Ad Valvas 1997-1998 - pagina 341

AD VALVAS 15 JANUARI 1998

PAGINA 13

PERSONEELSKATERN

'Hoogleraar moet loopbanen leren sturen' Mobiliteitsproeftuinen zaaien in vruchtbare grond Illustratie: Berend Vonk

Wetenschappers blijven eindeloos zitten op één plek. Enerzijds moet dat wel vanwege liun specialistische kennis, maar anderzijds kan een beetje mobiliteit geen kwaad, meent Personeelszaken. "Bij een bank worden medewerkers na drie jaar zenuwachtig als ze nog hetzelfde werk doen, hier als ze het woord loopbaan' horen."

Peter Boerman "Het is een wijdverbreid misverstand dat ons mobiliteitsproject is gericht op uitstroom", zegt drs. Cor Jonker, hoofd Personeelszaken van de vu. "Als je mensen wilt laten uitstromen, moet je reorganiseren. Het gaat er ons bi) mobiliteit juist om dat we in gesprek raken over ieders loopbaan­ verwachtingen en mogelijkheden. We willen de capaciteiten van personen beter afstemmen op de wensen en behoeften van de faculteiten en dien­ sten waar ze werken. We willen pre­ ventief handelen. En dat hoeft hele­ maal geen fysieke beweging in te hou­ den. Mensen hoeven niet meteen een andere baan te zoeken. Het gaat ook om mentale beweging. In plaats van over mobiliteit praten we dan ook lie­ ver over vergroting van de inzetbaar­ heid." Personeelszaken is nu een klein jaar bezig met het project 'loopbaanont­ wikkeling en mobiliteit'. Bij de dienst financieel­economische zaken (FEZ), de bibliotheek en de faculteiten bewe­ gingswetenschappen en psychologie pedagogiek zijn zogenaamde 'proeftui­ nen' ingericht. Daar wordt geëxperi­ menteerd met verschillende instru­ menten om het personeel mobieler, of liever gezegd inzetbaarder te maken. Bij de faculteiten wordt veel aandacht besteed aan de managementcapacitei­ ten van de leidinggevenden, de hoog­ leraren. Bij de diensten ligt de nadruk op loopbaan­ en functioneringsge­ sprekken en bijvoorbeeld yoè rotation. Om niet de schijn te wekken dat het er toch om gaat op een nette manier overtollig personeel te lozen, mogen vooralsnog alleen die faculteiten en diensten meedoen die niet aan het reorganiseren zijn of waar op een andere manier medewerkers met ont­ slag worden bedreigd. De Gebouwen­ dienst, die aanvankelijk ook wilde meedoen aan het project, zal daarom even moeten wachten. "We willen geen vermenging van doelen", aldus

Irma Meijer, die het project vanuit Personeelszaken coördineert voor de dien­ sten. "Daarom praten we het liefst met diensten in relatieve rust." Kathinka Heeneman, die verantwoordelijk is voor het project op de faculteiten, is veel van haar tijd kwijt met het verdedigen van de plan­ nen. "Er wordt nog vaak gedacht in belemmeringen, veel minder in uitdagingen. Een leidinggevende weten­ schapper denkt vaak weinig invloed te hebben op de loopbaan van zijn perso­ neel. Hij of zij denkt vaak: mijn onderzoekers zijn autonoom en kunnen heel goed zelf uitmaken hoe hun loopbaan zich ontwikkelt. Maar zo is het niet. De lei­ dinggevende kan de loopba­ nen van zijn medewerkers wel degelijk sturen." Personeelszaken omschrijft de hoogle­ raren graag als 'wetenschapsma­ nagers'. Heeneman is van mening dat wetenschap en het management daar­ van in hun functie van even groot belang zijn: de wetenschap mag niet het management gaan overheersen. Maar ook voor de medewerker ligt er een verantwoordelijkheid. Heeneman: "Je hoopt natuurlijk dat de medewer­ ker zich emancipeert, dat hij zelf om functioneringsgesprekken gaat vragen. Je wilt dat loopbaanontwikkeling op de faculteiten een normaal onderwerp van gesprek wordt." Heeneman trekt een vergelijking met het bedrijfsleven. "Wie bij een bank werkt en na drie jaar nog steeds op dezelfde plek zit, wordt zenuwachtig. Mensen die hier werken worden daarentegen al zenuw­ achtig als het woord 'loopbaan' valt. Daar moeten we eens vanaf." Ook voor wetenschappers is het een voordeel om zichzelf te verbreden, meent Heeneman, ondanks dat steeds

;/

­Zom^)BL mVrHVook )HBtJÜ N/E r,V^/\fv'^WfBT£HMi

gezegd wordt dat dat door hun nood­ zakelijke specialisatie niet kan. "Het klinkt paradoxaal, maar verbreding is in zekere zin ook verdieping. Het is goed om ook van het gebied van de buren wat af te weten. Het is niet voor niets dat de beste onderzoeks­ groepen de multidisciplinaire onder­ zoeksgroepen zijn. Je hoeft bij mobili­ teit ook niet per se te denken aan een andere functie, ook een andere invul­ ling van je huidige functie kan al een stap zijn." Volgens Jonker zijn de wetenschappers de moeilijkste groep om deze thematiek mee te bespreken. Hij ziet echter wel vorderingen. "Per faculteit is een potje beschikbaar voor experimenten, bijvoorbeeld voor scho­ ling, detachering, of een goed sabhati­ ca/­beleid. Daarmee kun je een struc­ tuur creëren die beklijft in de organi­ satie." Zowel Heeneman als Meijer bena­ drukken dat het project vanuit de faculteiten en diensten zélf moet wor­ den gedragen. De proeftuinen zijn

ingericht bij faculteiten en diensten die daar zelf om gevraagd hadden. Dat dat waarschijnlijk ook die facul­ teiten en diensten zijn die al het meest doen aan loopbanen en personeelsbe­ leid, vindt Personeelszaken niet erg. "Wij zijn niet bang voor verschillende snelheden", zegt Jonker. "Zeker niet in dit stadium. Het gaat er nu om voorbeelden te vergaren. Het is prettig om daarbij te zaaien in vruchtbare grond. Dat het allemaal heel verschil­ lend wordt, willen we zelfs graag. Het enige dat gelijk moet zijn, is dat men er bewust mee bezig is." Voor het project is aardig wat geld beschikbaar. Als het experiment met de proeftuinen eind dit jaar is afgelo­ pen, heeft het project al 1,4 miljoen gulden gekost. Als het project wordt uitgebreid over de hele vu, loopt die rekening op tot zo'n zeven miljoen in vijf jaar. Dat is bijna tweeduizend gul­ den per medewerker van de vu. Omdat er niet veel herkenbare meet­ punten zijn (Wanneer is je personeel

voldoende mobiel? Wat zou er gebeurd zijn zonder mobiliteitsbe­ leid?) is het moeilijk in te schatten wanneer er succes behaald is. Betaalt het bedrag zich wel terug? "Daar kan ik nu nog niets over zeggen", zegt Jonker. "Maar als je iets wilt doen aan het stimuleren van sabbatical leaves of aan het organiseren van seminars om wetenschappers bij te scholen, ben je al snel veel geld kwijt. In veel bedrij­ ven wordt zeker 2 è 3 procent van de personeelslasten uitgetrokken vooi mobiliteitsprojecten. Ik zeg niet dat dat hier ook moet gebeuren, maar de verschillen zijn nu wel erg groot." Heeneman vult aan: "Iemand van 51 die niet functioneert en op wachtgeld wordt gezet, kost tot aan zijn pensioen ook twee miljoen gulden. We denken dan ook dat het project zich, omdat het preventief werkt, vanzelf terugver­ dient."

Ik kan me hier verder ontwikkelen' steeds vaker stappen mensen binnen de VU over van de ene afdeling naar de andere. Ad Valvas brengt hen in beeld. Deze maand deel 5: Mark Hoeksma, net nieuw als docent bij de docentenopleiding van Bewegingswetenschappen.

^ ^ ^ ' ^

•

"

%

'zwarte school' in Amsterdam. "Heel zwaar werk", zegt hij daar zelf over, "waarbij heel veel energie gaat zitten in het motiveren van je leerlingen." Daarnaast werkte hij onder meer bij het gezamenlijke 'expertisecentrum' van de Universiteit en de Hogeschool van Amsterdam als docent van men­ sen die op het hbo les willen geven. Hoeksma denkt nu voor het eerst een

­

Peter Boerman "Tja, wat vind ik van de vu?" Mark Hoeksma kijkt even meewarig naar buiten in zijn recent betrokken kamer op de zesde verdieping van het geneeskundegebouw. "De campus vind ik zacht gezegd niet echt inspire­ rend. En Buitenveldert spreekt me ook niet zo aan. De vu is oerdegelijk, dat is de eerste typering die in me opkomt. Maar het is aan de andere kant ook wel weer zo dat als je hier een baan hebt, je ook echt de kans krijgt er iets van te maken. Zonder dat )e steeds met fusies of reorganisaties te maken hebt. Dat is bij veel andere onderwijsinstellingen wel anders." Hoeksma studeerde tot 1989 commu­ nicatiewetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam, destijds nog een vrij jonge studie. Na zijn afstuderen vervulde hij diverse func­ ties. Zo kwam hij onder meer terecht biJ het Vormingscentrum van de vu, waar hij cursussen ging geven. Via een advertentie in Ad Valvas stuitte hij op zijn eerste 'echte' baän aan de vu. In 1994 trad hij als studieadviseur bij Geneeskunde in dienst. "Een ideale

/

Mare Hoeksma: 'Je krijgt hier echt de kans om er iets van te maken.' Peter Wolters ­ AVC/VU

kans", zegt hij nu. "Ik werkte destijds in Rotterdam, dat was een eind weg. Ik vond het wel fijn om wat dichterbij Amsterdam te zitten. Bovendien werkte mijn vriendin op dat moment ook op de vu. Dat kwam goed uit." Hoeksma's vriendin is inmiddels ver­ trokken, maar hijzelf zit er nog steeds. Naast zijn parttime aanstelling als stu­ dieadviseur heeft hij zich de afgelopen

jaren bijgeschoold als didacticus. Daarvan plukt hij nu de vruchten. In december maakte Hoeksma de over­ stap naar de faculteit bewegingsweten­ schappen, om daar mensen die in het hoger gezondheidszorgonderwijs wil­ len gaan werken te gaan doceren. "Ik ben altijd erg geïnteresseerd geweest in zelf onderwijs geven. Als studiead­ viseur sta je daar wat verder vanaf.

Hier heb ik weer de kans gekregen zelf voor de klas te staan. Deze baan is voor mij echt een uitkomst. JMijn eer­ dere sollicitaties waren in ieder geval nooit voor een zo leuke baan als deze." Naast zijn werk als studieadviseur bij Geneeskunde werkte Hoeksma een tijdje als leraar maatschappijleer op het Mondriaanlyceum, een bekende

übhüpv^Tij

baan gevonden te hebben waar hij wel langer zal blijven. "Ik kan me hier ver­ der ontwikkelen", zegt hij. "De docentenopleiding, waar we met zo'n tien man werken, is volop in bewe­ ging. Het werk is heel dynamisch. Bij Geneeskunde waren veel werkzaamhe­ den op den duur toch wel routinema­ tig. Na een aantal jaar was het niet echt een uitdaging meer." Toch vond hij het wel moeilijk om Geneeskunde vaarwel te zeggen. "In ieder geval moeilijker dan ik aanvan­ kelijk dacht. Je bouwt in een paar jaar toch een eigen winkeltje op. Het is lastig om dat goed achter te laten. Wat het wel makkelijker maakt is dat ik nog steeds in hetzelfde gebouw zit, ^ a a r dan vier verdiepingen hoger. Ze kunnen me nog altijd makkelijk berei­ ken, mocht dat nodig zijn."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen