Ad Valvas 1997-1998 - pagina 267

AD VALVAS 4 DECEMBER 1 9 9 7

PAGINA 5

'Verrek, er zit een patiënt aan die tanden vast!' Acta opent dependance in Haagse Schilderswijk Deze week opende de burgemeester van Den Haag, Wim Deetman, de nieuwe dependance van de faculteit tandheelkunde in zijn stad. Deze dependance moet een oplossing bieden voor het nijpende patiëntentekort in de hoofdvestiging in Amsterdam. De eerste tekenen zijn positief: "Ze melden zich bij bosjes aan", zegt locatiemanager dr. Piet van der Kuij. En zonder enige ironie: "Het wordt hier geweldig. Een toplocatie en topstudenten, wat willen we nog meer?"

Sheila Kamerman

Schuin tegenover station Hollands Spoor in Den Haag ligt een somber­ ogende bakstenen flat. De etalages op de begane grond staan bijna allemaal leeg. Bijna, want voor een van de ramen hangen witte lamellen. Daar zit sinds kort de Haagse dependance van het Academisch Centrum Tandheel­ kunde Amsterdam (Acta). Zodra je de deur opent is de onooglijke buitenkant vergeten: geen witte, steriele omge­ ving, maar een lichtpaars en geel geschilderde hal met hier en daar een kunstwerk. Het ruikt er naar verse verf. Daags voor de feestelijke opening metselden bouwvakkers nog hier en daar een muurtje en werkten schilders een vergeten hoekje bij. Maar na drie maanden kon iedereen opgelucht ademhalen. Toen was het gebouw van een lege ruimte zonder vloer en tus­ senmuren omgetoverd tot een splin­ ternieuwe 'groepspraktijk'. Van der Kuij loopt trots voorop naar de behandelzaal. Hier zijn de muren mintgroen, een kleur die subtiel in het interieur terugkomt. Vijftien studen­ ten kunnen tegelijk hun patiënten behandelen in ruime 'boxen', een soort open kamertjes. Twee of drie tandartsen lopen rond om de behan­ deling met de student door te spre­ ken, vragen te beantwoorden, te kij­ ken of alles goed gaat en bij te sprin­ gen als hulp nodig is.

Dienblad Niet alleen in aandacht voor de stu­ denten verschilt Acta­Den Haag van de hoofdvestiging aan de Louwesweg in Amsterdam, waar vijftien studenten het met één tandartsdocent moeten doen. Van der Kuij introduceert ook op andere fronten een nieuwe manier van werken. Zo is er bijvoorbeeld een 'open traysysteem': studenten hebben geen eigen la met instrumenten, maar pakken een dienblad met spullen uit een kast. Voor elke behandeling is er een apart blad met gesteriliseerde en hygienisch verpakte instrumenten. Ook heeft Van der Kuij al het papier­ werk overboord gezet en de adminis­ tratie geheel geautomatiseerd. "Geen sinecure voor een man van mijn leef­ tijd die niet met computers is opge­ groeid. Maar ik ben ervan overtuigd dat het veel tijdwinst zal opleveren." Al met al is er gestreefd naar een zo goed mogelijke imitatie van de prak­ tijk. Er is in de boxen bewust rekening gehouden met een plaats voor een assistent, zodat de tandarts­in­de­dop daar vast aan kan wennen. Angelique Bloemendaal, een van de drie net aan­ genomen assistenten, is vooralsnog tevreden met haar nieuwe baan. "Het werk IS erg gevarieerd. Bij een student moet je veel meer op je qui vive zijn en komt er meer op mijn schouders terecht dan bij een ervaren tandarts. Ik moet wel wennen aan het rustige tempo waarin wordt gewerkt. In de raktijk waar ik hiervoor werkte, was et een voortdurende race tegen de 'dok.» ^ an der Kuij is alweer onderweg om '^. twee lichte tandartsbehandelka­ ers te laten zien, waar de lichtpaars

Dr. Piet van der Kuij, locatiemanager van de Acta­dependance in Den Haag (rechts): 'Hebben we eenmaal pa, ma en hun kroost onder behandeling, dan komt voor je het weet ook de buurvrouw een kijkje nemen.' Bram de Hollander

beklede stoelen perfect passen bij de kleur van het gebouw. Drie tandarts­ docenten bekijken hier alle patiënten die birmenkomen op "onderwijsge­ schiktheid". In principe wordt nie­ mand geweigerd. Alleen bijzondere gevallen, waar bijvoorbeeld de kaak­ chirug aan te pas moet komen, wor­ den doorverwezen. Tandarts dr. Jack Plooij: "Wij fungeren als een zeef. Als een patiënt een ingewikkelde behan­ deling nodig heeft, dan doen wij het moeilijke gedeelte totdat de student er zelf mee verder kan." Ziet de student in Amsterdam de patiënt pas na de selectie, in de nieu­ we dependance zit hij er met zijn neus bovenop. Plooij: "Hij kijkt en leert en over een half jaar kan hij het zelf" Plooy vindt het na vijf jaar bijzondere tandheelkunde in combinatie met een eigen praktijk "ontzettend leuk" om weer studenten te begeleiden. Dat deed hij tot vijf jaar geleden ook naast zijn promotieonderzoek. Hij reist er twee keer per week met plezier voor heen en weer uit Bergen op Zoom. "Ik vind het prettig een bijdrage te leveren aan de opleiding van jonge tandartsen"," zegt hij. "Ik besteed vooral veel aandacht aan de relatie met de patiënten."

Volksbuurt Tijdens de studie tandheelkunde doen studenten veel theoretische kennis op. Daarnaast leren ze technisch hande­ lingen uit te voeren als gaten vullen en kronen maken. Plooij: "Ik herinner het me van mijn eigen opleiding. Pas vrij laat in de studie krijg je met men­ sen te maken en ontdek je: 'Verrek, er zit een patiënt aan die tanden vast.' En dat is een persoon met een eigen karakter, ideeën en eigenaardigheden. Niet altijd makkelijk, maar wel heel boeiend." Plooij vindt het vooral "zääälig" dat er in de dependance niet onder tijdsdruk gewerkt hoeft te worden. "In de prak­ tijk is dat helaas meestal anders." Het enige waar hij moeite mee heeft zijn de strakke protocollen. "In de loop der jaren ontwikkel je je eigen manier om bepaalde problemen op te lossen. Maar hier moet ik me aan de officiële regels houden, anders raken de stu­ denten hopeloos in de war omdat ze het net heel anders hebben geleerd." Hoewel Acta­Den Haag nog maar net

open is, melden de patiënten zich bij bosjes aan. Elke dag van negen tot tien uur en van twee tot drie uur kun­ nen ze terecht en regelmatig zit de wachtkamer vol. Omdat de dependan­ ce aan de rand van de Schilderswijk staat, een dichtbevolkte volksbuurt met veel allochtonen en weinig tand­ artsen, werden veel patiënten uit deze wijk verwacht. Die blijken inderdaad te komen, maar ook mensen uit ande­ re delen van Den Haag en zelfs daar­ buiten weten de weg naar de nieuwe vestiging te vinden. "We hebben veel aandacht gehad in de regionale pers en televisie", zegt Van der Kuij. "Dat heeft behoorlijk geholpen." Mond­tot­mondreclame doet de rest. Allochtone ouders sturen vaak een van hun kinderen om de proef op de som te nemen. Gaat het goed dan druppelen de broertjes en zusjes bin­ nen en ­ soms na enig overhalen ­ klimmen ze zelf in de stoel. Van der Kuij, optimistisch: "Hebben we een­ maal pa, ma en hun kroost onder behandeling, let dan op: voor je het weet komt ook buurvrouw een kijkje nemen en dan volgt de hele straat." Een oudere man uit Voorburg bekijkt samen met tandarts Plooij zijn OPG, een grote röntgenfoto waarop zijn onderkaak van oor tot oor te zien is. Al jarenlang loopt hij met een onder­ gebit dat hem veel te los in de mond zit. "Mijn tandarts zei dat het hem speet, maar dat hij er niets aan kon doen." Berustend: "Tja, dat neem je dan aan. Het is een specialist, hij staat zelfs als zodanig in de Gouden Gids vermeld." Tot hij in een Voorburgs huis­aan­huisblad las over de depen­ dance. Vooral het academische aspect sprak hem aan en hij besloot het erop te wagen. Na het eerste consult kan Plooij hem feliciteren. Hij wordt doorverwezen naar de kaakschirurg die twee schroef­ jes in de onderkaak zal zetten waar dan na drie maanden het ondergebit op vastgeschroefd kan worden. "Ein­ delijk verlost van mijn klapperende tanden", zegt de man verheugd. Hij haalt een tube superkleef tevoorschijn. "Dit", zegt hij op fluistertoon, "hoef ik dan gelukkig ook niet meer te gebruiken." In de dependance ben je weliswaar goedkoper uit dan bij een reguliere tandarts, maar het verschil is nu ook weer niet exceptioneel: 75 procent van

de kosten betaalt de patiënt zelf Dat is meer dan in de hoofdvestiging waar tot nu toe slechts 50 procent van de kosten door de patiënt worden vol­ daan. "Het is best veel geld", erkent Van der Kuij, "Vooral voor minder draagkrachtigen die lange tijd niet naar de tandarts zijn geweest. Dan vergoeden het ziekenfonds en de ziek­ tekostenverzekeraars niets, tot de boel gesaneerd is." De reden voor de stevige tarieven zijn de forse bezuinigingen van de afgelo­ pen jaren op het dure klinische onder­ wijs. De dependance wil zelf zoveel mogelijk geld genereren om de kosten te dekken. Om patiënten niet meteen af te schrikken met een torenhoge rekening is het eerste consult en het behandelplan dat de student opstelt, gratis. "Bovendien zijn we in onder­ handeling met de ziektekostenverzeke­ raars over de vergoeding van de sane­ ringskosten."

Geel poloshirt Verderop zijn de muren perzik. "Alle­ maal uitgezocht door de architect", zegt Van der Kuij. Er is een college­ zaaltje, toiletten, douches,rijenlockers om de kledmg ­ die op verzoek van de studenten uit een informeel geel polo­ shirt met logo en een witte broek zal bestaan ­ in op te bergen. Van der Kuij stapt over een emmer perzikkleur en een handvol gereedschap. Een jon­ gen in overall kwast hier en daar nog wat bij. In de collegezaal wordt onderwijs gegeven aan studenten, maar worden ook nascholingscursussen voor tand­ artsen georganiseerd. De keuken is voor iedereen toegankelijk: zowel stu­ denten als tandartsen kunnen er koffie zetten en een koekje uit de trommel gappen. Tussen de middag eten tand­ artsen, assistenten en studenten samen een broodje. Wel even wat anders dan een onpersoonlijke kantine of een automaat. "We zijn net een groepspraktijk, weet je nog", zegt Van der Kuij. "Het is nu eenmaal een geweldige club studenten." Die geweldige club bestaat uit vijftien vierdejaars. Vorig jaar werden ze gese­ lecteerd uit een groep derdejaars die op schema lagen. Twee dagen per week zijn zij in Den Haag, de rest van de week volgen ze colleges en practica in Amsterdam. De volgende groep

zou eigenlijk pas in september '98 komen, maar Van der Kuij wil eigen­ lijk al in januari zes nieuwelingen laten starten om wachüijsten te voor­ komen. Vierdejaars student Thomas Mat­ tousch is blij dat hij tot de eerste, groep uitverkorenen behoort. De lan­ gere reistijd heeft hij er graag voor over. "Op de faculteit worden de patiënten vooraf geselecteerd. Hier word je vanaf het begin bij de behan­ deling betrokken en denk je zelf mee. In Amsterdam ben je een student, hier voel je je al een beetje tandarts." Mattousch is nog maar net begonnen maar kan na twee weken al wel zeggen dat het prettig is om veel tijd voor een patiënt te kunnen uittrekken. "Als het nodig is zelfs een dagdeel. Je hebt de rust om een vertrouwensrelatie op te bouwen en dat is voor angstige men­ sen en kinderen heel belangrijk. Ik denk dat veel mensen daarop afko­ men." Hij merkt wel dat soms de financiën de patiënten parten spelen. "Een kies trekken kost dertig gulden. Voor een wortelkanaalbehandeling en een kroon moet je aan duizend gulden denken. Sommige mensen zeggen dan: haal 'm er maar uit. Tja, dan probeer ik ze wel op andere gedachten te brengen." Zijn jaargenoot, Dorine Bakker, heeft net als Mattousch nog maar een handvol patiënten gezien. Ze kan wel zeggen dat er zeer verschillende men­ sen naar de dependance komen. Ze had iemand die een second opinion wilde in de behandelstoel. Daarna kwam er een vreselijk angstige mevrouw die al zeven jaar niet naar de tandarts was geweest. Ook behandel­ de ze een jong meisje dat haar vrien­ din meenam voor morele steun. "Ik merk nu al dat ik hier heel veel leer. Je hebt goede begeleiding en meer gele­ genheid om praktijkervaring op te doen dan bij Acta­Amsterdam." Zowel Mattousch als Bakker zijn posi­ tief over de ongedwongen sfeer. Bak­ ker: "Het is net alsof je aan het werk bent bij een groepspraktijk." Mat­ tousch: "Alles is ook nog zo lekker nieuw. Dat is heerlijk werken."

­!...ï#jyA­

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen