Ad Valvas 1998-1999 - pagina 84

AD VALVAS 2 4 SEPTEMBER 1 9 9 8

PAGINA 2

BAS VAN DER SCHOT

ledere week bladert Bladluls de kranten en de vele aan de universiteit verschijnende periodieken door op zoek naar bijzonderheden over de VU.

Aidskonijn Wie zou in vredesnaam vnjwillig proefkonijn willen zijn bij het testen van een vaccin tegen aids' Die vraag stelde het bedrijf Pharma Btoresearch m Zuidlaren Regelmatig doen daar vooral studenten uit Groningen tegen betalmg mee aan het testen van nieuwe medicijnen Het bednjf dacht al aan het aanboren van nieuwe doelgroepen zoals familieleden van aidspatienten M a a r toen de opdrachtgever voor het onderzoek een oproep plaatste bleek het geen enkel probleem om genoeg proefpersonen te vmden Een van hen IS Suzanne Kammmga, studente geneeskunde aan de VU "Ik vmd dat ik hier heel nuttig werk doe", zegt ze in Het Parool, dat een dagje in Zuidlaren ging kijken Het betreft hier het eerste onderzoek ter wereld waarbij een potentieel aidsvirus bij mensen op bijwerkmgen wordt getest De uitvinders hebben een slim trucje toegepast H e t vaccin is met gemaakt met behulp van het echte aidsvirus, maar met stukjes nagemaakt eiwit die m het virus voorkomen D e hoop is dat het menselijk afweersysteem op die eiwitten reageert en zodoende het echte virus aanvalt, terwijl het vaccin zelf geen ziekte kan veroorzaken Bang is Suzanne dan ook niet Ze heeft al eerder meegewerkt aan tests voor geneesmiddelen "Natuurlijk vraag je je wel eens af wat die middelen met je hchaam doen Maar je wordt hier goed voorgelicht Je weet wat je aan het doen bent " Bij de geneeskimdestudente speelt idealisme een rol om mee te doen "Als dit soort klinieken er niet zouden zijn, hoe moeten medicijnen dan ooit worden uitgetest' M a a r ik denk helemaal met dat er nu een oplossmg IS tegen aids, ik ben slechts een schakeltje in de goede richting " Andere motieven spelen ook mee "Ik ben net terug van een jaartje Australië en zat nogal zonder geld Hier verdien ik in d n e dagen vijftienhonderd gulden " BLADLUIS

Ad Valvas per post

Wie Ad Valvas per post wil ontvangen kan een abonnement aanvragen bij Abonnementen administratie Ad Valvas De Boelelaan 1105 Hoofdgebouw kamer 15b 15 1081 HV Amsterdam tel 020 4445630 Een abonnement kost fl 58 = per jaargang Wie zich later in het jaar abonneert betaalt per gemiste editie fI 1 = minder

Ad Valvas is het redactioneel onafhankelijke weekblad van de Vrije Universiteit Redactie-adres De Boelelaan 1105 kamer 15B 15 {bezoek en post) 1081 HV Amsterdam tel (020) 4445630 Fax nummer (020) 4445639 E mail adres redactie@advalvas vu nl Oplossingen cryptogram en mededelingen naar mededelingen@advalvas vu nl Redactie Frank van Kolfschooten (hoofdredacteur tel 4445632 e mail fvankolfschooten@advalvas vu nl) Peter Boerman (personeelskatern 4445631 pboerman@advalvas vu nl) Dirk de Hoog (4445637 ddehoog@advalvas vu nl) Ben Koster (vormgeving 4445633 bkoster@advalvas vu nl) Yvette Nelen (4445636 ynelen@advalvas vu nl)) Elke van Riel (4445634 evriel@advalvas vu nl) Secretariaat Bngit Lucassen (4445630) Harmke van Rossen (hvanrossen@advalvas vu nl) Medewerkers Fleur Besters Theodor Holman Dick Roodenburg Selma Schepel Fotografen Nico Boink Sidney Vervuurt Peter Wolters (allen AVO VU) Bram de Hollander Stichting Hoger Onderwijs Persbureau (samenwerkende universiteitsbladen) Hanne Obbink Frank Steenkamp Inge de Visser Matthe ten Wolde te! (071) 5236151 Tekenaars Aad Meijer Bas van der Schot Berend Vonk John Reid Bastiaan Geleijnse Jean Marc van Tol Ontwerp lay-out Hollandse Hoogte Adviescommissie drs W Heersink (secretaris) prof dr J H J van den Heuvel H Invernizzi A Jongbloed mw dr AA van Ruier mw ir O M VeenstraStrijland dr J T J M Willems Advertenties opgeven bij Bureau Van Vliet Postbus 20 2040 AA Zandvoort tel (023) 5714745 fax (023) 5717680 Ook voor Adjes commercieel (zie pagina 4) Ovenge Adjes redactie adres advertenlies van VU instanties opgeven op ID 04 Hoofdgebouw tel 4445660 (mr J van der Veen) Productie Dijkman Offset bv Diemen Abonnement per jaargang fl 5 8 - Later m het jaar per gemiste editie fl 1 = minder Betaling uitsluitend per acceptgirokaart aan te vragen bij de redactie Int Standaard Serie Nummer 0166^098 Overname van artikelen is alleen toegestaan na verkregen toestemming van de redactie

UNWEfóïTY BA^HiNG

Wiskundigen verlaten liun ivoren toren Wiskunde is nuttig. Van die b o o d schap probeerden vijftig universitaire wiskundigen vorige week het bedrijfsleven te overtuigen. Bijna voor niets losten ze ingewikkelde i n d u s t r i ë l e p r o b l e m e n o p . "We h o p e n het beeld van wiskunde zo te verbeteren." Op kosten van de samenleving in hun ivoren toren nutteloze sommetjes oplossen Dat beeld heeft de samenleving van wiskundigen " H e laas", zegt de Emdhovense mathematicus prof dr R M M Matthei) met nadruk Hi) vmdt dat wiskundigen juist uitgesproken nuttig kunnen zijn Bijvoorbeeld omdat ze ingewikkelde problemen uit de industrie en het bedrijfsleven vaak goedkoop en snel oplossen Dat Mattheij gelijk heeft, demonstreerden vijftig wiskundigen van alle Nederlandse universiteiten vorige week in Leiden Ze stortten zich op

zeven lastige problemen waar het bedrijfsleven zelf met uitkwam "De problemen zijn heel uiteenlopend Van mathematische fysica tot statistiek", aldus Mattheij, een van de organisatoren van deze zogeheten 'studiegroep met de industrie' Het IS de eerste keer m Nederland dat wiskundigen op deze manier h u n nut voor het bedrijfsleven aantonen H e t idee is overgewaaid uit de Angelsaksische wereld In Engeland bijvoorbeeld houden wiskundigen al meer dan dertig jaar een week lang open huis voor het bedrijfsleven Door het grote succes nemen nu ook steeds meer continentale landen het initiatief over Jos Jansen (Emdhoven) en Frits van Beckum (Twente) staan te keuvelen voor een bord vol formules De computer rekent er ondertussen lustig op los Samen met vijf andere wiskundigen werken ze aan een probleem met een laser Die boort klei-

ne gaatjes in een stuk metaal, maar de gaten worden met mooi cilindervormig er blijft veel 'rommel' aan de wanden hangen "De opdrachtgever heeft absoluut geen idee hoe het komt", zegt Van Beckum D e hele morgen heeft de groep gezamenlijk gebrainstormd hoe kan het probleem het best m een wiskundig model worden 'gevangen'' Geen stukje van het bord bleef daarbij onbeschreven Terwijl de rest van de groep aan het lunchen is of buiten aan het voetballen, laat het probleem Van Beckum en Jansen niet los De zaak helemaal oplossen lukt deze week waarschijnlijk niet Maar ze hebben het goed m kaart gebracht en kunnen aangeven hoe de definitieve oplossing te vinden is "Dat geldt voor de meeste problemen", legt Mattheij uit Als een wiskundige er nog een half jaar aan werkt, is het helemaal opgelost En dat is goedkoop, b e n a d r u k t Mattheij Als

bedrijven zo'n probleem met wiskundig maar experimenteel aanpakken, lopen de kosten vaak in de miljoenen D e organisatie vindt de week geslaagd D e sfeer was broederlijk, terwijl de wiskunde zijn 'maatschappelijk gezicht' heeft getoond Bovendien zijn de contacten met de bednjven misschien wel blijvend Voor de technische universiteiten is dat niet meuw, maar voor veel wiskundigen van de algemene universiteiten wel Mattheij twijfelt er daarom met aan dat het evenement een vaste plaats krijgt op de wiskundekalender Waarschijnlijk zal iedere jaar een andere universiteit de organisatie op zich nemen Mattheij "Het wordt een soort rondreizend circus " (KV, HOP)

Commerciële uitgevers niet erg bang voor positie Wetenschappelijke tijdschriften: ze staan keurig i n de eindeloze kasten van universiteitsbibliotheken. Maar dat duurt niet lang m e e r , n u steeds m e e r tijdschriften elektronisch verschijnen. Uitgevers en bibliotheken hebben afspraken g e m a a k t o v e r de v e r s p r e i d i n g ervan. Maar de m a c h t van de uitgevers wordt nauwelijks aangetast. Elektronische tijdschriften zijn nog zeldzaam De Groningse universiteit bijvoorbeeld is geabonneerd op zo'n negenduizend papieren tijdschriften Slechts driehonderd daarvan zijn ook elektronisch beschikbaar Maar dat kan wel eens snel veranderen Dat zegt bibliothecaris dr A C Klugkist, voorzitter van het UKB, het samenwerkingsverband van universiteitsbibliotheken Over vijf tot tien jaar zijn veruit de meeste wetenschappelijke tijdschriften alleen nog elektronisch beschikbaar, denkt hij Die overgang kan grote gevolgen hebben Waarom zou een tijdschriftredactie elke maand een bundel arti-

kelen versturen, als de abonnees de artikelen veel sneller een voor een kunnen krijgen, zodra ze klaar zijn Ook voor de verspreiding heeft de overgang gevolgen een elektronisch tijdschrift heb je met een druk op de knop gekopieerd D e commerciële uitgevers van wetenschappelijke tijdschriften bezien de ontwikkelingen daarom met argusogen Bibliotheken zijn h u n grootste klanten En nu al kopieren die op grote schaal papieren tijdschriften van elkaar zonder daarvoor te betalen Als tijdschnften straks elektronisch zijn, nemen de bibliotheken dan niet gewoon met z'n allen een abonnement' De uitgevers kunnen dan naar h u n centen fluiten Deze vrees was voor de uitgevers reden een convenant met de universiteitsbibliotheken op te stellen, dat ze onlangs hebben ondertekend De belangnjkste afspraak die zij hebben gemaakt, is dat de bibliotheken een jaar lang onbeperkt elektronische tijdschriften van elkaar mogen kopieren Het is een proef om te zien

of het werkelijk de spuigaten uitloopt Maar de uitgevers hebben nog een reden om bang te zijn aan een elektronisch tijdschrift valt eigenlijk niet zo veel uit te geven Drukpersen zijn niet meer nodig Redigeren en het zogenaamde reviewen natuurlijk nog wel Maar dat laatste gebeurt meestal door wetenschappers van de universiteiten Gratis en voor niks, want het geldt als een erebaan D e uitgevers voelen de hete adem van de universiteiten in hun nek Hier en daar klinkt al de roep om de uitgevers aan de kant te schuiven en tijdschriften voortaan zelf uit te geven Een aantal grote onderzoeksgroepen in de Verenigde Staten doet het al H u n tijdschriften zijn vele malen goedkoper dan die van de commerciële uitgevers Die verhogen jaar in jaar uit h u n prijzen, en veel bibliotheken kunnen die prijzen simpelweg niet betalen Toch denkt Klugkist met dat de rol van de uitgevers is uitgespeeld "Ik denk dat ze h u n pnjzen moeten aan-

passen", zegt hij "Een elektronisch tijdschrift IS immers goedkoper dan een papieren " M a a r de toptijdschriften blijven voorlopig in handen van de uitgevers Universiteiten hebben nog niet de ervaring en de distributiekanalen die voor het uitgeven daarvan noodzakelijk zijn D a t wordt bevestigd door een onderzoek van het iwi, waarin de wetenschappelijke instellingen samenwerken op het gebied van informatievoorziening Aan de universiteiten werd gevraagd of zij zelf elektronisch willen uitgeven Het rapport IS nog niet uit, zegt Jacqueline Pietersen van het iwi "Maar uit de eerste indicaties blijkt dat het zo'n vaart niet zal lopen " De uitgevers zelf vrezen dan ook nauwelijks voor hun positie "Wij denken dat er door de overgang van papieren naar elektronische tijdschriften niet zo verschrikkelijk veel verandert", zegt een woordvoerder van het Nederlands Uitgeversverbond (KV, HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen