Ad Valvas 1997-1998 - pagina 293

i

PAGINA 1 1

PERSÖNËÉLSKATËRN

AD VALVAS 11 DECEMBER 1997

Veel slechter kan het niet worden'

Bursalensysteem volgend jaar ter discussie 1 Leiden zijn ze er inmiddels gedeeltelijk van ­ruggekomen, maar aan de VU willen de twee ^culteiten die nu al met bursalen mogen werken, :et het systeem door. De bursalen zelf zijn minder sthousiast. "Het loopt nu voor geen meter.' Peter Boerman

Volgend jaar juni moet duidelijk zijn of de vu doorgaat met de bursalen of al haar promovendi weer de aio­status geeft. Als het aan het college van bestuur ligt, en aan de besturen van de faculteiten die nu al met bursalen werken (Letteren en Psychologie Pedagogiek), blijft de beursstatus in tact. "De letterenfaculteit zou het experiment met de bursalen graag voortzetten", aldus D. Verberk, direc­ teur beheer bij Letteren. "Letteren is niet in staat om de wachtgelden van aio's te bekostigen. De faculteit heeft er ook geen moeite mee om geschikte bursalen te vinden. De status van stu­ dent IS bovendien beter te vergelijken met die van promovendi in het bui­ tenland, die ook op basis van beurzen promoveren." En D. Schmkelshoek, directeur beheer bij Psychologie Pedagogiek (FPP) : "Wij hebben nog geen negatieve ervaringen met het vin­ den van kandidaten. Het bestuur van FPP zou het systeem dan ook graag continueren." De bursalen zelf denken daar anders over. "Het systeem op zich zou nog best kunnen werken", aldus FPP­bur­ saal Reint Jan Renes van het onlangs opgerichte bursalenoverleg van de vu. "Maar vanwege allerlei onnauwkeurig­ heid en onzorgvuldigheid loopt het nu voor geen meter." Een voorbeeld? "Per persoon is er negenduizend gul­ den per jaar beschikbaar om te beste­ den aan onderzoek en onderwijs. Maar velen van ons zijn al zoveel geld kwi)t met hun onderzoek dat er niets meer overblijft voor onderwijs. Terwijl bi) onze aanstelling een goede oplei­ ding gegarandeerd is." En Mirella van Leeuwen, een van de andere zeventien bursalen van FPP: "De docenten en begeleiders zijn ook niet goed op de hoogte van het sys­ teem. Ze mogen je officieel tot niets verplichten, maar ze gaan er vanuit dat )e gewoon een aio bent." Alle bursalen van de vu hebben op dit moment een aanstelling voor eentien­

de werkweek, officieel om onderwijs te geven. Met het geld dat daarmee ver­ diend wordt, maandelijks zo'n vierhonderd gulden, is het systeem volgens de betrokkenen "nog net draaglijk". Van het beurs­ bedrag zelf, op de vu zo'n 2300 gulden, houdt men (waarschijnlijk, omdat nog niet bekend is hoeveel belasting betaald moet worden) maar zo'n vijftien­ honderd gulden over. Door de aanstelling komt men wel in aanmerking voor secundaire arbeids­ voorwaarden die ook voor werknemers van de vu gel­ den. "Voor die eentiende is alles geregeld", aldus Renes. "Maar voor de andere uren dat je hier zit, helemaal niets. Dat steekt wel." De bursalen kregen onlangs steun van het NRC Handelsblad, dat op de voorpagina kopte: 'De beurspromovendus sterft uit'. Daarbij werd verwezen naar de universiteiten van Amsterdam en Leiden, die vaak grote moeite hebben om mensen te vinden voor bursalenplaatsen. Met name het gebrek aan voorzieningen is daar debet aan. Bursalen komen niet in aanmerking voor sociale verzekerin­ gen, bouwen geen pensioen op, doen geen werkervaring op, hebben geen recht op wachtgeld, niets. "Als bursaal hang je er maar wat bij", zegt hoofd onderzoek en onderwijs in Nijmegen J. Nijeboer in NRC. "Als aio niet." In Leiden heeft dat er inmiddels toe geleid dat enkele faculteiten weer aio's in dienst nemen. Rechtsongelijkheid is het gevolg. De markt gaat bepalen welke status promovendi krijgen. Bèta's worden met een aio­plek tevre­ den gehouden, letterenpromovendi moeten het met een beurs doen. "Het

Illustratie: Aad Meijer

wekt de suggestie dat bètaproefschrif­ ten meer waard zijn dan alfa­ of gam­ madissertaties", beklaagt de Leidse letterendecaan Westerweel zich in het universiteitsblad Mare. Op de vu bestaat die rechtsongelijk­ heid nu in feite ook al. "Maar het zou ook hier beter zijn als er één systeem was", vindt FPP­bursaal Gitta Lubke. Sterker nog, er wordt voor gepleit in heel Nederland één promovendisys­ teem in te voeren. Nu kunnen psycho­ logen in Utrecht, Groningen en Maastncht nog aio worden, terwijl ze het op de vu met een beurs moeten doen. "Reken maar dat de besten dat in de gaten houden, hoor", aldus Else te Brake. En Lubke: "Voor het onder­ werp van je promotie ben je niet aan­ gewezen op de vu. Ook elders zijn er

goede begeleiders." De bursalen denken dat de vu door het bursalensysteem haar eigen ruiten wel eens zou kunnen ingooien. Er zijn niet alleen minder kandidaten, er is ook minder stimulans om het onder­ zoek te voltooien. "Ik denk ook dat de kwaliteit van de proefschriften minder wordt", vervolgt Lubke. "De sociale dienst zal je na vier jaar echt niet meer de ruimte geven je proefschrift af te ronden. Dat betekent dat je het met de kwaliteitseisen misschien wat min­ der nauw zult nemen." Renes vult aan: "Wat het echt frustrerend maakt is dat je zoveel tijd kwijt bent met din­ gen regelen waar je helemaal niet over na wilt denken. Je onderzoek is leuk. Maar er komt zoveel rompslomp bij, die je als aio niet hebt."

De evaluatie van het bursalensysteem vindt begin volgend jaar plaats. Toegezegd is dat daarbij naar alle betrokkenen zal worden geluisterd, dus ook naar de bursalen zelf. In mei of juni moet het college vervolgens met de ondernemingsraad om de tafel om een besluit te nemen. Het college heeft al wel gezegd dat degenen die nu een beurs hebben er niet op hoe­ ven te rekenen dat ze alsnog een aio­ aanstelling krijgen, ook al besluit het college om weer over te stappen op aio's. "Dat is vreemd", meent Renes. "Ik vind dat we moeten meegaan in elke verandering, of het systeem nou slechter wordt of beter. Maar veel slechter dan het nu is kan natuurlijk niet."

'Alfa's kunnen ook heel praktisch zijn' te stellen dat aansluit bij de wensen van de arbeidsmarkt. Deze gedachte is bij Bewegingswetenschappen minder controversieel. In het kader van het reorganisatieplan, waar de faculteit op dit moment mee werkt, is bij de afwe­ ging waar gesneden kan worden niet alleen gekeken naar waar de topon­ derzoekers zitten en welke vakken het populairst zijn bij studenten, maar

steeds vaker stappen mensen binnen de VU over van de ene afdeling naar de andere. Ad Valvas brengt hen in beeld. Deze maand deel 4: Olga Jukema, nieuw gezicht bij de faculteit Bewegings­ wetenschappen. Peter Boerman

"Het belangrijkste verschil tussen Letteren en Bewegingswetenschap­ pen?" Olga Jukema neemt even de tijd om na te denken. "Bij Letteren wordt er denk ik meer en langer gediscus­ sieerd. Bij Bewegingswetenschappen is men over het algemeen wat doortas­ tender. Ze kunnen hier ook goed argumenteren, hoor. Maar ze kunnen dingen ook echt afhandelen. Al vragen ze hier zeker niet van je dat je het overal mee eens bent. Dat zou ook mets voor mij zijn." Jukema kreeg vorige maand de kans om directeur beheer te worden van Bewegingswetenschappen. Ze greep die kans met beide handen aan en verliet de faculteit der letteren, waar ze twintig jaar eerder als studente was binnengekomen en na haar studie ruim tien jaar gewerkt had. "Van Bewegingswetenschappen wist ik eigenlijk heel weinig voordat ik hier kwam", biecht ze op. "Ik wist van het bestaan van de faculteit, maar veel meer ook niet. Ik heb in een maand echter veel geleerd. Ik denk dat deze faculteit meer een no­nonsense men­ taliteit heeft en dat men optimistischer IS Dat komt onder meer doordat de faculteit minder vergrijsd is dan Letteren en een minder lange traditie heeft om te koesteren."

J obhüviJBr:^

Olga Jukema: 'Ik wist van het bestaan van Bewe­gings­ wetenschap­ pen, maar veel meer ook niet.' Peter Wolters ­ AVC/VU

Het werk dat Jukema inmiddels bij Bewegingswetenschappen doet, is voor een groot deel vergelijkbaar met haar oude job. Bij Letteren was zij al een tijdje als parttime secretaris actief, zoals directeuren beheer tot voor kort genoemd werden. Vooral de financiële kant van die functie spreekt haar aan. "Het is een misverstand dat alfa's daar geen interesse in kunnen heb­ ben", vertelt ze. "Alfa's kunnen ook heel praktisch en commercieel zijn. Daar vergissen veel mensen zich in." Jukema is al lange tijd bestuurlijk

actief op de vu. Al tijdens haar studie Nederlands belandde ze in de facul­ teits­ en universiteitsraad en in het faculteitsbestuur. Na haar studie kon ze een baan krijgen op een middelbare school, maar ze koos ervoor om aan de vu te blijven. Eerst werd ze ambte­ lijk secretaris van het college van decanen, later keerde ze terug bij de letterenfaculteit. Daar hield ze zich aanvankelijk bezig met het verbreden van de opleiding Algemene Letteren. Ook coördineerde ze de verplichte sta­ ges voor studenten van die opleiding.

Ze legde contact met organisaties die studenten stages boden, organiseerde bedrijvendagen en loopbaancursussen en raakte betrokken bij de voorlichting aan middelbare scholieren. Ze leerde er inzien hoe belangrijk het voor stu­ denten is om goed voorbereid de arbeidsmarkt te betreden. "Ik heb altijd geprobeerd om aan te tonen dat je op de arbeidsmarkt richten niet strijdig hoeft te zijn met een weten­ schappelijke benadering. Je moet, vind ik, je studenten in ieder geval de mogelijkheid bieden een pakket samien

ook naar welke vakken goed aanslui­ ten bij de arbeidsmarkt. Daar ben ik het zeer mee eens. Ik vmd een baan hebben nu eenmaal heel belangrijk." Wat zal Jukema het meeste missen aan de letterenfaculteit? "Pfoe, dat is een moeilijke", zucht ze. "Het vak had mijn hart, dat is duidelijk. Bij Bewegingswetenschappen moet dat nog groeien. Maar ik vind het wel heel verfrissend om iets heel anders te gaan doen, in een ander gebouw, met andere mensen. Ik weet gelukkig dat ik kan terugvallen op mijn ervaring. De knelpunten zijn volgens mij in elke faculteit dezelfde." Toen ze met haar studie begon, had ze nooit gedacht dat ze na twintig jaar nog op de vu zou bivakkeren. Terugkijkend zegt ze: "Je ontwikke­ ling hangt vaak af van je omgeving. In hoeverre geven ze je de kans en het vertrouwen er iets van iets te maken? Bij Letteren is me dat altijd meegeval­ len. Ik heb er volop de ruimte gekre­ gen om mijn creativiteit te gebrui­ ken."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen