Ad Valvas 1997-1998 - pagina 584

AD VALVAS 1 MEI 1998

PAGINA 6

'Bach spelen, daar word je sterk van' Organist Ewald Kooiman maakte cd-opnamen 's nachts Tussen 1978 en 1985 speelde universiteitsorganist en bijzonder hoogleraar orgelkunde Ewald Kooiman op dertien dubbelelpees alle Orgelwerken van Johann Sebastian Bach. In april voltooide hij hetzelfde oeuvre voor de tweede keer, ditmaal op CD. "ik zal nooit zeggen: 'Dit is mijn Bach.'" Dick Roodenburg

Johann Sebastian Bach, daar ben je volgens organist en bijzonder hoogleraar orgelkunde Ewald Kooiman je hele leven mee bezig. "Er komt nooit een moment dat ik denk: nou heb ik het wel door. Als ik een stuk voor de zoveelste keer ter hand neem, denk ik regelmatig: wat stom dat ik dät nog nooit gezien heb." Toen hij in 1990 de kans kreeg alle Orgelwerken op te nemen op cd, greep hij die met beide handen aan, ook al had had hij hetzelfde oeuvre tussen 1978 en 1985 ook al opgenomen op duppelelpees. Voor Bach heeft Kooiman in de eerste plaats een eindeloos respect en dat betekent dat hij zorgvuldig omgaat met diens muziek. "Ik hoop altijd dat theologen zo'n houding hebben ten opzichte van de heilige schriften: fantastisch dat ik er mee om mag gaan, maar gebaseerd op respect. Je moet je eigen persoonlijkheid op de achtergrond houden. Als uitvoerder ben je in eerste instantie de dienaar van de muziek. 'Dit is mijn Bach', zal nooit over mijn lippen komen. Het is Bach en zo speel ik het op dit moment." De veertiendelige CD-reeks met Bachs complete orgelwerk bevat geen concertregistraties, maar is het resultaat van speciale opnames op historische orgels in diverse Europese steden. Dat vereiste een speciale aanpak. "In een studio is alles geïsoleerd, maar in een , kerk hoor je altijd omgevingsgeluid. Dus moet je 's nachts opnemen. In een grote stad kun je nooit voor twaalven beginnen. We waren in Lübeck, niet voor deze serie maar voor een andere plaat, in het hartje van de stad. Daar werd het pas om

als je dat leuk vindt. "Ik geef masterclasses over de hele wereld. In Duitsland vragen ze soms: "Herr Professor, soll man als Musiker unbedingt Sport machen?'. Dan antwoord ik altijd dat je unbedingt niks moet doen." Toch geeft hij toe dat het wel handig is als je conditie hebt en sterk bent, want in zekere zin is orgelspelen topsport. "Ik vergelijk mezelf graag met een 100meterloper. Wat je een uur daarvoor of tien minuten later kunt, doet er niet toe, de prestatie moet je op het moment zelf leveren. Dat geldt ook voor opnamen. Met de moderne tech-

twee uur een beetje rustig en de eerste trams reden alweer voor vijven. Meestal neem ik een aantal cd's tegelijk op en dan ben je wel een paar nachten bezig. Aan het eind van de rit slaat de vermoeidheid toe, dan begint de opnameploeg tegen vieren te knikkebollen." Het alternatief is alles in fragmenten op te nemen en digitaal te monteren. "Daar heb ik een hekel aan. Ik speel het stuk twee keer. Hooguit als er in het slotakkoord een verdomde brommer zit, zegt de techniek wel eens: ja jongens, dat doen we niet nog een keer, dat slotakkoord plakken we er wel aan." Een ander probleem is dat elk orgel zijn gebruiksaanwijzing heeft. "Pianisten kunnen eventueel hun eigen vleu-" gel meenemen, maar als organist speel je steeds op andere instrumenten. Al die orgels zijn evenzovele persoonlijkheden, die in verschillende ruimtes staan, verschillende klankkleuren hebben en een verschillende aanslag vragen. Je moet eerst het instrument leren kennen. Op de plek waar je zit, midden tussen de pijpen, kun je bijna nooit beoordelen hoe het beneden klinkt. Ik moet altijd iemand hebben die alle registercombinaties voorspeelt terwijl ik beneden luister. Dan sta ik naar boven te schreeuwen: 'nou dit, nou dat'. Pas als ik mijn aantekeningen gemaakt heb, kan ik gaan inspelen." Het bespelen van een orgel vraagt nogal wat fysieke arbeid. Ewald Kooiman beschikt over een stel forse armen en de rest schijnt even indrukwekkend te zijn. Het verhaal gaat dat Evert Rijks, het hoofd van het Sportcentrum op Uilenstede, hem de eerste keer in de krachttrainingruimte niet

Cultuur

Organist Ewald Kooiman: 'Ik vergelijk mezelf graag met een lOO-metei^ De Bock loper.'

herkende, terwijl hij toch jarenlang met Kooiman in de universiteitsraad had gezeten. De organist kan er nog steeds hard om lachen. "Hij riep:

'Jezus, wat een spieren'. Ik zei: 'Ja jongen, Bach spelen, dät is het geheim'. Hij benadrukt echter dat je alleen aan krachttraining moet doen

nieken kun je tegenwoordig alles aan elkaar lijmen, maar mijn ideaal is om de prestatie in één keer te leveren. Dat betekent dus dat je moet pieken." Een tournee ter promotie van zijn cd's heeft Kooiman niet overwogen. "Ik heb een drukke concertpraktijk, vooral in Europa, maar ook daarbuiten. Dit is natuurlijk wat anders dan popmuziek, waar een heel groot publiek voor bestaat en een grote randgroep voor geïnteresseerd moet worden. Het wereldje van Bachspecialisten is niet zo groot en ik ben heel actief met allerlei interpretatiecursussen, dus men weet wel zo'n beetje wat ik aan het doen ben." Wie Ewald Kooiman weer op het orgel van de Vrije Universiteit wil horen spelen, moet wachten tot begin oktober. Dan begint hij een nieuwe serie lunchpauzeconcerten in de aula. "Daar ben ik wel trots op: van alles wat hier tussen de middag geprobeerd is, heeft dit als enige standgehouden. De opzet is al jaren hetzelfde: de deur gaat open en wie wil luisteren komt naar binnen." De CD reeks 'J S Bach, Orgelwerken' is uitgebracht op het label Coronata

'Een tuinbroek kan echt niet meer' Kansen genoeg op een baan in de trainerswereld voor Abel Boor. IVIaar de net afgestudeerde psychologe wil het liefst haar eigen pad uitstippelen. Door freelance werk zoekt ze uit welke kant ze op wil als trainer van sociale vaardigheden. Elsbeth Vernout

Bram de Hollander

Naam: Leeftijd: Studie: Afgestudeerd:

Functie:

Abel Boor 26 jaar Sociale psychologie Februari 1998 Freelance trainer sociale vaardigheden

Aantal sollicitaties: 10

"Ik heb eerst twee jaar geneeskunde gestudeerd. Maar al doende kwam ik erachter dat het me vooral interesseert wat mensen beweegt, de psychologische kant. Ik stopte met geneeskunde en ging sociale psychologie studeren. In die studie heb ik mijn plek gevonden. Op de vu kun je de interventie-opleiding volgen. Dat is een soort mix tussen theorie en praktijk. Je leert er zelf trainingen ontwikkelen, maar ook hoe je een training moet geven. Als trainer sociale vaardigheden begeleid ik groepen mensen. Vaak hebben mensen niet door hoe ze zich gedragen in een groep en wat voor effect hun gedrag heeft. Ik werk als een spiegel als ik een training geef, waardoor groepsprocessen duidelijk worden. En ik geef mensen handvatten om hun gedrag te veranderen. Het leren door ervaring staat voorop. Door die interventie-opleiding is een heel netwerk ontstaan van oud-vustudenten die nu dit soort werk doen. Niet dat zij meteen een baan voor je hebben, maar het is een makkelijke ingang. Ik heb inmiddels vijf bureaus gebeld die bij het netwerk zijn aangesloten. Niet zozeer om te solliciteren, meer voor een oriënterend gesprek. Zo'n gesprek is bedoeld als een manier om erachter te komen wat ik precies wil. Ik vraag dan honderduit: wat is het

motto van de trainingen, wat willen jullie uitdragen. Ik wil er ook achter komen hoe zij te werk gaan. In zo'n gesprek geef ik aan dat ik als juniortrainer ook nog dingen moet leren. De markt voor het geven van trainingen in het bedrijfsleven groeit. De trainingsbureaus schieten als paddestoelen uit de grond. Ik kan dus best bij een bureau aan de slag, maar ik heb meer tijd nodig om uit te zoeken wat ik wil. Ik weet nog niet goed of ik wel een vaste baan wil. Ik ben nu bij twee trainingsbureaus aangenomen als freelancer. Ook bij de belastingdienst ga ik binnenkort de eerste training geven. Het freelance werk geeft me de mogelijkheid uit te zoeken wat me het meeste ligt. Ik wil mijn eigen pad volgen. Ik leer er veel van: mezelf profileren en onderhandelen over voorwaarden. Het voordeel van het freelance werk is dat het heel afwisselend is en dat ik zelf kan bepalen wanneer en voor wie ik werk. Je bepaalt zelf je tijdsindeling, waardoor je ook tijd overhoudt voor hobby's. Het lastige van freelancen vind ik wel dat je alles zelf moet regelen, zoals het aanvragen van een btw-nummer en de belastingen. En het geeft onrust. Ik ben steeds bezig om werk te zoeken. Het kan zijn dat ik over een tijdje toch een vaste baan wil, omdat dat meer zekerheid biedt. Ik heb me net ingeschreven voor een selectiedag voor een groot trainings-

bureau. Schouten en Nelissen. Het gaat om een vaste baan. Het is een veel commerciëler bedrijf dan de bedrijven waar ik nu voor werk, ik wil kijken of dat wat voor me is. Je krijgt daar een interne trainersopleiding van drie jaar. Op de selectiedag moet je een presentatie houden en een motivatiegesprek voeren, dat soort dingen. Als ik word afgewezen, is zo'n baan waarschijnlijk niets voor mij. Een trainer sociale vaardigheden kan goed verdienen. Maar eerst heb ik nog wel een uitkering aangevraagd. Ik

SOLLICITATIE ben van plan de uitkering op te zeggen, want ik vind het toch prettiger om zelf geld te verdienen. Omdat ik net bezig ben en het geld nog niet binnenstroomt, ga ik tijdelijk twee dagen per week in de thuiszorg werken. Je kunt dan flexibel je tijd indelen en ik vind het geen vervelend werk. Na de zomer verwacht ik dat mijn trainerspraktijk gaat lopen. Ik merk bij die oriënterende gesprekken dat het heel belangrijk is dat je weet wie je bent. Dat klinkt zweverig, maar het helpt als je weet wat je belangrijk vindt en wat voor persoon je bent. Dan kom je goed over. Jezelf blijven is heel belangrijk bij het zoeken naar een baan. Alleen mijn kleding heb ik moeten aanpassen voor dit werk. Ik zie er best jong uit en kleed me daarom netter. Een tuinbroek kan echt niet meer. Ik heb nu een echte leren tas in plaats van een rugzak, dat staat professioneler."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen