Ad Valvas 1997-1998 - pagina 670

PAGINA 16

AD VALVAS 4 JUNI 1998

In rokerige cafés, op sociëteiten, in zalen op de VU en kamertjes driehoog achter in de stad konten studenten bijeen. Om feest te vieren, te bomen over een serieus thema, slap te ouwehoeren of een hobby te delen. Deze week: een repetitie van het vu-orkest.

Altviolisten Roemer (rechts) en Lodewijk (tweede van rechts) van het vu-orkest: 'Er bestaan meer moppen over altviolisten dan er belgenmoppen zijn.'

Bram de Hollander

'Pers de muziek uit als een citroen' Marianne Hoek van Dijke Je hoort ze direct wanneer je het Cultuurcentrum op Uilenstede binnenloopt. D e kakofonie van instrumenten klinkt precies als het stemmen van een professioneel orkest. In de Griffioenzaal oefent het vu-orkest, het grootste amateur-symfonieorkest van Nederland. D e ongeveer honderd musici staan aan de vooravond van een tournee door Duitsland, die op 11 juni zal worden afgesloten met een optreden in het Concertgebouw in Amsterdam. Vanavond vindt een van de laatste repetities plaats. Een 'tutti', met alle instrumenten bij elkaar. Zo rond half acht zijn de meeste leden van het orkest binnen. Eerst een kopje koffie en even bijpraten, dan is het stemmen geblazen. Uit de grote, houten kist middenin de Griffioenzaal vist iedereen een muziekstandaard en zoekt een plaatsje bij de rest van zijn of haar sectie. Het podium van dirigent Daan Admiraal, waar iedereen in een halve cirkel omheen zit, is nog leeg. Tussen het stemmen door wordt er nog even verder gekletst over tentamens, kamers, enzovoort. Want al bestaat het vu-orkest niet helemaal uit studenten, ze hebben wel voorrang. Altviolist Roemer behoort tot de oude garde. Roemer studeerde informatica aan de v u en ging daarna naar de Filmacademie. Hij kwam achttien jaar geleden bij het vu-orkest en combineert het spelen nu met zijn werk als scenarioschrijver. "De muziek, de mensen, het repertoire - ik zou het niet willen missen. We zijn een groot orkest, dus we spelen voornamelijk werken uit de laatromantiek en uit de twintigste eeuw. En dat is precies de muziek die mij het meest aanspreekt." Dirigent Daan Admiraal is volgens hem een belangrijke factor in de sfeer van het orkest. Vanaf zijn barkruk op het podium houdt hij alles en iedereen in de gaten. Roemer: "Hij tikt snel af wanneer iets hem niet zint en dan weet hij je op een unieke manier precies te laten doen wat hij wil. Soms hangt hij een lulverhaal op met de meest vreemde vergelijkingen." Zo moesten de verzamelde orkestleden zich een keer voorstellen dat er een Steinway van de 130ste verdieping van een wolkenkrabber werd gegooid, steeds sneller naar beneden viel en uiteindelijk met een enorme klap uit elkaar spatte. Het orkest moest vervolgens spelen alsof die piano naar boven viel in plaats van naar beneden. "Het werkte ook nog", vertelt Roemer enthousiast. Vandaag begint Daan met de eerste twee delen van de tiende symfonie

van Sjostakovitsj. Samen met het vioolconcert van Tsjaikovski vormt de symfonie het programma van de komende tournee. "Het gaat vandaag om de zuiverheid", kondigt hij van tevoren aan. "Laten we proberen om de standaard van zuiverheid die we op een gelukzalig moment weten te bereiken vast te houden." In de partituur staan op geregelde plekken repetitienummers, waardoor hij het orkest met gezwinde spoed langs de valkuilen in het stuk kan leiden. Zo werkt hij aan de "slappe spanningsboog" van de eerste violen bij repetitienummer 9 en de onzuivere hoornpartij bij nummer 12. D a n is het hele orkest aan de beurt bij n u m m e r 4 3 . "Probeer de muziek uit te persen als een citroen", adviseert hij de orkestleden. En een stukje verder: "Denk aan zo'n Amerikaanse tekenfilm waarin de gemene hond de kat plat slaat met een hamer. Bam! Naar beneden jij! Dat moet in de muziek klinken." D a n neemt hij de violen weer apart. "Dit is het enige

pianissimo stukje in dit deel, maar het is van een ultieme wreedheid. Stel je twee mensen voor die al dertig jaar niet tegen elkaar praten, Aan deze zachtheid is niets lieflijks." Lodewijk, net als Roemer altviolist, heeft er zin in. D e kersverse doctorandus in de geneeskunde speelt normaal gesproken bij "het Sweelinck", maar doet voor de gelegenheid mee met het vu-orkest. "Ik ben behoorlijk Sjostakovitsj-fan", bekent hij. "Maar dat komt wel vaker voor bij altviolisten. Sjostakovitsj laat de altviool helemaal tot zijn recht komen. Hij schrijft partijen waarin we er helemaal tegenaan mogen." Intussen wordt er geconcentreerd doorgewerkt. Joost hoeft met zijn lage klarinet niet zo hard te spelen van Daan. "Ik hoor je op een gegeven m o ment wel aankomen op je brommertje, maar jouw melodie klinkt al bij de andere instrumenten, je hoeft alleen maar in te voegen." D e hoomblazers laten intussen het overtollige vocht uit

h u n instrument op de grond lopen, de slagwerkers oefenen in stilte h u n volgende loopje en de tweede violisten kletsen op fluistertoon verder. Elke sectie van het orkest lijkt zo z'n eigen gewoontes en z'n eigen karakter te hebben. Roemer en Lodewijk bevestigen dat. H o e langer ze er over nadenken, hoe creatiever ze worden bij het omschrijven van h u n collega's. "De fagotten zijn een soort tweedehands autoverkopers", begint Lodewijk vol enthousiasme. "En de koperblazers zijn bijna altijd Zuid-Limburgse levensgenieters", weet Roemer. "Behalve de hoomblazers dan, dat zijn een beetje sukkels. Maar h u n instrument is ook zo moeilijk dat er zo nu en dan vanzelf rare tonen uitkomen." Lodewijk is het daarmee eens. "Maar de grootste sukkels zijn de altviolisten. Er bestaan meer moppen over altviolisten dan er belgenmoppen zijn." Eerste violisten blijken strebertjes te zijn, in tegenstelling tot de veel schuwere tweede vio-

listen, en de cellisten zijn romantici die een eeuw te laat geboren zijn. Bespelers van klarinetten en hobo's zijn nog redelijk normaal. Slagwerkers blijken echter enorme vrouwenversierders te zijn. Maar dat zal op tournee de pret niet drukken. Roemer: "Ik heb er waanzinnig veel zin in. We worden ondergebracht in gastgezinnen. Daardoor is het contact meteen heel intens. En ze hebben er lekkere, grote glazen bier," "Ze vullen je bierglas ook meteen weer bij!", vult Lodewijk aan. "De cultuur in Zuid-Duitsland is heel anders dan hier. Het lijkt me leuk om daar contacten te leggen. Volgens mij wordt het heel gezellig. Ik heb er veel zin in, al doe ik alleen voor dit project mee met het vu-orkest." Roemer: "Dat heb ik vaker gehoord. We zien wel na de vakantie."

FEUILLETON Dagboek van Katja (Er zijn momenten waarop Katja werkelijk helder kan denken. Dit is zo'n moment. Ze geeft een mening over de Nederlandse literatuur in het bijzonder, in relatie met haar relatie. Hoewel ze geenszins economisch in haar relaties is, is er ook nog steeds de kick van Rick. Maar heeft Katja niet liever de kick van Edgar Davids?)

35.

Kan Joost Zwagerman schrijven? Ach, alle zinnen hebben een onderwerp en een gezegde, en soms een lijdend voorwerp. D e t's en de dt's staan goed. Er staan weinig dubbele woorden in een zin. De zinnen zijn afwisselend kort en lang. Er valt eigenlijk niets op aan te merken, maar... de schat heeft zo'n saaie stijl. Het is net een Ikea-wandmeubel: leuk als je weinig smaak hebt, effectief als je kleinbehuisd bent, lelijk wanneer je iets van stijlen weet. Lieve Joostje schrijft bijvoorbeeld op pagina 97 van zijn boek Chaos Rumoer zirmetjes als: "Otto maakte zich geen illusies..." En: "Hij riep zichzelf tot de orde." Ik vraag me dat laatste altijd af, hoe je dat doet: "Hallo Katja, orde!" En ook zou ik wel eens willen weten hoe je je wel illusies kan maken. Joost is een keurige katholieke jongen en dat kun je merken aan zijn stijl: katholieken maken zich al-

tijd illusies. Ze maken ze zelf, want heel vaak zijn ze een illusie armer geworden dan de rest van ons lieve volk. Illusies maken doen mensen die ernstig verward zijn, zoals koningin Juliana. N a haar val krijgt zij acute aanvallen van verwardheid, en je kunt je voorstellen hoe het personeel op Soestdijk daarop reageert: "Nee majesteit, u bent geen koningin meer." Vroeger had Juul trouwens ook acute aanvallen van verwardheid. Die werden toen veroorzaakt door Greet Hofmans; dat is eigenlijk ook maar heel langzaam overgegaan. En waarschijnlijk heeft Juliana er haar dochter Irene mee besmet. Maar ik had het over Joost Zwagerman, de koningin Juliana van de Nederlandse letteren, de prins van de Ikea-stijl en de hofnar van mijn pen en hart, want ik hou van hem. Hij is getrouwd en heeft een kind, maar hij wil mij erbij... als 'Buitenvrouw' zal ik maar zeggen. "Mondje dicht tegen mijn vrouw h è . "

Diezelfde zin heb ik nu al zo vaak gehoord in mijn jonge leven. Ook Rick van der Ploeg (ik noem hem steevast Rock, want hij lijkt zo op Rock Hudson) vraagt steeds of ik wel geheimen kan bewaren. ("Anders komt mijn politieke carrière in gevaar!") Aan zulke zinnen kun je toch goed zien dat de emancipatie heeft gefaald. Ik bedoel: de vrouwenemancipatie heeft ons van alles bewust gemaakt, maar ook van onze eenzaamheid, want die merk je pas goed als je zin-

nen hoort die je naar de tweede plaats verwijzen. "Hou je het wel geheim? Denk je wel aan mijn carrière? Ik kan toch wel op je discretie rekenen, hè? Ik heb ook kinderen van wie ik veel hou..." Heel vroeger gingen we er op in en voelden we ons gelukkig, nu weten we dat we zelf carrière moeten maken, en dus voelen we ons op de tweede plaats gezet. Alle mannen zijn slecht, maar tegelijkertijd zijn ze zo verschrikkelijk leuk. N e e m nou zo'n Edgar Davids. Dat is een nare man. Wil niet praten, is chagrijnig, venijnig, maar kan fantastisch voetballen en lijkt me persoonlijk erg leuk. Je kimt met hem lachen en dollen. (Veel leuker dan Dani op wie ik toch wel erg afgeknapt ben.) Is Davids' ego nu kleiner of groter dan de adellijke ego's van Paus Joost Ikeameubel en Rock van de Ploeg van Rokkenjagers? Ik denk groter wat betreft aandacht, kleiner wat betreft pretentie. Steeds vaker denk ik dat vrouwen eigenlijk de strijd aan moeten binden tegen die superego's. Wij hebben superego, wij vrouwen, bedoel ik, en dat moet nu maar eens naar voren komen. Ik zal volgende keer eens uit de doeken doen hoe Joost en Rock precies zijn. Katja van Groeningen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen