Ad Valvas 1998-1999 - pagina 87

PAGINA 5

AD VALVAS 24 SEPTEMBER 1998

Prijzen voor histamine-onderzoek prof. Hmmerman Twee belangrijke prijzen zijn vlak na elkaar toegekend aan prof. dr. H. Timmerman, hoogleraar Algemene Farmacochemie aan de faculteit der exacte wetenschappen. Begin deze maand heeft hij de W.Th. Nauta Award gekregen, de belangrijkste Europese prijs op het gebied van de farmacochemie. Ook ontvangt hij eind oktober een prijs van de Saai van Zwanenbergstichting.

Elke van Riel Aan de Nautaprijs, die elke twee jaar wordt toegekend, is een bedrag van 15.000 gulden verbonden. Farmacochemicus prof. dr. H . T i m m e r m a n ontving de prijs op 6 september voor zijn wetenschappelijke werk en zijn inzet en stimulerende rol in het verbeteren en moderniseren van het wetenschappelijk onderwijs in de farmacochemie. Deze tak van wetenschap houdt zich bezig met biologisch actieve chemische stoffen. D e farmacochemie beweegt zich daarmee op het raakvlak van farmacologie, organische chemie en biologie. De prijs van de Saai van Zwanenberg Organonprijs zal op 22 oktober worden uitgereikt tijdens een bijeenkomst op de vu. Deze prijs wordt iedere drie jaar toegekend. Het gaat om een bedrag van zestigduizend gulden. Timmermans onderzoek richt zich met name op histaminereceptoren. Histamine is een in het menselijk lichaam opgeslagen stof die vrijkomt bi) bijvoorbeeld een allergische reactie of een insectenbeet. D e stof hecht zich vervolgens op receptoren in het lichaam en kan leiden tot klachten als hooikoorts, astma of een maagzweer. Al in de jaren zestig werden middelen gevonden om de receptoren te blokkeren. Dat leidde tot een aantal medicijnen. "Timmerman heeft de afgelopen jaren belangrijk onderzoek gedaan

Prof.dr. H. Timmerman: grote voortrekker van het onderwijs in de farmacochemie. Bram de Hollander

naar de manier waarop het histamine zich hecht op een receptor. Hij heeft in kaart gebracht welke aminozuren daarbij betrokken zijn", legt zijn naaste collega dr. H . van der Goot uit. Van de drie histaminereceptoren die onderscheiden worden, heeft T i m mermans onderzoek met name grote betekenis voor type H 3 . Deze stof werkt in op de hersenen en het centrale zenuwstelsel en zorgt voor de afgifte van neurotransmitters. "Timmerman heeft het vak farmaco-

chemie enorm bevorderd en ervoor gezorgd dat het één van de zaken is waarmee Scheikunde aan de vu zich profileert", zegt Van der Goot. "Ook heeft hij ervoor gezorgd dat het computergebruik in de farmacochemie is toegenomen. Daarmee kunnen molecuulmodellen gevisualiseerd worden weergegeven." T i m m e r m a n studeerde scheikunde aan de vu en promoveerde er in 1967. Vanaf 1974 was hij wetenschappelijk directeur van de Farmaca divisie bij

Gist-Brocades in Delft. Sinds 1979 is hij hoogleraar Algemene Farmacochemie aan de vu. Verder is hij al jaren bestuurslid van de vereniging tegen kwakzalverij. Hij verzette zich de afgelopen jaren met name tegen de homeopathie. D e werking daarvan zou volgens hem uitsluitend berusten op een placebo-effect. Vanaf 1992 is T i m merman als wetenschappelijk directeur verbonden aan de onderzoekschool Leiden/Amsterdam Center for Drug Research.

Zijn mede-directeur daar, prof. dr. D . D . Breimer, beschouwt de beide pnjzen als een positieve impuls voor de hele onderzoekschool. "Timmerman is een grote voortrekker van het onderwijs in de farmacochemie. Daarmee is hij in de voetsporen getreden van zijn voorganger professor Nauta. Door zijn toedoen is de vu de enige universiteit in Nederland waar farmacochemie een aparte studierichting

'De politiek denkt: de universiteiten redden zich wel' Universiteiten lobbyen vergeefs tegen nieuwe bezuinigingen De universiteiten weten het niet meer. Jaar in jaar uit betogen zij dat er nu echt niets meer af kan. En telkens opnieuw moeten zij nieuwe bezuinigingen opbrengen. Kennelijk slagen zij er niet in hun boodschap aan de politiek over te brengen. Kunnen de universiteiten eigenlijk wel lobbyen? Hanne Obbink "We hebben niet gefaald. Het heeft alleen mets opgeleverd." Rien Meijennk zegt het met lichte verbazing in zijn stem. De voorzitter van de vereniging van universiteiten, de VSNU, had écht gedacht dat de politiek het hoger onderwijs deze keer zou sparen. Een jaar lang heeft Meijerink tijd besteed aan de lobby in D e n Haag. Inmiddels liggen het regeerakkoord en de onderwijsbegroting er en kunnen de universiteiten de balans opmaken. Ze moeten liefst 300 miljoen gulden bezuinigen en hun voorzitter moet toegeven: de lobby heeft geen vruchten afgeworpen. Hij begrijpt niet goed hoe dat kan. "We hebben er alles aan gedaan." Prof.dr. Rinus van Schendelen begrijpt het wél. De Rotterdamse politicoloog doet onderzoek naar het verschijnsel lobby en veegt de vloer aan met wat de universiteiten op dat gebied presteren. Allereerst treden de universiteiten niet eensgezind op, zegt hij. "Elke universiteit op zich is al een kippenhok. Een bedrijf als Unilever doet dat beter. Die werkt er hard aan om intern op één lijn te komen en laat het veldwerk, het daadwerkelijke lobbyen, vervolgens over aan een klein team, rechtstreeks onder de directie." Zoals een universiteit te vergelijken is met Unilever, is de VSNU dat

met

Werkgeversfederatie VNO-NCW. "Unile-

ver en Philips lopen elkaar ook wel eens voor de voeten, maar toch is VNO-NCW naar verhouding veel eensgezinder." Van Schendelen heeft nog veel meer aan te merken op de lobby van de universiteiten. De notitie met wensen die de vsNU met het oog op de verkiezingen uitbracht, noemt hij bijvoorbeeld "lachwekkend". O m te beginnen kwam die te laat om nog invloed te hebben. Bovendien legde de VSNU met die notitie meteen al haar kaarten op tafel. Lobby in stilte, is de les van Van Schendelen. "Die vsNU-notitie is gelezen door de verpleegsters en de asfaltleggers en alle andere grote geldbesteders in Nederland. In h u n eigen lobby konden die vervolgens inspelen op de argumenten van de universiteiten en die gebruiken voor h u n eigen doeleinden." D e notitie was hoogstens nuttig om het publiek nog eens uit te leggen waar de universiteiten voor staan. "JVlaar daar was de oplage weer te klein voor." Het publiek voorlichten is iets anders dan de politiek bespelen, zegt Van Schendelen. En daarmee komt hij aan de kern van de zaak: "De vsNU is in handen gevallen van public relationsmensen. Maar wat ze nodig heeft zijn public-ajfairs-As%ka.ndigsr\, mensen met netwerken die de weg in Nederland kennen. De vsNU zou een Gideonsbende van twee of drie pamensen moeten hebben. En die moet

zeker twee jaar van tevoren aan het werk gaan." Van Schendelens lessen roepen bij vsNU-voorzitter Meijerink vooral ergernis op. "Wij zijn er niet voor pr oipa, wij zijn er om prestaties te leveren", zegt hij. "WIJ zijn geen Unilever, wij hebben geen product te verkopen. Inderdaad, elke universiteit is een verzameling eigenwijze hoogleraren die met hun eigen gedachten naar buiten komen. Dat is ook onze kracht. T o c h is onze campagne dit jaar echt niet geteisterd door verschillende opvattingen."

Bolwerken "Ik geloof dat men in de politiek eigenlijk denkt: ze redden zich wel, ze vinden er wel iets op", vervolgt Meijerink in een poging te verklaren wat er mis is gegaan. "Universiteiten zijn bolwerken van wijsheid en eigenwijsheid. Dat maakt het lobbyen niet eenvoudig. Wij zijn niet zielig, er gebeuren geen acute rampen als er bezuinigd wordt, er komen geen wachtlijsten, er vallen geen doden en gewonden." De vsNU-voorzitter dacht desondanks stevige argumenten te hebben. "We hebben bijvoorbeeld aangevoerd hoe moeilijk het is om goede mensen in dienst te krijgen en te voorkomen dat ze weggekocht worden door het bedrijfsleven. Maar daar hoor je vervolgens niets op terug. Kennelijk lukt het ons niet die boodschap goed over het voetlicht te brengen. Maar waarom? We hebben de verklaring nog niet gevonden." Ook degenen die de boodschap hadden moeten ontvangen, kunnen de VSNU niet aan die verklaring helpen. "Blijkbaar roepen de universiteiten nog steeds het beeld op dat het wel meevalt", bevestigt Mariëtte H a m e r Meijerinks eigen waarneming. Hamer werkte jarenlang aan het ministerie

van Onderwijs en is nu TweedeKamerlid voor de PvdA "Misschien viel het tot voor kort inderdaad mee", zegt Hamer. "Er is tenslotte een tijd geweest dat de universiteiten geld genoeg hadden. Dat blijkt ook wel, ze hebben immers veel geld kunnen inleveren zonder dat de kwaliteit gedaald is. Kennelijk had de lobby vroeger wél succes - en dat keert zich nu tégen de universiteiten." Ook Wim van de C a m p , Hamers collega van het CDA, heeft geen lijstje met tips voor de universiteiten klaar liggen. "Klassen van 32 kinderen, daar praat je op verjaardagsfeestjes nu eenmaal makkelijker over dan over fundamenteel onderzoek met deeltjesversnellers", zei hij een paar weken geleden in een interview. "Geen enkele lobby verandert iets aan het feit dat het basisonderwijs nu eenmaal beter ligt in de politiek."

Provincie T o c h heeft Van de C a m p nog wel één goede raad: de lobby van het hoger onderwijs moet zich niet eenzijdig richten op het ministerie van Onderwijs en de onderwijswoordvoerders in de Tweede Kamer. "Het moet veel meer over de boeg van Economische Zaken. Meijerink moet de zaak verbreden, hij moet steun verwerven van de directies van Philips, de Gasunie, de Nederlandse Bank, het AMC en noem maar op. In ons eentje, voegt de CDA'er eraan toe - en daarmee bedoelt hij opvallend genoeg het hele hoger onderwijs, zichzelf incluis: universiteiten, hogescholen, het ministerie én de onderwijswoordvoerders in de Kamer - "in ons eentje kunnen we het niet trekken". Dat inzicht begint nu ook bij de universiteiten door te breken. Het is niet genoeg om steun te krijgen van het 'eigen' ministerie en de 'eigen' Kamerleden. Want die moeten zelf

een harde stnjd voeren met andere departementen en andere Kamerleden over de verdeling van overheidsgeld. Wie niet óók aan politici met economische zaken in h u n portefeuille duidelijk kan maken wat het belang van hoger onderwijs is, zal voortdurend achter het net vissen. Yvonne van Rooy kan daarover meepraten. Ooit was zij staatssecretaris van Economische Zaken, later CDATweede-Kamerlid. M e t onderwijs had zij in die tijd hoegenaamd niets te maken. Maar sinds een jaar is ze voorzitter van het college van bestuur van de Katholieke Universiteit Brabant. En ze blijft zich verbazen. "In de Tweede Kamer loopt alles wat met onderwijs te maken heeft via de vaste kamercommissie onderwijs. Kamerleden met andere zaken in h u n portefeuille merken niets van wat daar besproken wordt, en ze weten er ook niets van. Onderwijs is, misschien wel meer dan enig ander beleidsterrein, een aparte provincie." Hoe schadelijk dat is voor de zaak van de universiteiten merkt zij nu. Zij heeft uiteraard nog veel contacten met mensen uit de economische hoek. "Als ik hun vertel over de universitaire wereld, reageert men vol verbazing. H u n beeld van de universiteit is vaak gebaseerd op een heel andere tijd, of op de verhalen van hun studerende kinderen. Ze hebben doorgaans weinig begrip van hoe een universiteit er tegenwoordig uitziet." Universiteiten moeten zich, concludeert ook Van Rooy, in hun lobby richten op de vakbonden, op de werkgevers en op de ministeries van Economische Zaken en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. "Ze zijn te lang eendimensionaal op Zoetermeer gericht geweest." (HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen