Ad Valvas 1998-1999 - pagina 525

AD VALVAS 1 5 APRIL 1 9 9 9

PAGINA

Werken en zorgen in de volgende eeuw Vorige week meldde de Volkskrant dat Unilever in de problemen dreigt te komen omdat vrouwelijke managers massaal opstappen vanwege de werkdruk. Zorg en betaalde arbeid laten zicli na een kwart eeuw vrouwenemancipatie nog steeds moeilijk combineren. Hoe zal dat volgende eeuw gaan? De wetenschapswinkel en het allumnibureau van de VU organiseren een congres over het arbeidsperspectief na de eeuwwisseling. Een voorbeschouwing met twee hoogleraren die zullen spreken op het congres. En met twee studenten die vertellen hoe ze zich middels een sollicitatiecursus op hun toekomst voorbereiden.

José Melo

Dirk de Hoog

Hoogleraar vrouwenstudies Jeanne de Bruijn:

'Werk, zorg, werk!' "Ik bespeur een steeds grotere discrepantie tussen hoe mensen zéggen betaalde arbeid en zorgtaken te willen combineren en wat er in de praktijk gebeurt. Volgens onderzoek willen veel vrouwen én mannen een gelijkere verdeling van taken. Een flink aantal mannen beweert dat ze graag in deeltijd willen werken als er kinderen komen. Vaak komt het er door allerlei obstakels niet van. Je ziet dan ook dat het model van anderhalfverdieners in opmars is: de man werkt heel, de vrouw half. Maar veel, vooral jonge hoog opgeleide mensen, zouden liever allebei een baan voor driekwart van de tijd hebben. Dat noem ik het combinatiemodel. M e t een beetje goede wil gaat het steeds meer die kant op. Het biedt niet alleen mogelijkheden om betaalde en onbetaalde arbeid eerlijker te verdelen. Het kan ook een remedie zijn tegen de gevolgen van de stijgende arbeidsdruk, zoals stress en burnout. Ondanks allerlei pogingen om tot arbeidsduurverkorting te komen, is de gemiddelde tijdsbesteding aan de betaalde baan de afgelopen )aren niet afgenomen en zijn de eisen aan de output verhoogd. Werk biedt mensen weliswaar toegang tot een inkomen, sociale contacten, mogelijkheden tot zelfverwerkelijking en prestige, maar het is niet zaligmakend. Ik wil niet in navolging van de regering werk, werk, werk roepen.

maar werk, zorg, werk. Zorgtaken betekenen niet alleen een belasting. Het opvoeden van kinderen of op een andere manier aandacht aan mensen besteden geeft ook een positieve bijdrage aan je leven.. D e meeste mensen met kinderen vinden het een verschraling van het bestaan als ze de zorg grotendeels uit moeten besteden. Deeltijd werken, deeltijd zorgen, dat is het ideaal. Velen zeggen dat zo'n model niet betaalbaar is. Maar Idjk naar de ophef over het voorstel om mensen wettelijk het recht op tien dagen betaald zorgverlof te geven. D a t kost een paar honderd miljoen gulden per jaar. Onlangs is uitgezocht dat het traditionele kostwinnersmodel - de man werkt terwijl de vrouw het huishouden doet - Nederland negentien miljard gulden aan belastingvoordeel voor de kostwinner kost. Kostwinners vertegenwoordigen echter nog geen kwart van de werkende bevolking. Als een deel van dat geld naar andere vormen van de combinatie van zorg en arbeid zou gaan, zoals kinderopvang en zorgverlof, is er begin volgende eeuw een hoop mogelijk met een nieuw belastingstelsel. Maar dan moeten er wel politici zijn die dit punt durven inbrengen. Ik denk dat ze ieder geval veel steun zullen krijgen van jongeren die de komende jaren op de arbeidsmarkt komen."

Studente Agnes Dommerholt:

'Als mijn baan maar leuk is' "Een beetje voorbereiding op de arbeidsmarkt kan geen kwaad vind ik, vandaar de sollicitatiecursus. Ik volg twee studies waar allebei moeilijk een baan mee te vinden is: bewegingsagogiek en kinderpsychologie. Mijn studie heb ik puur uit interesse gekozen, maar het is voor mij altijd vanzelfsprekend geweest dat ik later zou gaan werken. Het liefst vind ik een baan in het verlengde van mijn studie, iets met kinderen en hulpverlening. Daar staan nauwelijks advertenties voor in de krant, althans niet op mijn niveau. O m therapeut te worden moet je nog jaren een dure cursus volgen. Bewegingswetenschappers vragen ze al helemaal niet. Desnoods ga ik bij een supermarkt werken. Ik ben geen type om met een uitkering thuis te zitten. N u denk ik aan iets als groepsleidster op een peuterdagverblijf. Dat het werk op hbo- of mbo-niveau is, vind ik niet erg, als het maar leuk is. Ik hoef niet per se directeur of manager te

worden. Ik hoop natuurlijk wel ooit iets op mijn niveau te krijgen. Ik ga ervan uit dat ik fulltime zal werken. Eerlijk gezegd omdat ik denk dat het zo hoort, dat het vanzelfsprekend is. Vier dagen lijkt me wel zo relaxed, maar als je dat gelijk als eis stelt is het nog moeilijker een baan te vinden. Ik ben er wel voor dat je in deeltijd kunt werken als er kinderen komen. Ik woon nu samen. Ons toekomstbeeld is een jaar of tien allebei flink aanpoten zodat de schaapjes op het droge zijn en dan minder werken en samen voor de kinderen zorgen. Of dat lukt weet ik met. Vrouwen verdienen nog steeds minder. Helemaal stoppen met werken wil ik zeker niet. Allebei fulltime werken lijkt me ook niks. Daar worden de kinderen de dupe van. Eerlijk delen is het mooiste. Mijn vriend en ik doen nu het huishouden ook al samen en hebben daar bijna nooit ruzie over."

De themamiddag 'Werk-geven en werk-nemen in de 21ste eeuw is op vrijdag 16 april van 13.30 tot 18.00 uur. Aanmelden bij de congresbaiie in de centrale hal van het hoofdgebouw van de VU. Voor meer informatie: tel. 444 56 63.

Professor economie Frank den Butter:

'Jaarlijks wisselt kwart van de mensen van baan' "Veel mensen beschrijven de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt alleen in termen van hoeveel mensen werkloos zijn en de netto toename van het aantal banen. Dat doet minister Jorristma ook als ze zegt dat er elk jaar honderdvijftigduizend banen bij zullen komen. Als de hoogconjunctuur aanhoudt is dat misschien haalbaar, maar op de arbeidsmarkt is veel meer aan de hand dan alleen die netto groei. Uit analyses blijkt dat momenteel jaarlijks in Nederland zo'n zeshonderdduizend banen verloren gaan en er zo'n zevenhonderdduizend ontstaan. Er komen dus netto zo'n honderdduizend nieuwe arbeidsplaatsen bij. Maar als je ook de mensen meetelt die gewoon van baan wisselen, verandert wel voor een kwart van de werkenden ieder jaar de arbeidsom-

geving. Nederland staat wat deze arbeidsdynamiek betreft niet eens aan de top. Reken er dus op dat in Nederland mensen nog vaker van baan zullen gaan veranderen. Die dynamiek heeft voordelen. Zo leren mensen door het veranderen van baan meuwe dingen. Maar er er zijn ook nadelen. Werkgevers en werknemers moeten investeren in een nieuwe betrekking. Als iemand na twee, drie jaar vertrekt is het rendement vaak niet zo hoog. Als Jorntsma de arbeidsparticipatie nog verder wil opvoeren zal het moeilijk zijn om genoeg mensen te vinden die willen en kunnen werken. Nagenoeg aUe goedgeschoolde mannen hebben al een baan. Er is nog wat ruimte bij herintredende vrouwen en laagopgeleide allochtonen. Werkelijke toename van de arbeids-

participatie is alleen mogelijk als vijftigplussers langer aan de slag blijven. Van die groep werkt nu nog iets meer dan een kwart. Als we de vaste pensioengrens van 65 jaar laten vallen is het de moeite waard in deze potentiële groep van werknemers te investeren, want fysiek zijn sommigen rond h u n zeventigste nog best in staat te telewerken bijvoorbeeld. Ik denk dat deze ontwikkeling onvermijdelijk is omdat de vergrijzing anders niet valt te betalen en omdat er in sommige sectoren een tekort aan arbeidskracht dreigt te ontstaan. Eén ding lijkt me duidelijk. In de volgende eeuw zullen werken en leren veel meer hand in hand gaan. Om de dynamiek van de arbeidsmarkt te kunnen bijbenen, zullen werknemers zich permanent moeten blijven scholen."

Aio Marco de Boer:

'Op m'n veertigste wil ik manager zijn' "Deze zomer hoop ik te promoveren, dus ik ben wel gedwongen na te denken over m ' n carrière. Vandaar nu die soUicitatiecursus. Ik studeerde scheikunde aan de UVA maar kwam als Aio naar de v u om onderzoek te doen naar gist. Dat Aioschap zie ik als een vervolg van mijn studie. Je zit met een doctoraalbul scheikunde tussen de wal en het schip. Voor veel laboratoriumbanen ben je te hoog opgeleid, maar als echt onderzoeker moet je gepromoveerd zijn. Naar de promotieplaats hoefde ik niet echt te solliciteren. De hoogleraar waar ik stage had gelopen belde een collegahoogleraren of ik niet aan de slag kon. Zo kruiwagenachtig werkt het. Mijn ambitie ligt bij het bedrijfsleven omdat toegepast onderzoek me meer aanspreekt dan puur wetenschappelijk bezig zijn. Ik heb net een sollicitatiegesprek achter de rug en moest uitleggen waar ik goed in ben. T o c h een hele kunst om dat goed onder woorden te brengen. Gelukkig hadden we dat tijdens de cursus geoefend. Of het wat wordt weet ik

niet. Tegen hard werken zie ik niet op. N u draai ik soms weken van vijftig uur. Als aUe experimenten goed gaan, krijg ik daar best een tof gevoel bij. Maar ik wil er wel allerlei dingen naast doen, zoals vrienden blijven zien die met heel andere dingen bezig zijn. Dan maak je lange dagen en dat kost veel energie. Eerst wil ik een paar jaar onderzoek doen en zo rond mijn veertigste overstappen op managementtaken. Over een gezin heb ik wel nagedacht en gesproken met mijn vriendin. We willen kinderen en samen de opvoeding doen. H o e we dat concreet invullen weten we nog niet. Ik zou dan best minder willen werken, mits dat gaat met de baan, hè. Het is natuurlijk niet eerlijk dat de vrouw thuis bij de kinderen gaat zitten. De meiden die nu studeren willen dat ook niet meer. Dus werkgevers zullen wel moeten veranderen, want wij zijn de nieuwe generatie voor wie het delen van taken eigenlijk vanzelfsprekend IS."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen