken de programma's ronduit bedreigend. Op de wensenlijstjes van de politiek komen ze niet voor. Een aantal partijen zegt echter uitdrukkelijk dat basis- en voortgezet onderwijs niet hoeven mee te betalen aan de algemene bezuinigingen. H e t bedrag waarvoor het hoger onderwijs wordt aangeslagen kon daardoor wel eens tot duizelingwekkende hoogte stijgen. Dat vreest althans minister Ritzen, en hij vindt het hoog tijd om aan de bel te trekken. "Ik maak me grote zorgen", zegt hij. "De afgelopen jaren is onderwijs steeds hoger op de politieke agenda komen te staan. Dat dreigt ons nu uit handen te glippen. Het is nu alle hens aan dek." Over zijn eigen partij, de PvdA, maakt Ritzen zich nog het minst druk. Die heeft op haar congres uitgesproken dat het onderwijs gevrijwaard moet blijven van bezuinigingen. Ook over D 6 6 maakt de minister zich niet de allergrootste zorgen. "Daar zie ik de ruimte om tot andere gedachten te komen", zegt hij.

Maar bij de W D ziet hij die ruimte niet. "Ik heb goed naar de WD geluisterd, en ik kan het niet anders zien: haar programma bevat zware bezuinigingen op het hoger onderwijs." Voor alle duidelijkheid, voegt hij er meteen aan toe, hij hoopt dat hij het verkeerd ziet. "Graag. Maar laat dat dan even vastgesteld worden. Even één telefoontje van de WD."

Zolang dat telefoontje uitblijft, blijft Ritzen het zeggen: laat de VVD helderheid scheppen. "Ik hoop het soort helderheid dat de WD zegt: geen bezuinigingen op hoger onderwijs. Anders zouden jongeren toch moeten zeggen: nee, dat spreekt ons niet aan." Een minister op verkiezingscampagne, dus? "Nee, ik ben gewoon ontzettend bezorgd. Als minister." Er is reden voor die bezorgdheid, vindt Ritzen zelf. "Een verkiezingsprogramma is een serieuze zaak, veel serieuzer dan vaak wordt gedacht. Sommige mensen waren bijvoorbeeld verbaasd over de grote bezuinigingen op het hoger onderwijs die vier jaar geleden in het regeerakkoord werden vastgelegd. Maar die vloeiden rechtstreeks voort uit het programma van de WD. Ook toen al had de WD aan allerhande kapstokjes bezuinigingen hangen. Ook toen al waren de kapstokjes wel bekend, maar niet de jassen die eraan hingen. "De WD zegt nu: er wordt niet bezuinigd op het basis- en voortgezet onderwijs. Dat maakt m e alleen maar ongeruster. D e WD wil 2,4 miljard gulden bezuinigen op 'arbeidsvoorwaarden overheid'. Normaliter moet onderwijs daarvan een miljard opbrengen. Dat moet kennelijk uit het hoger onderwijs komen.

E n de 'arbeidsproductiviteitskorting' van 1 procent die de W D overweegt, zou het hoger onderwijs al 250 miljoen gulden kosten. "Ik tel de bedragen maar niet bij elkaar op. Maar ik vind dit programma zeer bedreigend. Ik heb dit punt de afgelopen weken al een paar keer naar voren gebracht. En dan wordt er steeds gezegd: het basis- en voortgezet onderwijs hoeven niet bij te dragen. N e e , maar dat was ook niet mijn vraag. D e vraag is: gaat het hoger onderwijs de volgende regeerperiode op h e t slachtblok? "Ik vind dat de WD knollen voor citroenen verkoopt. M e n roept dat N e d e r l a n d kennisintensief moet worden. Met het soort bezuinigingen dat vooral de WD voorstelt, kun je dat niet volhouden. Dan ben je Nederland dommer aan het maken." Kan er niets afin het hoger onderwijs? "Zeg nooit nooit. Als het dak instort, ligt de situatie natuurlijk volstrekt anders. Maar bij de huidige economische ontwikkelingen is het niet te verdedigen om bezuinigingen op het hoger onderwijs door te voeren. We moeten niet vergeten dat er voor het wetenschappelijk onderwijs nog tweehonderd miljoen gulden aan bezumigingen op de lat staat uit het vorige regeerakkoord. En voor het hbo staat in feite ook nog een fors bedrag op de lat. Want in 1992 is afgesproken dat het hbo een vast budget zou krijgen, tenzij het met meer dan 10 procent zou groeien. Het hbo loopt nu tegen die grens aan, en als die wordt overgeschreden, moet er geld bij. In dat kader passen bezuinigingen absoluut niet."

iedereen: anderhalf miljard bezuinigen op hoger onderwijs en studiefinanciering kan niet. Toen heeft'u zelf het tegendeel bewezen. "Destijds hebben we dat ingevuld op een wijze die kon. Dat was duwen en trekken. Misschien zijn er daardoor links en rechts wel wat problemen ontstaan. Maar de kwaliteit is overeind gebleven en zelfs, ook in de ogen van buitenstaanders, verbeterd. Daar moet je niet de les uit trekken: er kan nog wel een beetje meer af We hebben er de afgelopen jaren voor gezorgd dat de studieduur is teruggebracht. Daardoor werd het hoger onderwijs compacter en steviger, maar niet minder. Als je nu zegt: er kan wel meer af, dan wordt het dus echt minder. Dat zou betekenen: minder kwaliteit, minder studeerbaarheid. D a n maak je Nederland dommer." Alle partijen willen bezuinigen. Ah het geld niet bij onderwijs wordt weggehaald, moet het ergens anders bezuinigd worden. Waar? "Dan zul je iets van de economische groei moeten gebruiken. Alle partijen gaan nu uit van het zogeheten "behoedzame scenario' van 2 procent groei. Maar de kans is groot dat de Nederlandse economie sterker groeit. "Je kunt ook je uitgaven aanpassen. Juist de partijen die veel bezuinigen, geven ook veel geld terug aan de belastingbetaler. De WD steekt 7,5 miljard gulden in die lastenverlichting. Ze bezuinigen op hoger onderwijs om de toptarieven van de belasting te ktmnen verlagen. Ik wil het niet meteen in partijpolitieke termen gieten, maar er is wel een directe verbinding." (HOP)

Vier jaar geleden dacht ook bijna

'Eén telefoontje van de WD' "Misschien heb ik het mis", zegt minister Ritzen over zijn sombere weergave van de WD-plannen. "Laat dat dan vastgesteld worden. Even één telefoontje van de W D . " Een telefoontje naar de WD leert dat dat al niet meer hoeft. D a t zegt althans WD-Tweede-Kamerlid Clemens Cornielje. "Ik heb al eind januari aan Ritzen geschreven dat zijn cijfers niet kloppen." De WD bezuinigt veel minder op de overheid dan Rit-

BAS VAN DER SCHOT

zen doet voorkomen. En dat het funderend onderwijs wordt ontzien, betekent niet dat het hoger onderwijs extra moet inleveren. "Daarmee ontvalt de basis van Ritzen beweringen", zegt Comielje. "Hij voelt waarschijnlijk dat hij fout zit, want sinds eind januari heb ik niets meer van hem gehoord. Maar hij blijft zijn beschuldigingen maar herhalen. Dat vind ik zeer kwalijk." Welk belang heeft Ritzen daarmee

op het oog? Cornielje gist ernaar "Misschien wil hij ons de uitspraak ondokken dat wij met willen bezuinigen op het hoger onderwijs." En die uitspraak doet de W D niet. "Maar het programma van zijn eigen partij, de PvdA, zou wel eens veel minder gunstig kunnen uitpakken voor het hoger onderwijs dan het onze. Zeker nadat het J*vdA-congres nog een aantal extra uitgaven voor andere zaken heeft afgedwongen."

Ad Valvas per post

Wie Ad Valvas per post wil ontvangen, kan een abonnement aanvragen bij. Abonnementenadministratie Ad Valvas, De Boelelaan 1105, Hoofdgebouw, kamer 15b-15, 1 0 8 1 HV Amsterdam, tel 020 4445630.

ÄDMt^i Ad Valvas is het redactioneel onafhankelijke weekblad van de Vrije Universiteit Redactie-adres: De Boelelaan 1105 (bezoek en post) 1081 HV Amsterdam, tel (020) 4445630 Fax-nummer: (020) 4445639 E-mail adres: redactie@advalvas vu nl Oplossingen cryptogram en mededelingen naar mededelingen@advalvas vu nl Redactiekamer: 15B 15, Hoofdgebouw VU Redactie: Frank van Kolfschooten (hoofdredacteur tel. 4445632, email fvankolfschooten@advalvas vu nl), Peter Boerman (personeeiskatern, 4445631 pboerman@advalvas vu nl), Dirk de Hoog (4445637 ddehoog@advalvas vu nl). Sheila Kamerman (4445634, skamerman@advalvas vu.nl), Ben Koster (vormgeving, 4445633, bkoster@advalvas vu nl), Frieda Pruim (eindredacteur, 4445640, fpruim@ advalvas vu nl), Martine Zuidweg {4445636, mzuidweg@advalvas.vu nl) Secretariaat: Harmke van Rossen (4445630, hvanrossen@advalvas vu nl) Medewerkers: Hadewych Hazelzet, Marianne Hoek van Dijke, Theodor Holman, Dick Roodenburg, Selma Schepel Fotografen: Nico Boink, Sidney Vervuurt, Peter Wolters (allen AVC-VU), Bram de Hollander Stichting Hoger Onderwijs Persbureau (samenwerkende universiteitsbladen): Hanne Obbink, Frank Steenkamp, Matthe ten Wolde tel (071) 5236151 Tekenaars: Aad Meijer, Bas van der Schot, Berend Vonk, John Reid, Bastiaan Geleijnse, Jean-Marc van Tol Ontwerp lay-out: Hollandse Hoogte Adviescommissie: drs W Heersink (secretaris), prof dr J H J van den Heuvel, H Invernizzi, A Jongbloed, mv/ dr A A van Ruler, mw ir C M Veenstra Stnjland, dr. J T J M. Willems Advertenties: opgeven bij Bureau Van Vliet, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel (023) 5714745, fax (023) 5717680 Ook voor 'Adjes commercieel (zie pagina 4) Ovenge Adjes redactie-adres, advertenties van VU-instanties opgeven op lD-04 Hoofdgebouw, tel 4445660 (mr J L K van der Veen) Productie: Dijkman Offset bv, Diemen Abonnement: per jaargang fl 58,= Later m het jaar per gemiste editie fl 1,= minder Betaling uitsluitend per acceptgirokaart, aan te vragen bij de redactie Int.Standaard Serie Nummer: 0166-0098 Overname van artikelen: is alleen toegestaan na verkregen toestemming van de redactie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen