Ad Valvas 1998-1999 - pagina 196

AD VALVAS 12 NOVEMBER 1998

PAGINA 6

In mijn films draait alles om de mens' Filmhuis Uilenstede vertoont Dr. Akagi van Japanner Imamura dient, die uit het gevangenkamp is ontsnapt. D a t deze door een Belgische acteur gespeeld wordt, zal de meeste Japanners ontgaan zijn. D e soldaat weet hoe je een microscoop in elkaar zet en met z'n allen gaan ze aan de slag. Het ideaal van Dokter Lever li)kt werkelijkheid te worden, maar tijdens een brute inval door het leger vernielen soldaten de proefopstelling. De krijgsgevangene wordt weer meegenomen en na martelingen, die indrukwekkend en bijna surrealistisch in beeld zijn gebracht, vermoord. De dokter en het meisje, dat inmiddels zijn assistente geworden is, hervinden

Met een gedreven dorpsdokter, een exprostituee, een dronken priester en een verslaafde chirurg schetst regisseur Shohei Imamura in zijn film een veelzijdig portret van het leven in een Japans dorp aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. Dick Roodenburg Tijdens het Japans filmfestival vorig jaar op Uilenstede werd Black Rain van Shohei Imamura door de toeschouwers hoog gewaardeerd. De film opent met beelden van de atoombom op Hiroshima en laat zien welke gevolgen de bom heefl: op het dagelijks leven van de gewone Japanners. Dr. Akagt eindigt - met weliswaar heel andere personages - precies waar Black Rain begint. In beide films wordt de nucleaire paddestoel vanuit een bootje op zee vol verbazing gadegeslagen door de bewoners van een afgelegen gemeenschap. De slotbeelden van Dr. Akagi tejgen zo een extra lading: de oorlog is afgelopen, maar wat gebeurt er verder met de mensen die we in de film hebben leren kennen? D e hoofdpersoon in Dr. Akagt is een arts, die door zijn dorpsgenoten Dokter Lever genoemd wordt: bij elke patiënt constateert hij hepatitis. Aanvankelijk denkt de kijker met een charlatan te maken te hebben, wat wordt versterkt door de beelden waarin hi) op een slapstickachtig muziekje van patiënt naar patiënt holt. Verderop tn de film blijkt Dokter Lever wel degelijk een epidemie op het spoor te zijn. Hij heeft zich als levenstaak gesteld de oorzaak van hepatitis te vinden. Als rode draad door de film lopen zijn pogingen om onderdelen bij elkaar te krijgen voor de microscoop

Cultuur

Dokter Lever, één van de hoofdpersonages, rent naar zijn volgende patiënt. die het virus moet opsporen. Hij wordt daarm belemmerd door de oorlogsomstandigheden en de tegenwerking van de legerautoriteiten. Tegenover de onbaatzuchtige dorpsarts stelt Imamura zijdelings, maar duidelijk genoeg, diens zoon, die zich als legerarts schuldig maakt aan medische experimenten op krijgsgevangenen. Zo weet de regisseur de kleine gebeurtenissen in een dorp te verbinden aan het grote verhaal van de wereldgeschiedenis. In zijn strijd tegen het virus wordt Dokter Lever geholpen door een aantal typische Imamura-figuren: een

meestal dronken priester, een aan morfine verslaafde chirurg en een meisje dat zich prostitueert om haar jongere broertjes en zusjes te onderhouden. Tegenover de wat schetsmatig neergezette arts zorgen zij voor de menselijke momenten. Tragikomisch is de Rambo-aanpak waarmee de chirurg de hele legervoorraad morfine probeert te stelen. Heel subtiel in beeld gebracht, is de manier waarop het meisje haar aanhankelijkheid voor de dokter met seks verwart. De personages in de films van Imamura proberen te overleven in een chaotische wereld. Dat daarin de

Nederlands Filmmuseum

vrouwen meestal aan het langste eind trekken, komt niet doordat ze zo trouw, lief en aardig, maar omdat ze juist egoïstischer, slimmer en sterker dan de mannen zijn. In Dr. Akagi weet een hoerenmadam de meest gewetenloze legerofficier moeiteloos om haar vinger te winden. Het eerder genoemde meisje eist van een aanbidder steeds meer geld voor haar seksuele diensten, maar laat h e m zitten zodra hij op zijn werk wegens fraude in de problemen komt. De gebeurtenissen raken in een stroomversnelling wanneer zich een gewonde Nederlandse soldaat aan-

h u n leven tijdens een boottochtje Het meisje duikt in het diepe water en komt bijna letterlijk als herboren weer boven. In de verte ontwikkelt zich een enorme paddestoel aan de horizon. In een interview zei Imamura ooit over zijn werk: "Alles draait om de mens. In mijn films komen geen shots voor waarin geen menselijke handelingen te zien zijn. Geen lege landschappen of ongemotiveerde overgangen Ik wil het hart van een personage binnendringen, de kleinste handeling, de subtielste nuance, de meest intieme psychologische uitdrukking vastleggen." Voor de westerse kijker komt dit in Dr. Akagi niet altijd even overtuigend over: soms verliezen de personages zich in een pathetiek waar je zelfs na vijftig Japanse films nog steeds niet aan gewend raakt. Wat blijft is de soms ontroerende en soms hilarische manier waarop Imamura met respect voor zijn personages zijn verhaal vertelt en ondertussen nog het een en ander heeft te melden over maatschappelijke onderwerpen. Dat is toch waar het in film - en in literatuur om gaat. Of om zou moeten gaan. Dr Akagi, donderdag 19 november acht uur 's avonds in Filmhuis Uilenstede, toegang ƒ 9,-

'De speelhut gaf de doorslag' Rond een studentenhuis hangt vaak een wolk van romantiek. Maar is het wel zo leuk om de haren van je huisgenoot uit het doucheputje te moeten halen? En wil een student ook niet af en toe rust? Ad Valvas ging op bezoek bij verschillende VU-huishoudens en vroeg naar de voor- en nadelen van hun manier van wonen.

^-aéWèèïêS^fe^-^^^i'^^rtl^^^ F eur Besters Huisbaas annex huisgenoot Henk eet een gebakken ei aan de tafel in de woonkamer annex keuken. Twee trappen hoger is de zolder van Niels Dekker. Het eerste dat opvalt in zijn Amstelveense kamer is een hut m de nok van het dak. Een slingertouw is de enige mogelijkheid om in de met poëzie behangen schuilplaats te komen. Op de grond van de grote kamer liggen verder rond een stoel netjes gesorteerde stapeltjes papieren, de krant, een ontbijtbordje en wat studiespullen. Samen met de volledig met posters, spreuken en foto's beplakte muren oogt het geheel als een echte studentenkamer. De 21-jarige student Woord en Beeld verontschuldigt zich: "Het lijkt een rommeltje, maar er zit systeem in. Ik bewaar alles bij elkaar voor als ik weer een tentamen doe. Verder is het duidelijk waarom ik voor de studie woord en beeld gekozen h e b . " D e vierdejaars huurt al voor de tweede keer een kamer bij iemand in huis. "Ik had gisteren nog een discussie met een vriend over de mannelijke vorm van hospita. Volgens mij is het hospites. Maar zo noem ik hem nooit. T o e n ik voor het eerst een kamer zocht, kon ik kiezen uit Uilenstede of een hospita. Dat eerste trok me eigenlijk helemaal niet en daarom ben ik bij een hospita in Purmerend gaan wonen. Die kookte voor me en we aten ook 's ochtends samen. Het was

bij haar net of ik bij een tante op bezoek was. T o e n ze ging verhuizen moest ik helaas weg. Bij het kamerbureau van de SRVU heb ik toen deze kamer gevonden." Omdat het de eerste keer was dat de huisbaas een student bij zich liet inwonen, moest Niels op bezoek komen om kennis te maken. "We hebben eerst gepraat en daarna heb ik de kamer pas gezien. T o e n ik hier kwam, dacht ik meteen 'wauw, wat een gave hut'. Dat was echt één van de redenen om de kamer te nemen. Ik heb de ruimte helemaal volgeplakt met poëzie en posters. H e t is een plek om me even terug te trekken. D a n zet ik de muziek aan en kan ik daar heerlijk zitten." Buiten het huiselijke verkeer spreekt Niels zijn medebewoner niet veel: "Hij is wei heel aardig, maar we eten niet samen ofzo. Soms drmken we eens een kop thee als we allebei beneden zijn. We hebben geen echte regels. Alleen wanneer er meer dan drie mensen komen eten, wil hij het even weten. D a n kook je meestal toch wat uitgebreider en dat duurt vaak langer. En hij moet zelf ook nog kunnen eten! Ik bewaar mijn afwas op zolder, zodat ik zelf kan bepalen wanneer ik die doe." Ruzie over het schoonmaken zal er niet komen, want Niels hoeft alleen zijn eigen kamer bij te houden. "De huisbaas doet de keuken en douche. We hebben nooit problemen, hij is heel makkelijk. Alleen wilde ik één

Niels Dekker op zijn zolder in Amstelveen: 'Het enige nadeel is dat ik 's nachts nog drie kwartier moet fietsen Bram de Hollan* als ik ben wezen stappen.' keer op mijn verjaardag pannenkoeken bakken voor een man of 25. D a t mocht niet. T o e n heb ik een stukje van het Amsterdamse bos afgehuurd en het feest daar gegeven. Er zijn meer stilzwijgende afspraken. Naar mijn idee spreekt het voor zich dat je geen chanson aanheft wanneer je 's avonds thuiskomt." De kamer van Niels, geheel overeenkomstig de rest van het huis ingericht met vooral bruine en houten spullen, IS door de huisbaas wit geschilderd. "Dat heb ik hem gevraagd. Anders wordt het zo donker, het is toch een zolderkamer. Vroeger was dit de speelkamer van zijn zoons. Er stonden

nog meubels in die ik kon gebruiken. In Purmerend had ik een hele kleine kamer en deze is zeven bij vier. Ik heb ook een koelkast van hem mogen lenen. Zelf heb ik een magnetron en oven ingebracht." Niels maakt iedere maand 415 gulden over voor zijn zolder, "Daar komt enkel nog de telefoon bij. Die delen we. D a t hier geen andere studenten wonen, maakt me niks uit. Het voordeel van hier is dat je wel alleen woont, maar je bent niet helemaal alleen. En het gekke is dat in deze buurt nog best veel studenten wonen. Veelal net als ik op dit soort zolders. Het is verder wel heel rustig hier. Ik

hoor bijna geen geluid, alleen wat langsrazende auto's, maar daar ben je snel aan gewend. Nadeel van Amsteh veen is wel dat ik als ik ga stappen 's nachts nog drie kwartier moet fietsen Ik heb dit jaar een bestuursbeurs en daar zit geen ov-jaarkaart bij. Alles gaat dus op de fiets, maar dat is ook wel weer gezond." De student weet niet of hij anderen zou aanraden bij een hospita te gaan wonen: "Ik vind het erg leuk, maar heb het dan ook getrofifen met mijn huisbaas. Daarom kan ik alleen zeggen dat het bij mij goed bevalt. Maar als je soms die verhalen hoort!"

t

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen