Ad Valvas 1998-1999 - pagina 225

PAGINA 13

,0 VALVAS 19 NOVEMBER 1998

^De mens is niet van nature bezig met religieuze vragen' Wetenschappers in debat over nieuwe vormen van geloven Vrijdag verschijnt een bundel met opstellen van vijftien wetenschappers die ingaan op de vraag hoe nieuwe religiositeit geduid moet worden. Anton van Harskamp, medewerker bij het Bezinningscentrum van de VU stond aan de wieg van het boek.

populaire boek A Course in Miracles, geschreven door de psychologe Helen Schucman. Hoewel, geschreven is niet helemaal het goede woord, want zij zou de tekst doorgekregen hebben van een hoger medium. Volgens Van Harskamp lijkt dit boek de bijbel van de New ^^g-beweging te worden. Er zijn in de Verenigde Staten al een miljoen exemplaren verkocht. Volgend jaar verschijnt een Nederlandse vertaling.

Dirk de Hoog

Nederland is het meest geseculariseerde land ter wereld, maar dat betekent niet dat de aandacht voor religieuze zaken evenredig is afgenomen. Sterker nog, meer mensen dan ooit lijken religieuze belangstelling te koesteren. Deze schijnbare paradox was voor Anton van Harskamp, stafmedewerker bi) het Bezinningscentrum van de vu, reden een essay te schrijven onder de titel De religieuze mts in Nederland. Veenien wetenschappers, onder wie een aantal vu-medewerkers, schreven desgevraagd een reactie. Vrijdag 20 november verschijnt de bundel. Ter gelegenheid daarvan vindt op het studentenpastoraat een discussiebijeenkomst plaats. "Ik vind de manier waarop de academische wereld naar religie kijkt heel onbevredigend", geeft Van Harskamp als één van de redenen voor de publicatie van het boek. "De sociologie houdt zich vooral bezig met allerlei verkerkelijkte vormen van religie. Nieuwe vormen van religie worden daarbij vooral beschreven als plaatsvereangers van de traditionele kerken." De theologen hebben volgens Van Harskamp ook weinig oog voor nieuwe aspecten van religie. "Ze beschrijven New Age bijvoorbeeld in termen van welgestelde mensen die uit een bepaald gevoel van innerlijke leegheid maar wat rondshoppen op de relimarkt. Het dédain zit er bij traditionele theologen vaak al van tevoren in." Van Harskamp heeft zeker niet de pretentie pasklare antwoorden te weten, maar wil juist ruimte creëren voor nieuwe vragen. "Hoe komt het dat m een tijd waarin kerkelijkheid sterk afneemt en religie in de politiek en andere maatschappelijke sectoren nauwelijks nog invloed heeft, zo veel mensen met religie bezig zijn?", formuleert hij zijn centrale probleemstelling. Hoewel hij juist niet met een kwantitatieve benadering het onderwerp tegemoet wil treden, geeft hij toch enkele cijfers om zijn stelling te staven. Volgens recent onderzoek noemt 16 procent van de Nederlan-

Kanttekeningen Hoewel Van Harskamp niet direct een oordeel wil vellen over verschijnselen als de totstandkoming van dit boek, plaatst hij wel kanttekeningen. "Het vertelt eigenlijk een oud verhaal, namelijk dat in oorsprong het menselijk leven vol liefde en harmonie is, maar dat mensen dat in de loop van hun leven voor een deel kwijtraken. De boodschap is dat je door goed genoeg je best te doen die Hefde en harmonie weer kan terugvinden. Het gevaar schuilt in de ondergrondse boodschap, namelijk dat als je liefde en harmonie niet vindt, het je eigen schuld is. Dat kan een enorme druk op mensen leggen met wie het allemaal niet even lekker gaat." Van Harskamp wil op nog een fenomeen wijzen. "Nederland lijkt wereldkampioen secularisatie te zijn. In andere landen is betrokkenheid bij kerken veel wijder verbreid en over de hele wereld nemen al een aantal jaren de zogeheten evangelicalistische kerken enorm toe. Dat zijn kerken, zoals de pinksterbeweging die sterke nadruk leggen op het directe individuele contact dat de gelovige met God heeft. Die kerken groeien wereldwijd sterker dan de islam. Him opkomst is groot in Amerika, Oost-Europa en Aziatische landen als Zuid-Korea en Japan. In Latijns-Amerika zijn naar schatting al vijfhonderd miljoen aanhangers. Hoe komt het dat deze golf in hoge mate aan Nederland voorbij gaat? Hoewel, het is niet uitgesloten dat de Evangelische Omroep binnenkort de meeste leden binnen het publieke bestel heeft. Zo'n één op de tien Nederlanders heeft sympathie voor die omroep."

Volgens Anton van Harskamp hebben theologen weinig oog voor nieuwe aspecten van religie: 'Ze beschrijven New Age in termen van welgestelde mensen die uit een gevoel van innerlijke leegheid maar wat rondshoppen op de relimarkt.'

Yvonne Compier - AVC/VU

ders zich atheïst en 15 procent agnost. 69 procent van de bevolking is dus in ieder geval op een of andere manier met religie bezig. "Ik denk niet dat de mens van nature bezig is met religieuze en zingevingsvragen, zoals sommige wetenschappers zeggen. Volgens mijn brengt de

huidige maatschappij mensen ertoe dit soort vragen te stellen", zegt Van Harskamp. "Door de toenemende individualisering kunnen mensen niet meer als vanouds terugvallen op de kerk, het gezin of andere vaststaande maatschappelijke instituties. Mensen zijn op zichzelf aangewezen om zeker-

heden te zoeken. Hoe meer je in jezelf op zoek gaat naar zekerheden, des te groter de kans dat je ze niet vindt. Dan komen toch weer de religieuze vragen." In het blad in de Marge van het Bezinningscentrum publiceerde hij onlangs een artikel over het in Amerika zeer

Anton van Harskamp en anderen De religieuze ruis in Nederland, Uitgeverij Meinema, Zoetermeer, 1998, ƒ 22,50, ISBN 90 2113729 1 De boekpresentatie vindt vrijdag 20 november om half vijf 's middags plaats bij het Studentenpastoraat Van Eeghenstraat 90 te Amsterdam. Er is een debat tussen studentenpastor Bernard Rootmensen en Koert van de Velde, godsdienstsocioloog en journalist bij dagblad trouw.

Servies verdwijnt in zowel rugzak als attachékoffer Diefstal kleine spullen kost winkeliers VU en mensa jaarlijks duizenden guldens Niet alleen middelbare scholieren stelen uit de supermarkt, ook VU-studenten en VU-werknemers nemen steeds vaker een pen of Mars mee zonder te betalen. De mensa calculeert de diefstallen in en berekent de kosten al door in de etenswaren. Fleur Besters

De Centrale Goederen Voorziening (CGV) op de vu komt de laatste tijd veelvuldig lege verpakkingen in de schappen tegen. Piet Kalkhoven, hoofd van de CGV, spreekt van een kostenpost van "enkele duizenden gulden op jaarbasis". De CGV-winkel heeft onlangs een nieuw wapen ingezet tegen de diefstallen. ledere bezoeker moet bij de ingang zijn jas en tas achterlaten. "Niet iedereen is daar blij mee. Het spreekt voor zich dat zo'n maatregel juist de gewone klanten treft. Toch reageren de meeste medewerkers en studenten begripvol. Alleen een medewerker van het ziekenhuis was behoorlijk boos. Voor de rest van de gevallen was er gewoon wat wrijving", aldus Kalkhoven. Hl) denkt dat deze nieuwste beveiliging wel wat helpt, maar ziet het grootste probleem in de onoverzichtelijklieid van de winkel. "Ze pakken een artikel, lopen ermee naar een rustige plek achteraf in de winkel en halen de spullen uit de beveiligde ver-

pakking. Daar kunnen we weinig tegen doen." Het vakblad Distrifood voor supermarkten hield onlangs een steekproef onder 125 winkeliers. Daaruit blijkt dat twee op de vijf winkeliers in de buurt van een school last heeft van schooljeugd die in de pauzes snoep komt 'kopen'. Kalkhoven ziet een verband tussen dit jatwerk en de toename van diefstallen op de vu. "De slechte mentaliteit van de scholieren slaat over op studenten. Eens gaan die jongeren uit dat onderzoek studeren. Maar ik wil benadrukken dat de diefstallen niet alleen door studenten gepleegd worden. Uit de kluizen, waar alleen medewerkers toegang tot hebben, worden chemicaliën gestolen. We betrapten nog niemand, maar er zijn mensen die we verdenken." Kalkhoven vindt het een slecht teken dat de supermarkten hun deuren tijdens de lunchpauzes van scholieren willen sluiten. "Ik geloof niet dat het professionele dieven zijn. Het gaat meestal om lullige dingen van een gulden of twee. Ik begrijp dat niet. Waar-

schijnlijk zien ze stelen als een uitdaging of sport. Als de mentaliteit zo blijft, dan staat ons nog wat te wachten. Dit alles past in de discussie rond waarden, nonnen en de opvoeding. Veel verder moet het niet gaan. We kimnen nog wat kleine wijzigingen toepassen in de beveiliging, maar als de trend doorzet, moeten we ons afvragen of de service niet moet stoppen." Een oplossing kan verplichte identificatie zijn. Kalkhoven is hier echter fel op tegen: "Ik hou daar niet van. Het roept vaak vervelende associaties op. Misschien kunnen we in de toekomst iets doen met de chipknip."

Verdwijnen Ook uit de mensa verdwijnen jaarlijks grote stapels borden en veel glazen en bestek. G. Hubers, hoofd van het Restauratief Bedrijf, noemt het stelen van servies en bestek "het verlies van een stuk mentaliteit." Het gaat niet alleen om studenten, vertelt Hubers. "Ook medewerkers eten op hun kamer en laten hun blad daar staan. Mensen tappen een glas jus d'orange, drinken het snel leeg en vullen het weer bij. Als je het ziet, grijp je in, maar hoe vaak merk je het niet? Er zullen ook wel andere goederen worden gestolen, maar dat is niet te bewijzen. We mogen namelijk geen tassencontroles houden. Gelukkig is er nog wat sociale controle." De diefstallen werken kostenverhogend voor de

andere bezoekers, vertelt Hubers. "De gestolen waar moet vervangen worden." Het is duidelijk dat behoorlijk veel studenten en medewerkers hun servieskast inrichten met mensaspullen. Jaarlijks vormt ontbrekend servies een kostenpost van dertigduizend gulden. Hubers: "Dat is niet alleen diefstal, maar ook vervanging van gebroken en beschadigde artikelen. Maar het meeste wordt meegenomen. We hebben net een nieuw servies aangeschaft voor het Bruin Café. Leuk geel aardewerk. We vragen ons nu al af hoe lang dat blijft. Ik denk dat als we zouden schrikken als we echt zouden controleren op diefstal. Alle kleine beetjes worden een hoop. We houden het in de gaten, zeker als er nu een tendens zou zijn." Volgens Pier Rienks sr. van de vuboekhandel is de diefstal door scholieren niet iets van deze tijd. "Twintig jaar geleden, toen ik nog werkte bij een scholengemeenschap, was het probleem van in groepjes stelende jeugd er al. Vijftien jaar geleden hebben we de boekhandel goed beveiligd. Natuurlijk wordt er toch gestolen. Je zou jezelf en illusie geven als je denkt dat het niet gebeurd. Maar door onze maatregelen, zoals detectiepoortjes en speciale trainingen voor ons personeel, snappen we wel eens mensen. Het gros daarvan komt van buiten de vu en is bekend bij de politie. Die groep wil de spullen zo snel mogelijk

doorverkopen voor drugs." De scholieren zijn niet te vergelijken met studenten, weet Rienks. "Als studenten in de winkel komen, zijn het geen jongeren meer. Studenten zijn meer individualistisch en opereren niet in groepjes om te stelen. Ze jutten elkaar niet op." Diefstal vindt hij een kwalijke zaak. "De kosten van beveiliging zijn een extra aanslag op onze marge, aangezien de prijzen van boeken vastliggen. Dat zou in een eerlijke maatschappij niet nodig zijn." Alleen cadeaushop Cum Laude heeft geen last van proletarisch winkelende studenten en medewerkers. Erik de Langh van de cadeaushop is ook medewerker bij de beveiliging van de vu en ziet zo twee kanten van de kleine criminaliteit. "In de eerste plaats vind ik het heel belangrijk om mensen die stelen meteen aan te geven bij de politie. Zeker bij de eerstejaars moet je een voorbeeld stellen. Het zijn toch groepsdieren. Gelukkig gebeurt hier in de cadeaushop bijna nooit iets. Vijf jaar geleden kwam een keer een jongen dronken uit het Bruin Café. Had een buluitreiking gehad of zo. Dat was alles. We hebben in Cum Laude een goed overzicht over de artikelen en er is een vaste groep bezoekers. Als ik ze niet ken uit de winkel, dan wel uit de beveiliging. De vu-gemeenschap is over het algemeen wel netjes hoor. Je zit wat dat betreft hier beter dan in de Kalverstraat."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen