Ad Valvas 1998-1999 - pagina 407

AD VALVAS 1 8 FEBRUARI 1 9 9 9

PAGINA 1 1

Scheidend OR-voorzitter pleit voor ombudsman Zes jaar trok Martien de Bolster de kar van de eerste universitaire ondernemingsraad in Nederiand. Nu laat hij de voorzlttersliamer aan een ander over. Zonder pijn in iiet liart.

niet. Maar zowel de OR als de onderdeelcommissies zijn er niet om het bestuur dwars te zitten. Goede medezeggenschap is winst voor alle partijen. Ik ben er heilig van overtuigd dat zonder medezeggenschap het beleid per definitie anders is en minder draagvlak heeft. Er wordt nog te veel gedacht dat de OR er voor de vakbonden zit. Dat is niet zo. De OR zit er voor de onderneming en voor de bij die onderneming werkzame personen." De centrale ondernemingsraad stak de laatste twee jaar nogal veel tijd in één punt: de invoering van de Wet Modernisering Universitair Bestuur (MUB) aan de vu. "Geen goed voorbeeld van professionaliteit", blikt De Bolster terug op die discussie. "De uitkomst die we nu hebben, hadden we veel sneller kunnen bereiken als de partners elkaar de waarheid hadden durven zeggen."

Peter Boerman "Ik doe dit werk nog steeds met plezier", vertelt dr. Martien de Bolster, "maar op een gegeven moment moet )e ergens een punt achter kunnen zetten. Ik moet zeggen: het lijkt me eens goed als een ander de ondernemingsraad voorzit." Het IS niet overdreven om te stellen dat de chemicus De Bolster de afgelopen jaren het gezicht was van de ondernemingsraad (OR). Zes jaar geleden maakt hij na verkiezingen zijn debuut als leidende man. Hij was de eerste voorzitter van een universitaire ondernemingsraad in Nederland. Twee periodes hield hij het vol, na de verkiezingen van deze week is het afgelopen. "Mensen vragen soms: 'Waarom doe je dit? Is het wel leuk werk?' Dan zeg ik altijd: ja, het is hartstikke leuk. Maar het is werk. Daar moet je op blijven hameren. Ook richting de werkgever, want die denkt nogal eens dat je het zomaar erbi] kunt doen." Ondanks dat De Bolster een zwaar stempel drukte op het functioneren van de ondernemingsraad, denkt hij met dat door zijn vertrek een gat valt. "ledereen is te vervangen", stelt hij. "De ondernemingsraad is geen stilstaande poel water. D e kandidaatlijsten voor de verkiezingen laten een goede mix zien van continuïteit en nieuw bloed. Daar ben ik heel blij

Martien de Bolster: 'Ik ben verbijsterd over de manier waarop faculteiten de medezeggenschap invoeren.'

Geen hoogtepunt

Peter Wolters - AVC/VU

Verschillend De twee OR-periodes die De Bolster voorzat, waren voor hem heel verschillend. "De eerste periode zie ik graag als de tijd van de klussen; er moesten veel kleine dingen gebeuren. De laatste periode bogen we ons meer over langetermijnbeleid. N o g steeds zi)n we meer agendavolgend dan agendavormend, maar dat verandert langzaam. D e ondernemingsraad functioneert steeds professioneler. Dat maakt het voor mij makkelijker om afstand te nemen."

D e scheidend OR-voorzitter toonde zich altijd een voorstander van de pragmatische aanpak. Hij leidde de vergaderingen strak, gaf duidelijk aan waar de speelruimte voor de raad lag en stemde daar de inzet van de discussie op af. Dat werd gewaardeerd door het college van bestuur, weet D e Bolster. "De overlegpartner heeft geen behoefte aan een slecht functionerende ondernemingsraad. Nooit bezon-

digde de OR zich aan confrontatiepolitiek. Dat wordt op prijs gesteld." De Bolster zegt "verbijsterd" te zijn over de manier waarop de faculteiten de medezeggenschap van het personeel invoeren. ledere faculteit en dienst heeft tegenwoordig een eigen ondememingsraadje, de zogenaamde onderdeelcommissie. Veel faculteitsreglementen die de positie van de onderdeelcommissies vastleggen.

komen moeizaam tot stand. D e faculteitsbesturen willen het personeel weinig inspraak geven. "Dat het decentraal management zo gek doet, vraagt om strafwerk. Decentraal wordt medezeggenschap te veel als tegenstand gezien. Dat is het niet. D e ondernemingsraad was duidelijk een wens was van het centraal bestuur, de faculteitsbesturen daarentegen willen de onderdeelcommissies

Waar de MUB-discussie voor De Bolster geen hoogtepunt was, was de strijd om de bursalen dat wel. De OR stelde zich daarin hard op tegenover het college. Met uiteindelijk het gewenste resultaat: de beurspromovendi verdwenen van het vu-toneel en maakten weer plaats voor assistentenin-opleiding. D e bursalendiscussie was de enige keer dat de OR met een gang naar de rechter dreigde. D e Bolster ontkent dat de raad weinig invloed heeft. "De machtsmiddelen die we hebben, zijn voor de noodscenario's. Ze moeten er zijn, maar het liefst blijven ze in de kast. Daar zijn zowel werkgever als werknemers het over eens." D e Bolster vindt de \'U een 'open' organisatie. "Ik heb altijd de indruk gehad dat je, als je aan de vu werkt, kunt zeggen wat je denkt en wat je wilt. Probleem is vaak het decentraal management. Ik denk daarom dat het verstandig is na te denken over een ombudsman of -vrouw voor het personeel. De personeelsfunctionaris wordt toch te vaak gezien als een verlengarm van het college. Het huidige systeem is te ouderwets. Een ombudsman is een beter aanspreekpunt voor werknemers met problemen."

Universiteiten niet in trek bij sollicitanten Flink adverteren met een vacature in de Volkskrant en dan toch maar twee of drie reacties binnenkrijgen. Dat overkomt universiteiten, hogescholen en onderzoeksinstituten tegenwoordig regelmatig. "Het is tijd voor een recessie. Dan ontdekt iedereen weer de voordelen van een baan bij de universiteit." Matthé ten Wolde (HOP) Vorig jaar december werd bekend dat universiteiten in hoog tempo vergrijzen. "Het wordt steeds moeilijker om toptalent aan te trekken", antwoordden in diezelfde tijd universiteitsbestuurders in een enquête op de vraag waarover zij zich de meeste zorgen maken. In de strijd om hoger opgeleid personeel kurmen ze niet opbieden tegen het bedrijfsleven. Inmiddels is bekend hoe de bestuurders het tij willen keren. Veel hangt af van de nieuwe CAO, waarover ze juist deze weken met de bonden onderhandelen. Deze nieuwe arbeidsvoorwaarden moeten universiteiten meer armslag geven om elk op h u n eigen manier personeel te belonen. "De huidige CAO is star en ambtelijk en te zeer gericht op uniformiteit. Dat maakt onze concurrentiepositie op de arbeidsmarkt er niet sterker op", zegt voorzitter Rien Meijerink van de vereniging van universiteiten VSNU. Het liefst schrapt hij de knellende ambtenarenstatus van het universitaire personeel. Dan kunnen universiteiten de slag met het bedrijfsleven pas echt aan, meent Meijerink. Maar voorlopig moet het hoger onderwijs nog op de oude voet verder. En dat is een hele klus, blijkt uit een kleine steekproef onder de universiteiten

en hogescholen die in de Volkskrant van 9 januari personeelsadvertenties plaatsten. Hogescholen en universiteiten 'doen even niet mee' op de arbeidsmarkt. Want wat blijkt? Alle adverteerdes kregen weinig reacties binnen: hooguit tien, in een enkel geval twintig brieven. Representatief is de steekproef natuurlijk niet. Het gaat immers maar om één krant en niet iedereen was telefonisch bereikbaar. Maar het levert wel een beeld op van de krapte op de arbeidsmarkt. "Bedroevend", noemt coördi_ nator J.A. Maassen de belangstelling om op zijn afdeling, moleculaire celbiologie in het Leidse academisch ziekenhuis, aio te worden. Vier jaar geleden was zo'n vacature goed voor zeventig brieven, zegt Maassen. N u kreeg hij er slechts vier. In December boekte Maassen een soortgelijk resultaat, toen zes mensen reageerden op een aio-vacature. D e belangrijkste reden voor de lauwe respons kan Maassen direct geven.

"Ook deze universiteit biedt jonge mensen geen enkel uitzicht op een vaste baan." De slechte betaling is reden n u m m e r twee. Maassen moet soms tijden soebatten om iemand een gratificatie van tweehonderd gulden te mogen geven. "En die moet ik dan ook nog in cadeaubonnen uitkeren." Leiden promoveert de aio nu soms direct maar tot onderzoeker: die verdient honderden guldens per maand meer. Maar zo vreselijk veel mogelijkheden heeft Van Marie nou ook weer niet. "Universiteiten verkeren bijna allemaal in de min." Dat geldgebrek weerhoudt universiteiten er niet van om massaal in de Volkskrant te adverteren. Leiden bijvoorbeeld kocht voor 25 duizend gulden bijna een halve pagina, voor in totaal drie vacatures. Het resultaat: 52 reacties, waarvan vier op de aio-plek bij Maassen. Een schamele oogst, geeft hoofd personeelszaken Van Marie toe. Diep in zijn hart hoopt Van Marie dat de economie van Nederland binnenkort flink tegenwind krijgt. Dan zullen de hoge salarissen in het bedrijfsleven als sneeuw voor de zon verdwijnen. En dan komt de universiteit vanzelf bij velen weer in beeld als de ideale werkgever, vermoedt Van Marie.

'We hebben jonge mensen al jaren niets te bieden*

Ook professor A.S. Tanenbaum (computersystemen) aan de Vrije Universiteit kijkt uit naar economische tegenwind. Hij zoekt een docent, maar onder de tien kandidaten waren zeven "kneuzen", aldus de hoogleraar.

D a t T a n e n b a u m überhaupt tien reacties kreeg, verbaasde hem. Zijn collega Treur, die een docent kunstmatige intelligentie zocht, kon slechts uit drie kandidaten kiezen. Tanenbaum: "Het is tijd voor een recessie. D a n ontdekt iedereen weer de voordelen een baan bij de universiteit. Als het niet goed gaat, word je er bij een bedrijf direct uitgeknikkerd. Bij universiteiten gaat dat zo niet. Dat voordeel is iedereen nu vergeten." Hoofd personeelszaken aan de vu drs. C. Jonker zegt dat niet alleen wetenschappers moeilijk te krijgen zijn. Ook secretaresses zijn momenteel schaars. Andere sectoren waar kandidaten schaars zijn: de financiële sector, informatietechnolgie, sommige juridische richtingen en de natuurwetenschappen. Volgens Jonker heeft de krapte op de arbeidsmarkt nog niet geleid tot langdurig openstaande vacatures. "Bijna altijd vinden we de mensen wel, alleen duurt het wat langer." D e problemen liggen niet in de arbeidsomstandigheden, vindt hij. "Het gaat er vooral om met de juiste persoon in contant te komen, dan rolt er bijna altijd een oplossing uit." Concrete maatregelen heeft hij nog met op het oog. "Je kan wel een wervingsbureau in de arm nemen, maar dat doen andere bedrijven die zoeken ook. Voor je het weet zijn het vooral die bureaus die er beter van worden." Jonker noemt nog een probleem voor

de universiteit, namelijk dat er allerlei verschillende specialisten nodig zijn die allemaal binnen andere circuits moeten worden geworven. "Neem accountantsbureaus, die hebben honderd dezelfde mensen nodig. D a n ga je alle economische opleidingen af, of desnoods leid je de mensen zelf op, maar zo werkt het niet aan de universiteit." Maastricht gooit het bij gebrek aan sollicitanten nu over een andere boeg. De universiteit stelt meer stagiairs aan en werkt vaker met student-assistenten. "Die willen we proberen te behouden. We zijn nu ook bezig met loopbaanbegeleiding, om mensen hier echt een carrière te bieden." Juist het gebrek aan uitzicht op een carrière speelt universiteiten en hogescholen parten. "Wie wil nou nog bij ons werken? We hebben jonge mensen al jaren niets te bieden. En dat blijft bij deze bezuinigende overheid ook zo", klaagt dr. O.A.G.J. van der Houwen van de Universiteit Utrecht. En docent André van Montfort van de vakgroep bestuursrecht en bestuurskunde in Groningen constateert: "Het wordt steeds lastiger. Ook om aan docenten te komen. De universiteit is gewoon niet in trek. Iedereen wil het bedrijfsleven in, of naar de overheid. Daar zit het geld."

'Soebatten om iemand tweehonderd gulden extra te mogen geven'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen