Ad Valvas 1998-1999 - pagina 363

AD VALVAS 4 FEBRUARI 1999

PAGINA 3

Markt bedreigt maatschappelijke taak spoorwegen Door invoering van echte m a r k t werking op het Nederlandse spoornet zullen veel onrendabele treinverbindingen vervallen. D e vraag is dan ook o f de maatschappelijke voordelen van vrije concurrentie opwegen tegen de nadelen, stelt promovendus Harry van Ooststroom. "Kijk naar wat er nu met de KLM gebeurt. Die stoot onrendabele binnenlandse vluchten naar Groningen en Twente af. De luchtvaartmaatschappij is al jaren gewend aan de tucht van de vrije markt. Dus tel maar na wat de gevolgen zullen zijn als voor de spoorwegen volledig vrijemarktwerking van kracht wordt. Het Nederlandse spoor is tenslotte jarenlang in handen van een mono-

poliebedrijf geweest", zegt Van Ooststroom, die donderdag 4 februari aan de vu op het onderwerp promoveert. Hij schreef het proefschrift Marktwerking en regulering bij de spoorwegen waarin hij aan de hand van economische modellen en historisch onderzoek de voor- en nadelen van vrijemarktwerking op het Nederlandse spoor in kaart brengt. "Natuurlijk zijn er op grond van economische theorieën voordelen aan concurrentie op het spoor te verwachten. Daarbij gaat het vooral om zaken als efficiënter en productiever werken. Ook kan marktwerking de klantvriendelijkheid vergroten. H e t klopt dat de Nederlandse Spoorwegen in dit opzicht historisch een niet al te sterk bedrijf is", aldus Van Oost-

stroom. Maar aan concurrentie zijn ook nadelen verbonden. "De politiek heeft altijd een maatschappelijke taak weggelegd voor het spoorvervoer. Vroeger was dat: voor iedereen reizen mogelijk maken, nu is die taak steeds meer een milieuvriendelijk alternatief bieden voor auto's en vliegtuigen. D e vraag is of met concurrentie die maatschappelijke doelstelling in stand is te houden."

Efficiënter De promovendus vindt dat de huidige discussie over de toekomst van het spoor vooral over doel en middel moet gaan. "Marktwerking als zodanig mag geen doel op zich zijn. H e t kan wel een middel zijn om een efficiënter bedrijf te krijgen, maar dan moet je daar ook de bijkomende

maatschappelijke kosten bij betrekken." Van Ooststroom vindt vooral de eenheid van het Nederlandse spoorbedrijf een sterke kant van de bedrijfstak. "Je zou moeten berekenen wat de kosten zullen zijn als die eenheid wegvalt en het spoornet uit allerlei verschillende bedrijven gaat bestaan. Tel daarbij het verlies van onrendabele lijnen en de afname van het totaal aantal reizigers, want het gevaar is aanwezig dat alleen een beperkt aantal goedlopende lijnen tussen de grote steden blijft bestaan. Misschien ben je met concurrentie wel duurder uit dan zonder." Niet dat Van Ooststroom tegen iedere vorm van marktwerking is. " O p sommige hoofdtrajecten en internationale verbindingen kan de

Werk in wetenschap te zien op Internet

Prijzen voor scheikunde-bollebozen Elf tweede- en derdejaarsstudenten scheikunde van de vu zijn vorige week in de prijzen gevallen. Ze krijgen s t u d i e b e u r z e n van duizend gulden die de Vereniging van de Nederlandse C h e mische Industrie sinds vorig jaar beschikbaar stelt. D e studenten m o e t e n de p r o p e deuse in é é n jaar halen, net als het tweede studiejaar en g e m i d deld m i n i m a a l een zeven en een half halen. B o v e n d i e n kijkt de jury die de beurzen beschikbaar stelt naar de nevenactiviteiten. Van de 144 aanvragen werden er negentig gehonoreerd. D e echte uitblinkers krijgen e e n dubbele beurs van tweeduizend gulden. Dat waren er vorig jaar vijf en dit jaar acht, waarvan de helft naar vu studenten ging. Eén van h e n , Eva A m s e n (op de foto zittend in het m i d d e n ) , w o n vorig jaar ook al een dubbele beurs, een prestatie die alleen door een student uit E i n d h o v e n werd geëvenaard. "Ik heb g e middeld r u i m een acht gehaald voor zowel m ' n eerste als m ' n tweede jaar", vertelt Eva, "maar voor een dubbele beurs kijken ze ook naar de dingen die je naast je studie doet. Zo h e b ik twee jaar in het bestuur v a n d e faculteitsvereniging gezeten en in allerlei c o m m i s s i e s . " M a a r dat is niet alles. Ze heeft ook e e n bijbaan bij p r o p e d e u s e . " E c h t h e e l zwaar een huiswerkinstituut waar ze vindt ze de studie scheikunde scholieren o n d e r s t e u n t e n z e niet. "Vorig jaar h e b ik e e n p o o s speelt viool in e e n klein orkest. je m o e t e n tijdschrijven v o o r een "In dat laatste b e n evaluatiecomik niet zo g o e d m i s s i e e n toen hoor, ik z o u niet k w a m ik tot 25 'Om mijn tijd door door de a u d i t i e s uur studeren van het vu-orkest te komen, volgde per week. D a t komen", relatiis misschien ik ook nog wat veert ze haar p r e s niet helemaal taties. O m h a a r filosofie' representatief, tijd door te k o m e n want het was heeft ze ook n o g net een p e r i o wat vakken filosofie gelopen. "Ik de waarin ik geacht w e r d twee moet nog é é n vak volgen, dan dagen aan zelfstudie te d o e n . E n heb ik ook in die richting m ' n daar besteedde ik echt geen acht

VU-werknemers ontvingen verkeerde loonstroken Door een computerfout h e b b e n alle w e r k n e m e r s van de vu de afgelopen week een salarisstrook ontvangen m e t verkeerde gegevens. D e dienst personeelszaken heeft e e n s p e c i a l e helpdesk ingericht o m vragen van m e d e w e r k e r s te b e a n t woorden. De universiteit heeft de salarisadministratie per 1 februari uitbesteed aan de dienst Informatievoorziening Overheidspersoneel in Apeldoorn (ivop). O m de overgang voor te bereiden werden in januari berekeningen uitgevoerd met het nieuwe systeem. Deze bleken af te wijken van de gebruikelijke salarisberekeningen. De dienst in Apeldoorn heeft de nieuwe salarisstroken per abuis verzonden naar het huisadres van de medewerkers. "De IVOP in Apeldoorn verzendt elke maand een kwan miljoen salarisstroken. Het bleek niet mogelijk de 4000 stroken van de vu tegen te houden", vertelt J. Heinen, verantwoordelijk voor de overgang naar het nieuwe salarissysteem. Personeelszaken ontving in een paar dagen tijd zo'n 200 telefoontjes van verbaasde werknemers. Personeelszaken verwacht dat de IVOP eind februari wel goede stroken zal verzenden. Van 20 februari tot eind maart zal PZ opnieuw een helpdesk inrichten voor vragen. (YN)

trein kostendekkend zonder overheidssubsidie concurreren met andere vormen van vervoer. Dus daar kan de vrije markt voordelen hebben. D e n k aan de hoge snelheidstreinen naar Frankrijk en Duitsland en belangrijke intercities in Nederland. Maar wat je met de rest van het net wil, is in de eerste plaats een politieke discussie: welke maatschappelijke doelen wil je dienen. Gaat het daarbij vooral om kostenverlaging of moet het openbaar vervoer bijdragen aan het bereikbaar houden van de Randstad en andere gebieden die vol dreigen te lopen? Dan pas komt de vraag aan de orde hoe je die maatschappelijke voorziening economisch gezien het beste kan organiseren." (DdH)

Wie er n u gaat zoeken, vindt tdet m e e r dan 51 vacatures. Maar over een half jaar m o e t de site volop draaien. D a n staan alle vacatures aan u n i v e r s i t e i t e n , a c a d e m i s c h e ziekenhuizen en onderzoekinstellingen erop.

Yvonne Comp'er - AVC/VU

uur a a n . Bij scheikunde h e b je ook periodes dat je elke dag van 's m o r g e n s v r o e g tot 's m i d d a g s laat op het laboratorium staat. E n het is echt onmogelijk de s t u die in vier jaar af te ronden. H e t p r o g r a m m a is er g e w o o n o p gebaseerd dat je m i n i m a a l vijf jaar studeert." D e b e u r z e n zijn in het leven geroepen o m d a t de c h e m i s c h e industrie dringend o m personeel verlegen zit, m a a r aan Eva h e b b e n ze wat dat betreft een s l e c h te. "Mij trekt het werken in zo'n grote fabriek h e l e m a a l niet. Niet dat ik er principiële b e z w a r e n

tegen h e b , m a a r de sfeer lijkt m e niet leuk. Ik z o u liever op de u n i versiteit o f iets dergelijks w e r ken, iets kleinschaligs." E e n bijz o n d e r e p r e s t a t i e l e v e r d e ook Jane v a n H e t e r e n (zittend op de v o o r g r o n d ) . Zij h a a l d e m e t r u i m e v o l d o e n d e s de p r o p e d e u s e terwijl ze zwanger w a s . I n m i d dels is ze m o e d e r en gaat gewoon door m e t de studie, n u w e l t w e e duizend gulden rijker. O p de foto ontbreekt D a a n Geerke. D i e i s zijn dubbele beurs aan het u i t g e ven op de wintersport. (DdH)

Academie transfer heet het project. Als alles volgens plan verloopt, kan iedereen straks op één plek op Internet terecht voor een baan in de wetenschap. D e afzonderlijke universitaire vacaturebanken kunnen dan verdwijnen. Zo wordt "de arbeidsmarkt in de wetenschap transparant", zegt Walter van den Eisen van de vereniging van universiteiten VSNU. De VSNU noemt het project "vanwege zijn omvang en ambitie uniek in Europa". Maar dat moet nog blijken. Per jaar hebben de universiteiten ongeveer drieduizend vacatures, maar daarvan zijn er op dit moment maar 51 via Academie Transfer te vinden. De belangnjkste troef van de site is nu een hnk naar het Internet Vacature Overzicht van het bedrijf Datavac. "Dat is een van de weinige vacaturebanken op Internet die niet aan één blad is gelieerd", zegt Van der Eisen. Doorgaans moet er betaald worden om dit overzicht te kunnen raadplegen. Maar wie via www. academictransfer. nl komt, kan er gratis bij. Die toegang heeft de VSNU voor een fors bedrag gekocht. Datavac heeft op dit moment trouwens ook niet meer dan 63 vacatures voor hbo'ers en academici. Het project kost een miljoen gulden. Dat geld komt uit het sociaal fonds voor de kennissector, een fonds met overheidsgeld dat beheerd wordt door werkgevers en vakbonden. Die hebben gezamenlijk voor het medium Internet gekozen, zegt Van der Eisen. "Dat sluit goed aan bij het dagelijks werk van universitair personeel. En het past bij het imago dat we willen." (HOP, HO)

'Begin opleiding tot rechter eerder' Universiteiten k u n n e n h e t tekort a a n r e c h ters verhelpen door de rechtersopleiding eerder te laten b e g i n n e n . D a t is het v o o r stel van G. M o l s , decaan van de rechtenfaculteit van de Universiteit Maastricht. D e v u e n ook andere universiteiten wijzen zijn idee af. Minister Korthals van Justitie zit in zijn maag met het nijpende tekort aan rechters. Daarom stelde hij onlangs voor om gepensioneerden weer aan het werk te zetten en rechters voortaan ook sneller op te leiden. Dat laatste wil hij bereiken door de stages van deze beroepsopleiding tot rechter in te korten. Die duurt nu zes jaar en stelt als voorwaarde dat studenten h u n rechtendiploma al op zak hebben. D e Limburgse rechtendecaan Mols zoekt de oplossing in een andere hoek. Hij wil dat rechtenstudenten al in hun vierde jaar kunnen kiezen voor een tweejarige specialisatie tot rechter. In het eerste specialisatiejaar moeten veel "rechtersvakken' aan de orde komen, zoals sociologie en criminologie. Het

tweede jaar bestaat uit stages bij een gevangenis, rechtbank of advocatenkantoor. Volgens Mols kan iemand na afloop van de tweejarige specialisatie in vier jaar rechter worden. Zo levert zijn plan een jaar tijdwinst op. D u u r t het huidige traject om rechter te worden tien jaar (vier jaar rechtenstudie, zes jaar beroepsopleiding), bij Mols zijn rechters in negen jaar klaar (vijf plus vier). Niet alle universiteiten delen Mols idee. D e decaan van de rechtenfaculteit van de v u , prf. Mr. A. Soeteman, ziet niet zoveel in het plan. Hij is bang dat op die manier verantwoordleijkheden van de universiteit en het werkveld door elkaar worden gehaald. "De huidige studie leidt op lot goede algemeen juristen die vele kanten op kunnen. Daarna moeten zij kiezen voor en toegelaten worden tot een beroepsopleiding. N u vindt er een strenge selectie plaats voor de rechtersopleiding. Dat zou dan wellicht niet meer het geval zijn omdat studenten zelf gewoon kunnen kiezen voor die afstudeervariant." Ook een woordvoerder van de Katholieke Universiteit Brabant spreekt duidelijke taal.

"Het ruikt naar een duale opleiding met werken en leren tegelijk. Daar doen we niet aan mee." D e rechtenfaculteit van de Universiteit van Amsterdam reageert ook afwijzend. G.J.M, van Wissen, directeur Onderwijs bij de rechterfaculteit, wil vasthouden aan wat hij noemt een 'brede academische scholing'. "Een rechtenstudie moet opleiden tot een breed scala aan functies. Je moet het beroepsperspectief niet te veel binnen de studie halen." Mensen moeten de voordelen van dat ene jaartje winst niet overdrijven, vindt Van Wissen. "Er valt binnen rechtbanken zelf nog genoeg winst te boeken." Hoe Maastricht het extra vijfde jaar wil betalen, weet Mols nog niet. "Stages kunnen betaald worden en ik sluit niet uit dat de universiteit gaat meebetalen." D e kritiek dat de nieuwe richting niet breed genoeg is, wijst hij van de hand. "Het vierde jaar is juist zeer theoretisch. Als iemand uiteindelijk niet tot de rechtersopleiding wordt toegelaten, kan hij of zij nog alle kanten o p . " (HOP, EK/MK)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen