Ad Valvas 1997-1998 - pagina 718

AD VALVAS 25 JUNI 1998

PAGINA 8

'Een promovendus moet eeI Promovendi over de voors q

De debutant:

Je hebt jarenlang geploeterd opeens bekeken. Deze maa promovendi hun proefschrift ii hen om zich meer dan vier onderwerp waar de meeste i| hebben? "Als je het niet héél

Weuwsgierigheid is mijn grote drijfveer' "Ik kan voor m e z e l f geen alternatieve b a a n bedenken. Onderzoek doen vind ik gewoon h e t leukste w a t er i s . " Maaike Beliën (25) werd e e n kleine drie m a a n d e n geleden aangesteld als oio bij de vakgroep taalkunde. Ze noemt zichzelf een "blije promovendus". D a t heeft zeker te maken met de moeite die ze heeft moeten doen om haar aanstelling voor elkaar te krijgen. Al voor haar afstuderen wist ze dat ze het onderzoek in wilde. Ze diende daarom tijdens haar laatste studiejaar een onderzoeksvoorstel in bij de IFOTT, de

onderzoekschool voor functionele taalkunde van de UVA, VU en Leiden. "Het ging om een beurs. Het onderzoeksvoorstel werd goedgekeurd, maar uiteindelijk is het toch niet doorgegaan omdat de v u op dat moment problemen had met het beurzenstelsel. Mij werd verteld dat de beurs niet geaccepteerd kon worden door de v u . " Maaike gaf de moed niet op. Ze studeerde in augustus 1996 af en diende een maand later een nieuwe aanvraag in bij NWO. Ze moest een halfjaar wachten voor de uitslag bekend werd gemaakt. Ze eindigde hoog, maar werd toch afgewezen. Een jaar later probeerde ze het nog een keer. En weer moest ze een halfjaar wachten op de uitslag. Al die tijd deed ze parttime uitzendwerk. De vrije uurtjes vulde ze met haar onderzoek. "Dat was wel lastig. Je mist een vaste structuur om in te werken." Uiteindelijk hoorde ze op vrijdag 13 februari dat ze op 1 april kon beginnen. "Het klinkt misschien overdreven, maar ik had het gevoel alsof ik me eindelijk voltijds op mijn hobby kon richten en er nog voor betaald werd ook." De komende jaren houdt Maaike zich bezig met het betekenisverschil tussen Nederlandse voorzetsels en achterzetsels. "Je kunt zeggen: 'ze loopt het bos in' en

'ze loopt in het bos'.' Het eerste 'in' is een achterzetsel en het tweede een voorzetsel. N u is er in dit geval een duidelijk betekenisverschil tussen beide zinnen. Maar tussen 'ze duikt het water in' en 'ze duikt in het water' is het verschil in betekenis veel subtieler. Ik hoop daar straks iets algemeens over te kunnen zeggen." D e taalkimdige heeft geen moeite met het fundamentele karakter van haar onderzoek. "Mijn grote drijfveer is nieuwsgierigheid. Het intrigeert me dat we deze twee taaiconstructies hebben die we allemaal vanzelf goed gebruiken, maar dat we niet kunnen uitleggen wanneer we welke constructie gebruiken en waarom." Niet iedereen deelt deze fascinatie. "De meesten zeggen dat ze het leuk voor me vinden, maar dat ze blij zijn dat ze het zelf niet hoeven doen."

Peter Boerman en Yvette Nelen

Inmiddels heeft ze al flink last van beroepsdeformatie. "Ik kan geen roman meer lezen zonder zinnen aan te kruiTaalkundige Maaike Beliën: "Na twee jaar wachten sta ik te trappelen om te sen. Ik ben op zoek Peter Wolters - AVC/VU beginnen." naar zoveel mogelijk voorbeelden om die straks te kunnen analyseren en het zwaar wordt. Worstelen en ik over vier jaar niet tevreden classificeren." Ze is van plan haar zijn, dan ben ik perfectionistisch stress is inherent aan onderzoek. onderzoek binnen de gestelde Maar na twee jaar wachten sta ik genoeg om door te werken." vier jaar af te ronden. "Het zou te trappelen om te beginnen." Maaike voorziet nu nog geen suf zijn aan het begin al te roe(YN) grote problemen. "Het klinkt pen dat je het niet haalt. Al blijft vast allemaal heel vrolijk. Ik besef vier een arbitrair aantal. Mocht ook dat er momenten komen dat

"Ik kan niet zeggen: vandaag is n u m mer 4073 aan de beurt. D a n doe ik mijn werk niet goed." Pedel Frits Verhoeff (57) werkt al dertig jaar bij de 'pedellerie'. D e academische ceremoniemeester heeft in zijn carrière al "zéker vijftienhonderd promovendi" begeleid. T o c h staat elke promotie weer op zich. "Elke keer opnieuw moet ik uiüeggen hoe de ceremonie in zijn werk gaat, maar ik doe het steeds anders. H e t is zó persoonsgebonden. Er zijn er die bloednerveus zijn. Die moet je kalmerend toespreken ztodat ze niet in één keer dichtklappen als ze de promotiezaal betreden. Anderen zijn nauwelijks zenuwachtig. D a n is het ouwe jongens, krentenbrood. E n dan zijn er die niemand toelaten en heel afstandelijk overkomen. Die moet je heel zakelijk benaderen en exact uideggen wat er gaat gebeuren, want juist deze mensen gaan soms in de fout." In 1997 sprak Verhoeff voor 169 promovendi de verlossende woorden hora est uit. D e meeste onderzoekers promoveerden in de gezondheidswetenschappen (54) en exacte wetenschappen (51). D e faculteit geneeskunde was in haar eentje goed voor 30 procent van de promoties. Eenderde van de promovendi was vrouw. D a t stemt de pedel tevreden. "Het gaat goed. Vroeger was de vrouwelijke promovendus een zeldzaamheid." Zoals het er nu naar uitziet, neemt het aantal promoties dit jaar opnieuw af. Er staan er voor 1998 slechts 139 op de rol, terwijl er in 1996 nog 182 plaatsvonden, maar Verhoeff verwacht dat het na de zomer nog wel bijtrekt. "Er blijft voor mij genoeg werk, daar ben ik niet bang voor." Slechts weinig promovendi ronden h u n onderzoek volledig af in de geplande vier jaar. Landelijke cijfers wijzen op een gemiddelde van 8 procent. D i t cijfer is wel enigszins vertekend, omdat er voor de plechtigheid doorgaans een wachttijd staat van min-

Bursalen

De werkgevers vai e pror universiteiten en é :derl Organisatie voor 11 sch Onderzoek (NWO), en steeds te lang. Wa isiste onderzoekers in o(i ng ( oio's) die na vier p iet c een baan vinden, ï n ir geldregeling tered ds de universiteiten 'O Zi woordelijk voor dt itkei wachtgeld te omza zijn zogenaamde 'burs uitj promovendi met tèBeurs van een arbeidsca t. Op de v u leverdel ;urz een heftige discua ) tus lege van bestuur a ond raad. D e OR wildel lans beurspromovendi: lede college besloot zin doe en bood de faculiil leni chologie pedag«! de 1 bursalen aan te E( keiijk jurist gaf aai dit gemogen zonder E | timii OR. T o c h besloot t ;ni( rechter te stappeni] ijn krijgen. In plaats 4 an 1 raad en college totf cor wijze van experira od genoemde twee [iten aanstellen en na tt ar beurzenstelsel gee« erd Die twee jaar zi)nE lidde

'in liet derde jaar neemt de stress toe'

Geochemicus Melanie Griselin: "Promotieonderzoek is veeleisend." Peter Wolters - AVC/VU

Achteraf is Melanie haar ervaringen in de Himalaya steeds meer gaan waarderen. "Het was bijzonder. Ik heb veel nieuwe mensen ontmoet." Ze zou het n u niet meer erg vinden voor een tweede veldwerkperiode op stap te gaan. Helaas zit dat er niet in. Haar promotieonderzoek verliep minder voorspoedig dan gepland en daarom is er geen tijd meer voor. Melanie is geochemicus en onderzoekt de chemische samenstelling van ophioliten, stenen die deel uitmaken van de vaste aardkorst van de oceaan. " D e Himalaya is veertig miljard jaar geleden ontstaan toen het Indiase en Aziatische continent met elkaar in botsing kwamen. Hiervóór waren beide continenten gescheiden door de Tethysoceaan. Tijdens de botsing kwamen delen van de oceaanbodem terecht in het gebergte. Vandaag de dag bevinden zich stukken van de oeroude oceaanbodem op meer dan

4000 meter hoogte. M e t de steenmonsters hoop ik meer te weten komen over de vorming van de oceaanbodem." Dat valt niet mee. "Het is erg moeilijk o m met de monsters te werken. D e stoffen waarnaar ik op zoek ben zijn in zulke lage concentraties aanwezig, dat de routinetechnieken om ze te onttrekken niet werken." Melanie moest eerst zelf een nieuwe methode ontwikkelen o m de stoffen te isoleren. D a t kostte haar een jaar. "Het onderzoek gaat met ups en downs. Soms gaan de proeven goed, dan weer komt er niet uit wat je verwacht. D a t kan erg frustrerend zijn als je er zoveel energie in hebt gestoken. Uiteindelijk is het m e toch gelukt." D a t ze vertraging heeft opgelopen, vindt ze niet erg. "Dat hoort bij onderzoek doen." D e Frangaise solliciteerde een kleine drie jaar geleden naar de oio-plaats bij geochemie. Z e h a d in 1995 in de Bretonse plaats Rennes haar masters gehaald en wilde verder met onderzoek. "Als onderzoeker doe je nooit hetzelfde. H e t is heel anders dan een kantoorbaan. Je werkt met je hersens en wordt voortdurend uitgedaagd. Het is veeleisend." Ze wilde niet wachten tot er iets op haar afkwam en solliciteerde in het buitenland. "Ik kwam hier voor het sollicitatiegesprek op Koninginnedag en het beviel m e . "

da vei «ai r b« ise Me

stens een halfjaar Jerd vijf jaar over. Twii r o o veert binnen zes nen zeven jaar. Ee^art tijdig af. Het promotierendiÉit va steekt redelijk gun s if bi universiteiten. Van 1991 instroomdeij mo^ voorbeeld 45 proci )inni Alleen de technisch ive Eindhoven en Twa zate boven, maar van 4 ihnii is algemeen beken( zij promoties opleven

De gevorderde: T o e n g e o c h e m i c u s Melanie Griselin (26) van haar veldwerk i n Tibet terugkwam, kreeg z e e e n terugslag. "Fysiek gezien w a s h e t zó zwaar geweest. W e h a d d e n o n d e r grote druk gestaan, w a n t w e h a d d e n m a a r e e n paar weken o m s t e e n m o n s t e r s te v e r z a m e l e n . Intussen zaten w e o p 5000 m e t e r hoogte e n w a s ik a l s m a a r zieker en zieker g e w o r d e n . "

tei

Ze was de eerste vrouwelijke promovendus op de afdeling. "Het was wennen, maar niet vervelend. Ik doe mijn mond wel open als het moet. Ik geloof niet dat mijn collega's m e zouden omschrijven als verlegen." Afgezien van geregelde gevechten om computers, vindt Melanie het promoveren hier beter geregeld dan in Frankrijk. "Als promovendus krijg je ruimschoots de mogelijkheid om congressen te bezoeken." Wel is het hard werken, zeker in het derde en vierde jaar. "Ik zie wel een beetje tegen het laatste jaar op. D e stress o m de boel af te krijgen neemt vanaf het derde jaar toe. H e t eerste en tweede jaar zijn afwisselend. Je leest, doet je veldwerk en bedenkt hoe je alles gaat aanpakken. Daarna moet het er van komen." Melanie maakt lange dagen. Ze werkt dagelijks van half negen tot zeven en nu ook steeds vaker in de weekenden. Dit jaar heeft ze haar familie in Marseille maar twee keer bezocht. Ze hoopt te kunnen promoveren in het voorjaar van 2000, dan heeft ze er vierenhalf jaar over gedaan. " D a t wordt een grote dag, de afsluiting van tien jaar studie. Ik kijk uit naar de verdediging, al zullen dat waarschijnlijk de langste 50 minuten van mijn • leven zijn." (YNJ

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen