Ad Valvas 1998-1999 - pagina 382

PAGINA 6

AD VALVAS 1 1 FEBRUARI 1999

'Ik begrijp mijn tekeningen vaak zelf niet' Werk van Pieter Holstein in het exposorium Pieter Holstein maakte voor het exposorium in het Hoofdgebouw een keuze uit de prenten die hij wekelijks in Vrij Nederland publiceert. Maandag 8 februari werd hij door VU-hoogleraar kunstgeschiedenis Carel Blotkamp geïnterviewd over zijn onhandig ogende stijl, "ik kan geen hondjes tekenen." Dick Roodenburg Sinds 1997 staat in Vrij Nederland tike week een tekening van Pieter Holstein. T e midden van alle maatschappelijke hot-items, politieke analyses, artikelen over het culturele leven en boekbesprekingen vormen de prenten een wereld op zich. M e t een weinig voor de hand liggende logica stelt Holstein onderwerpen als kunst, natuur, het burgermansbestaan en de dood aan de orde. Uit zijn werk voor het weekblad maakte hij een selectie van ruim zestig tekeningen, die al enkele weken in het exposorium in het Hoofdgebouw te zien zijn. In het openbare interview dat vu-hoogleraar kunstgeschiedenis Carel Blotkamp hem maandag 8 februari m het exposorium afiiam, relativeerde de kunstenaar zichzelf en het kunstbedrijf Volgens Holstein biedt de hedendaagse kunst mogelijkheden die door de kunstwereld niet benut worden. "Het leuke van de moderne kunst is dat de technische vaardigheid niet de doorslag hoeft te geven. H e t gaat om ideeën. Daarmee kunnen ook mensen zonder een vakgerichte achtergrond aan de slag. Het professionele kunstbedrijf doet dergelijke initiatieven echter vaak af als amateuristisch. Zo houdt de officieel heilig verklaarde kunst zich in stand." Holstein pleit voor platforms als vroeger D e Werkschuit, waar kunst op een meer recreatieve manier werd beoefend. Hij kan zich moeilijk voorstellen

dat mensen naar een museum gaan zonder z^lf te tekenen. "In een museum of in een galerie zie je de kunst niet in zijn maatschappelijke omgeving. Esthetica moet een sociaal referentiekader hebben. Ik denk dat het beter is om al op school aandacht te besteden aan muziek, dans en beeldende kunst. D e nadruk ligt te veel op het nut van de vakken. Leerlingen worden niet opgeleid tot denkende, dansende of musicerende mensen." Holstein volgde klassieke kunstopleidmgen in Amsterdam en van 1954 tot 1957 in N e w York. Of hij daarna alles weer moest afleren om zijn eigen stijl te ontwikkelen, wil interviewer Blotkamp weten. Holstein: " N e e , want ik kreeg het eigenlijk nooit onder de knie." Blotkamp reageert wat ongelovig en roemt de volgens hem "virtuoze quasi-onhandigheid" waarmee Holstein bijvoorbeeld hondjes afbeeldt. "Nee, ik kan echt geen hondjes tekenen. Daarvoor gebruik ik soms een voorbeeldboekje. Ik ben geen vaardig tekenaar in de stijl van pak weg Michelangelo of Paul Klee. Soms lukt gewoon iets niet, maar dan vind ik het juist goed, omdat het werkt." In zijn tekeningen probeert Holstein een gevoel, inval of gebeurtenis te verbeelden. Dat resulteert in soms bizarre, soms geheimzinnige prenten in een wat onbeholpen, heldere stijl, die bij de kijker vooral vragen oproept. M e n sen die de afbeeldingen niet begrijpen, bevinden zich in goed gezelschap. "Ik begrijp mijn tekeningen vaak zelf niet", aldus Holstein. "Ze roepen bij

mij een gevoel op. Af en toe word ik door een interpretatie verrast. D a n kan iemand mij duidelijk uitleggen wat met de tekening bedoeld wordt." Holstein probeert in principe elke week een verse tekening bij Vnj Nederland in te leveren. " O p een gegeven moment moet de prent weg, anders blijf ik ermee bezig. Niet alleen met de tekening, maar ook m e t wat het beeld oproept. D a n vraag ik me af of het de goede nuance is, of het wel zegt wat ik wil zeggen." Meestal maakt hij eerst een inktteke-

Cultuur ning in zwart-wit. " D a n weet ik waar het over gaat." Een enkele keer gaat hij van de kleuren uit, bijvoorbeeld in de tekening met rood en blauw die in de vitrme bij de ingang van het exposorium ligt. Daarop kijkt een vrouw in een museum naar een schildenj, buiten zien we mensen wandelen of autorijden. "Verschillende manieren om de zondag door te brengen", oppert Blotkamp. "Het was maandag", weet Holstein. Blotkamp werpt tegen dat de musea op maandag gesloten zijn. Veel reacties op zijn tekeningen in Vrij Nederland krijgt Holstein niet. "Er kwam eens een brief binnen van iemand die vond dat die onzin maar eens moest ophouden. Maar ik heb ook een paar fans. Alle reacties vind ik prima. H e t belangrijkst voor mij is dat een tekening aanleiding is tot bespiegeling."

Pieter Holstein voor zijn tekeningen: 'Het leuke van moderne kunst is dat de technische vaardigheid niet de doorslag hoeft te geven. Het gaat om ideeën.' Yvonne Compier - AVC/VU

Tekeningen van Pieter Holstein tot en met zaterdag 27 februan in het exposonum, Hoofdgebouw VU Open maaandag t/m vrijdag tien uur 's morgens tot acht uur s avonds, zaterdag tien uur 's morgens tot vier uur 's middags Toegang gratis.

'Vreselijk, wat ze met die fiets hebben gedaan' De VU kent vele balies. Medewerkers achter de balies zien en horen alles. In deel vijf Tiny Bogaart, gediplomeerd fietsenmaker van rijwielstalling Klavertje Vier onder het Hoofdgebouw. "Sommige mensen hebben een emotionele band met hun fiets." Elsbeth Vernout Bedachtzaam glijdt Tiny Bogaart (44) met haar vingers over het glimmende stuur van een opoe-fïets. "Dit stuur was eerst helemaal roestig", laat ze zien. "Moet je kijken hoe het er nu uitziet. Van een oud wrak een mooie fiets maken, dat is het leukste van dit werk." Zes jaar runt Bogaart nu, samen met haar man Henk, fietsenstalling Klavertje Vier onder het Hoofdgebouw. Bij het vu-ziekenhuis beheert het echtpaar een tweede rijwielstalling met de naam Dama, vernoemd naar Tmy's zonen Danny en Mario. Onlangs begonnen ze een heuse rijwielhandel in stadsdeel Slotervaart/Overtoomse Veld. In de kelder staat een honderdtal twee'dehands fietsen in slagorde opgesteld. H e t zijn opgekochte partijen van de politie, die na een grondige revisie worden verkocht aan de grootste fietsenverslinders van Amsterdam: studenten. Vanuit haar kantoor, dat door twee kacheltjes wordt warmgehouden, heeft Bogaart zicht op de klanten. Liever zat ze op een centraal punt bovengronds, omdat ze n u niet ziet wat er op straat gebeurt. "Het maakt me soms gek dat ik de hele dag onder de grond zit. Ik kijk uit op grauwe muren, want verven mag niet. Z o ' n kelder geeft een opgesloten gevoel." Bogaart veert op van haar stoel als ze door het raam een meisje in geel jack ziet aankomen. De studente komt haar gerepareerde fiets halen en wil een nieuw slot kopen, omdat haar oude kapot is gevroren. "Denk je erom het slot in te spuiten met antivries als het koud is?", geeft de fietsenmaker als tip mee. Ze rekent vijfenveertig gulden voor het slot, het

doorslijpen van het oude slot is gratis. "Dat is lief', vindt de klant. Enthousiast zwaaiend neemt ze afscheid. "Klanten zijn niet altijd zo aardig", weet Bogaart. "Soms proberen ze je op te lichten. D a n willen ze garantie op een reparatie die ik niet eens heb uitgevoerd. D a t vind ik misselijk, want ik ga er vanuit dat mijn klanten eerlijk zijn." De Bogaarts moeten het niet van studenten hebben als het gaat om de stalling van fietsen. Die hebben het

f.

geld er niet voor over, vermoedt de fietsenmaker. "Ze zijn zuinig en zetten hun fiets liever buiten." Wel komen ze vaak voor de tweedehands fietsen, die tussen de vijftig en vierhonderd gulden kosten. Vooral na de zomer willen alle eerstejaars studenten een rijwiel kopen. "We geven een garantie van drie jaar op elke tweedehands fiets; daarom zijn ze populair. Als hij wordt gejat en je kunt twee sleutels bij ons inleveren, dan mag je een andere fiets uitzoeken." De fietsenmaker krijgt vaak vernielde fietsen binnen, met de vraag of ze die nog kan oplappen. Ze wijst op een zwarte fiets in de hoek van de kelder. Het stuur is omgedraaid, het speciale gel-zadel is opengesneden met een mes en de dynamo bungelt erbij. Bovendien is het frame ontzet. "Vreselijk toch, wat ze met die fiets hebben gedaan. D a t doet me echt

Tiny Bogaart: 'Er zat bloed aan het stuur. Ik dacht dat de eigenaar hartstikke dood was.'

pijn. N o u , niet om die fiets hoor, maar om dat meisje dat hem kwam brengen. Zij vroeg: 'Wat moet ik nu?' Wie doet nou zoiets, zo'n fiets met opzet vernielen? Daar snap ik niets van." Een fiets is iets heel persoonlijks, ervaart Bogaart. "Sommige mensen hebben een emotionele band met h u n fiets. Een vrouw komt hier heel vaak voor reparaties aan haar fiets. Wij zeggen haar: dat ding is levensgevaarlijk, het is zo'n oud krot. Maar ze wil h e m houden omdat hij van haar dochter is geweest. Op een gegeven moment zei ik voor de grap: ' D a n poets je hem

toch op en hang je hem in de kamer.' Daar ging ze serieus op in. 'Ik heb nog een kamer over', zei ze. Ik moet voorzichtig zijn met dit soort opmerkingen, weet ik veel wat de voorgeschiedenis IS. Misschien is haar dochter verongelukt. Ook stond er een keer een man te huilen in de stalling van het vu-ziekenhuis toen zijn fiets was gestolen. Ik kon mijn lachen niet inhouden, omdat het zo'n apart gezicht was. Dat vond hij niet leuk. 'Ja, jij bent vast blij dat je weer een fiets kan verkopen', zei hij toen." "Via de politie krijgen we hier wel eens fietsen die onder de trein hebben

Yvonne Compier - AVC/VU

gelegen. Dat is luguber. Z o ' n wiel dat half geknakt is en een afgerukte trapper... Ik probeer zo min mogelijk te bedenken wat met de eigenaar van die fiets is gebeurd. Laatst kwam de politie met een fiets waar bloed aan het stuur en aan de naaf zat. Ik werd er onpasselijk van. Ik dacht dat die eigenaar hartstikke dood was. Komt hij doodleuk binnenwandelen, met een enorme jaap in zijn wang. Hij had een aanrijding gehad met een auto. Die fiets wilde ik niet meer aanraken. Bovendien viel er niets meer op te knappen. H e t njwiel ging regelrecht naar de sloop."

«^^»vi^iï»'*»iïi:-ia«-^iTï%!i*f*€.iM-iaï-iittaiê»>üM-»'*%.u*«»-4ö**»-'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen