Ad Valvas 1998-1999 - pagina 541

AD VALVAS 22 APRIL 1999

PAGINA 7

Pedagoog Piet de Ruyter neemt afscheid van de VU

'Kinderen zijn niet gescliiict als uitdaging' Piet de Ruyter nam vrijdag 16 april, precies op zijn 61ste verjaardag, afscheid van de VU na ruim een Itwart seuw lioogleraar orthopedagogielt te zijn geweest. Echt vrolijk is hij niet. 'hielaas is de hulpverlening aan kinderen en opvoeders in problemen de afgelopen decennia niet veel ooruitgekomen."

Kort wetenschappelijk VU-nieuws onder redactie van Elke van Riel

Kooistofdioxide opslaan in de grond Het ondergronds opslaan van koolstofdioxide is een reële optie om het broeikaseffect af te remmen. Dit schrijven prof dr. Pier Vellinga, directeur van het Instituut voor Milieuvraagstukken aan de vu, en studentassistent Willem van Verseveld in Natuur Techniek. O m het kooldioxide te kunnen opslaan, moet het gas worden afgevangen door chemische of fysische absorptietechnieken. De ondergrondse opslag van CO2 kan vervolgens plaatsvinden in bijvoorbeeld uitgeputte olie- en gasvelden. Daarin is naar schatting plaats voor tussen de 130 en 500 miljard ton koolstof Nederland begint dit jaar met een voorstudie naar de ondergrondse opslag van CO2. Aan het ondergronds opslaan van het gas kleven wel risico's. Het kan plotseling weglekken en dan mens en dier verstikken. Ook kan het zorgen voor verzuring van het grondwater of voor de activering van breuken, wat kan leiden tot een aardbeving. D e injectiepunten moeten daarom zorgvuldig gekozen en bewaakt worden. Sinds het begin van de Industriële Revolutie steeg de c02-concentratie door de verbranding van fossiele brandstoffen met ongeveer eenderde. Naar verwachting stijgt de gemiddelde temperatuur in het jaar 2100 hierdoor met 2,5 graden. Dit zou betekenen dat de zeespiegel een halve meter stijgt. Het broeikaseffect kan leiden tot een destabilisatie van het wereldklimaat.

Dirk de Hoog Waarom werd u pedagoog? De Ruyter: "In de vierde klas van de lagere school had ik een onderwijzer, meester Smit, die heel mooie verhalen kon vertellen. Ik hoor hem nog uitleggen hoe Martin Luther zijn stellingen op de kerkdeur van Wittenberg spijkerde. 'Boem, boem, boem'. Onderwijzer worden, dat wilde ik ook. Dus ik ging naar de kweekschool, zoals dat toen nog heette. Mijn eerste baan was op een dorpsschooltje. Eén keer per jaar kwam daar het hoofd van de BLO-school, oneerbiedig noemden we dat de school voor de debieltjes, uit de naburige stad langs. 'Of we nog merkwaardige kinderen hadden?' Die kinderen onderzocht hij. Aan het einde van de dag zei hij welke kinderen hij meenam. Er zat toen een jongen op die school met wie het niet zo goed ging. Maar de directeur van de BLO-school nam hem niet mee, want met z'n verstand was niks mis. Ik kreeg de taak om iets met die jongen te proberen, maar ik kreeg geen contact. Hij had autistische trekken, zouden we nu zeggen. Ik raakte geboeid door de vraag hoe je meer voor zulke kinderen zou kunnen doen. T o e n ben ik pedagogiek gaan studeren. Omdat ik uit een gereformeerd nest kwam, ging ik naar de vu."

Piet de Ruyter: 'Uit verkeerde motieven kinderen nemen kan tot veel teleurstelling leiden.'

Yvonne Compier AVC/VU

Onderwijzer bent u altijd een beetje gebleven, want u bent in 1997 uitgeroepen tot Docent van het Jaar aan de faculteit. Bent u daar trots op? "Ja zeker. Ik vind het onderwijs op de universiteit vaak toch wat onderbedeeld. Onderzoek heeft prioriteit. Ik heb altijd dicht bij de studenten willen staan, ze echt willen raken en betrokken maken bij het vak. Daar deed ik ook onorthodoxe dingen voor. M e n sen hebben de neiging snel in tweedelingen te denken, zoals arm en rijk, normaal en abnormaal. Studenten pedagogiek denken vaak dat ze zulke vooroordelen niet hebben. O m ze te confronteren met hun eigen vooringenomenheid had ik een tmc. Ik las op dicteersnelheid een tekst voor die ze moesten opschrijven. Ondertussen liep ik achter de katheder vandaan en ging op een tafel liggen die voorin de collegezaal stond terwijl ik heel serieus door bleef dicteren. Natuurlijk ontstond al snel geroezemoes en hielden de studenten op met schrijven. 'Wat is er?', vroeg ik quasi onwetend. ' U doet zo gek', was het antwoord. Dan had ik ze precies waar ik ze hebben wilde. Konden we serieus praten wat nu normaal en abnormaal gedrag is."

Kranswïeren goed voor randmeren Zo ligt het ook bij opvoeders. Sommigen zijn heel goed in staat de juiste opvoeding te geven, anderen kunnen zelfs de eenvoudigste opvoedingstaken niet aan. Vanuit de pedagogiek gezien gaat het erom of de interactie tussen kind en opvoeder goed verloopt, of het kind de goede antwoorden krijgt op de opvoeding die het nodig heeft. Die interactie kan soms heel ingewikkeld zijn. N e e m autistische kinderen. Ze hebben moeite met informatieverwerking en proberen daarom het aantal impulsen dat op hen afkomt, te reduceren. H e t is dan ook heel moeilijk h u n gedrag te veranderen. Autistische kinderen hebben nogal eens de neiging om herhaalgedrag te vertonen, zoals alsmaar in een kringetje lopen. In een kringetje lopen heeft voor hen zin; het geeft ze zekerheid. Binnenkort promoveert iemand bij me die zich daarmee heeft beziggehouden. Hij is begonnen door gewoon wekenlang met het autistisch kind mee te doen door ook in kringetjes te lopen. Heel langzaam ontstond zo een vertrouwensband en op een dag lukte het om stapje voor stapje het loopgedrag te veranderen."

'Ik heb altijd dicht hij de studenten willen staan, ze echt willen raken en betrokken maken bij het vak'

In de pedagogiek duikt voortdurend de maag op of het kind nu de oorzaak van problemen is vanwege bijvoorbeeld biologische afwijken, of dat de sociale omgeving de oorzaak is, zoals het gezin. Hoe kijkt u daar tegenaan? "Ik vind die tegenstelling tussen cultuur en natuur niet zo'n goede. In mijn visie gaat het erom dat ieder kind een eigen, specifieke opvoeding nodig heeft. Bij sommige kinderen is duidelijk wat voor opvoeding ze nodig hebben, bij anderen is dat moeilijker te zien.

Nam de effectiviteit van de hulpverlening aan kinderen toe? "Helaas niet. Er is nog heel veel werk

te doen. Ik vergelijk ons soms met doktoren die ooit niets beter wisten dan maar een ader te laten. We weten wel in algemene zin aan welke condities hulpverlening moet voldoen, maar we weten niet precies hoe we die in concrete situaties moeten toepassen." Zijn er de afgelopen vijfentwintig jaar meer kinderen met problemen gekomen? "Dat is moeilijk te zeggen. Vroeger werden lang niet alle kinderen met problemen gesignaleerd of geregistreerd. N e e m bijvoorbeeld kinderen waarvan de ouders fout waren in de oorlog. Die moeten toch een behoorlijk trauma hebben gehad, maar geen sterveling keek naar ze om. Een toename van hulpvragen kan dus ook komen doordat problemen nu meer en eerder worden gesignaleerd. Wel is het zo dat er minder traditionele zekerheden zijn waar ouders op kunnen terugvallen. Ook stellen veel ouders erg hoge eisen aan hun kinderen. Ze moeten in alle opzichten perfect zijn. En balletdanseres worden en naar de universiteit gaan, bij wijze van spreken."

erg op tegen als mensen kinderen willen omdat ze toe zijn aan een nieuwe uitdaging. Ga dan in Nepal wandelen of zoiets. Kinderen zijn niet geschikt als uitdaging. Ze vragen zorg en zijn niet altijd leuk. Uit verkeerde motieven kinderen nemen kan tot veel teleurstelling leiden. Een goed motief om kinderen te willen vind ik bijvoorbeeld dat je de schoonheid en rijkdom van het leven wilt doorgeven. Ook goed is dat je een bijdrage wilt leveren aan het verder verwezenlijken van de bedoelingen van Gods schepping."

''Veel ouders stellen erg hoge eisen aan hun kinderen. Ze moeten in alle opzichten perfect zijn'

Bestaat er tegenwoordig niet een veel te romantisch beeld rond het hebben van kinderen, dat alles mooi en prachtig is? "Dat gevaar is aanwezig. Kinderen opvoeden is hard werken en vraagt vooral veel verplichtingen. Ik ben er

Er wordt gezegd dat zelf vaak slechte opvoeders zijn. Eén van uw drie dochters IS hij u gepromoveerd. Is alles toch nog goed

"Ik ben als zoveel vaders van mijn generatie een afwezige vader geweest. Gelukkig heeft mijn vrouw de opvoeding zeer competent ter hand genomen. Haar komt de eer toe dat het goed gegaan is. Pedagogen kunnen inderdaad slechte opvoeders zijn als ze thuis de geleerde willen uithangen en alles vanuit de studieboeken doen. Ik heb thuis altijd op mijn intuïtie vertrouwd en geprobeerd een gewone spontane vader te zijn." Herman Baartman e.a Het perspectief van de Orthopedagoog Verschenen ter gelegenheid van afscheid van prof dr. P.A. de Ruyter bij uitgeverij Bohn Stafleu Van Loghum, ƒ 79,00, ISBN 903132955.

De terugketr van kranswieren zorgt dat het sinds enkele jaren weer een stuk beter gaat met de Veluwerandmeren. Die waren in de jaren zestig en zeventig troebel geworden door de bloei van algen, veroorzaakt door een overmatige toevoer van voedingsstoffen. Door de kranswieren is de helderheid van het water enorm toegenomen. Een doorzicht van twee meter of meer is weer normaal. Bioloog Marcel van den Berg beschrijft het belang van de kranswieren in het proefschrift waarop hij op 15 april promoveerde. De kranswieren maken de randmeren weer tot een vogelgebied omdat ze een belangrijke voedselbron zijn voor langstrekkende en overwinterende watervogels. Kranswier kent een lang groeiseizoen, is voor vogels makkelijk verteerbaar en groeit niet diep.

Kerkelijke gemeenten moeten vernieuwen Kerken moeten beter inspelen op mensen die zich steeds minder betrokken voelen bij de kerkelijke gemeenten. Veel gemeenten zijn nu meer bezig de zaak draaiende te houden dan dat ze een proces van vernieuwing ter hand nemen. De traditionele kerken moeten meer afstandelijke vormen van betrokkenheid creëren. Dat schrijft N a n n e Haspels in zijn proefschrift Binding en Verbond. Gewenste en veronderstelde betrokkenheid by de kerkelijke gemeente. Hij promoveert hierop op 22 april. De promovendus is als predikant verbonden aan de Gereformeerde Kerk in Hoorn en hij doceert het vak gemeenteopbouw aan de theologische faculteit.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen