Ad Valvas 1998-1999 - pagina 207

PAGINA 15

AD VALVAS 12 NOVEMBER 1998

De Hollandse behoefte aan sociale zekerheid Nederlanders lopen niet graag onverzekerd rond. Al in de zeventiende eeuw hielden gilden onderstandskassen bij die garant stonden voor de sociale zekerheid van hun leden. Historica Sandra Bos deed onderzoek naar deze voorlopers van de collectieve verzekeringskassen. Yvette Nelen Nu de overheid zich steeds verder terugtrekt, duiken verzekeringsmaatschappijen onmiddellijk in het gat dat zij achterlaat. D e maatschappijen varen wel bij de behoefte aan sociale zekerheid. Die behoefte is niet nieuw. In het Europa van de zeventiende eeuw waren de gilden in de Noordelijke N e derlanden initiatiefnemers op het gebied van begrafenis- en ziekteverzekeringen. De stedelijke beroepsverenigingen hadden speciale fondsen opgericht om de bestaanszekerheid van h u n leden te vergroten. De gildenkassen zijn volgens historica Sandra Bos een vroege vorm van sociale verzekeringen. Ook al is er sinds die tijd veel veranderd, het verzekeringsprincipe is duidelijk herkenbaar: de leden ontvingen onderstand in ruil voor het betalen van premie. De Nederlandse gilden waren niet de eerste verenigingen met onderlinge hulpfondsen. In Vlaanderen bestonden 'bossen', zoals de verzekeringskassen genoemd werden, al in de zestiende eeuw. Maar de fondsen h a d d e n in de Republiek wel een bijzonder karakter. "In andere landen gaven de gilden veel geld uit aan uiterlijk vertoon zoals feesten, maaltijden en mooie gildenhuizen, maar ook aan de armenzorg", vertelt Bos. "In veel Hollandse steden werd driekwart van de inkomsten van de gilden gereserveerd voor onderstand van de eigen leden. D e overige uitgaven werden zoveel mogelijk beperkt. Die spaarzaamheid en soberheid vind ik erg frappant. Dit is toch echt een land van oppotters." In geschiedenisboekjes op school worden gilden nogal eens afgeschilderd als statische en conservatieve economische instellingen die thuishoren in de M i d deleeuwen. Dit beeld wil de historica graag weerleggen. In de Nederlanden floreerde het gildenwezen in de zeventiende en achttiende eeuw. D e steden groeiden en ambachten raakten steeds

bovendien een relatief homogene samenstelling. Anders dan in de Zuidelijke Nederlanden waren de kapitaalkrachtige handelaars in de N o o r d - H o l landse steden geen lid van de beroepsverenigingen. " D o o r die sociaal-economische gelijkheid was er geen belemmering voor een plan om een fonds op te richten. Hulpverlening had minder het karakter van liefdadigheid. Individueel belang werd vertaald in collectief belang."

verder gespecialiseerd. Elk ambacht had zijn eigen vereniging en voor het uitoefenen van het beroep was lidmaatschap verplicht. " D e gilden zorgden voor belangrijke sociale voorzieningen in een tijd dat traditionele hulpnetwerken van familie en buren aan steeds minder mensen houvast boden. Zij gaven economische bescherming, een zekere status en financiële h u l p . " Aanvankelijk gebeurde de onderlinge hulpverlening van de beroepsgenoten ad hoc. In de loop van de tijd groeide de behoefte aan regelgeving. Volgens Bos had de reformatie een belangrijke invloed. "De reformatie was de katalysator voor de formalisering van de gildenbossen. H e t geld uit de kassen werd niet langer uitgegeven aan religieuze attributen, maar ging naar de eigen leden. Daarvoor werden regels opgesteld. Er werd meer gespaard. M e n s e n waren bereid geld in te brengen om h u n sociale zekerheid te vergroten."

Verzet O m d a t er zoveel steden waren met zoveel verschillende gilden, kende de beroepsbevolking van de Republiek een hoge verzekeringsgraad, In sommige steden was 25 tot 40 procent van de werkende m a n n e n via een bos verzekerd. Vandaar dat de afschaffing van de gilden in 1798 op veel verzet stuitte. " D e afschaffing was eerder een politieke beslissing dan een sociaal-economische. D e staat wilde de macht van de steden breken. In tegenstelling tot wat vroeger gedacht werd, waren de gilden aan het einde van de achttiende eeuw zeker niet op sterven na d o o d . " Verschillende kassen bleven nog een tijdje voortbestaan, sommige zelfs tot in deze eeuw. D e kas van het gilde van de bijlhouwersknechten in Utrecht werd in 1937 overgenomen door de Utrechtse Verzekeringsmaatschappij, die later overging in de AMEV. H e t kapitaalfonds van de Amsterdamse gilden wordt op dit m o m e n t beheerd door het gemeentebestuur, dat hieruit nog steeds bijzondere bijstand verleent. In de negentiende eeuw n a m het aantal verzekerden in Nederland verder toe. Onderlinge verzekeringsmaatschappijen n a m e n de structuur en organisatie van gildenfondsen over. Ook vrouwen en kinderen werden toegelaten. D e gilden verdwenen omdat lidmaatschap niet langer verplicht was en de vergrijzing toesloeg. "Van de gilden zie je n u niets meer terug, maar h u n idee van een collectief sociaal vangnet is gebleven."

Begrafenis In de kassen zat aardig wat geld. D e broeders betaalden elke week een premie. Ook hadden Amsterdamse gilden kapitaal geïnvesteerd, waarover zij rente ontvingen. "Als een lid ziek was, moest hij zich melden bij het bestuur. D e eerste week werd hij geacht zichzelf te bedruipen. D a a r n a kreeg hij een uitkering van ongeveer twee gulden per week. Hij werd door zijn broeders regelmatig bezocht en gecontroleerd." D e leden van de gilden waren verzekerd volgens een 'all-in pakket'. Een verzorgde begrafenis werd beschouwd als de belangrijkste voorziening. Pas in de latere achttiende eeuw en negentiende eeuw ontstonden gespecialiseerde weduwen-, begrafenis- en ziekenkassen. " D e gilden waren nog niet in staat risicoberekeningen uit te voeren, maar de kas moest wel beschermd worden tegen uitputting. Vandaar dat voor het eerste verzekeringstechnieken werden toegepast. Zo werd bepaald dat

M

Voorkant van de ordonnantie van de Utrechtse bijlhouwersknechtsbus (1830). Collectie EHB nieuwe leden niet ouder mochten zijn dan 40 jaar. Ook werd de hoogte van de uitkering gekoppeld aan de hoeveelheid geld die in de kas zat."

D E L I N G

Mededelingen worden, op een aantal vaste rubrieken na, niet vaker dan twee maal geplaatst. Houd uw kopij kort en bondig. Alleen titels van een bericht worden vet afgedrukt. Mededelingen moeten op de redactie bezorgd zijn vóór donderdag 1 0 uur in de week voorafgaande aan publicatie in Ad Valvas. Aanleveren op diskette zonder opmaakcodes. Gebruik alleen harde returns aan het einde van een alinea. Altijd een uitdraai meesturen en een aan uzelf gerichte envelop. Of bezorg de diskette in een aan uzelf gerichte envelop in de kopijbus in het Hoofdgebouw. Ook kunt u e-mailen naar: mededelingen@advalvas.vu.nl

ECONOMIE EN ECÖNOMCTRIE

Assessment center training Zie Psychologie en Pedagogiek.

BEWEGINGSWEHNSeHAWEN Keuzeval< Geweld tegen kinderen in liet gezin Zie onder Geneeskunde.

Faculteit Biologie Afdelingen Moleculaire Cellulaire Neurobiologie Membraanfysiologie, Interfacultair Onderzoeksinstituut Neurowetenschappen Vrije Universiteit, Faculteit Biologie, De Boelelaan 1087,1081 HV Amsterdam, tel. 020-4447098/47111. Seminar Op woensdag 18 november zal Prof. D Ypey (Lab. voor Fysiologie, Univ. Leiden) een lezing houden getiteld "The use of electrical equivalent models in the membrane physiology" Tijd: 12.00-13.00 uur. Plaats. C117, De Boelelaan 1087. Belangstellenden zijn van harte welkom Inlichtingen: Ronald van Kesteren (tel. 47111) en Arjen Brussaard (tel. 47098)

Keuzevak Geweld tegen kinderen in het gezin Zie onder Geneeskunde Werkcollege Belastingrecht Zie onder Rechtsgeleerdheid. Assessment center training Zie Psychologie en Pedagogiek. Verzoeken examencommissie De examencommissie behandelt alleen verzoeken die uiterlijk een week voor de vergaderdatum zijn ontvangen Verzoeken dienen uitgetypt te worden ingeleverd onder vermelding van I e jaar van inschrijving en studentnummer. De eventueel reeds gekozen afstudeemchting dient ook ver meld te worden. De eerstvolgende vergadering van de examencommissie Economie vindt plaats op 18 novem ber a.s. Bedrijfseconomisch Practicum Se SEMESTER: voorjaar 1999 In het voorjaar 1999 wordt het Bedrijfseconomisch Practicum (8e se mester) verzorgd voor studenten in de afstudeerrichtingen' Bedrijfskunde van de Financiële Sector (BFS): Finan ciele Economie (FE); Fmancieel-administratief/Accountancy (FA); Bestuurlijke Informatiekunde (BIK) en Bedrijfs economie (BE). De student wordt dringend geadviseerd om pas deel te nemen aan het practicum indien men in het laatste jaar van zijn/haar studie IS. BIJ ovenntekening krijgen diegenen met een voldoende voor de vakken Kosten en Winst I, Financienng I en Organisatie en Leiding I, bij voorrang een plaats toegewezen. Voorafgaand aan de practica worden op de eerste twee maandagen van

D e gildenbos was typisch een instelling van de middenklasse. D e laagste klassen bleven afhankelijk van de armenzorg. In de Republiek hadden de gilden

het nieuwe semester een tweetal hoorcolleges gegeven (zie hoorcollegerooster onder Bedrijfseconomisch practicum) Let op: de aanwezigheid bij de hoorcolleges is verplicht Belangstellenden voor de practica in het voorjaar kunnen zich tot en met 30 november a.s. inschrijven bij het studiesecretariaat. Bij het inschrijven dient men een voorkeur voor een bepaald tijdstip (groep) op te geven. Medio december zal een lijst worden gepubliceerd of men is ingedeeld. Het IS mogelijk dat men op de reservelijst komt te staan i v.m. het beschikbare aantal plaatsen De definitieve (team)indeling wordt pas begin februari 1999 na het eerste hoorcollege bekend gemaakt Let op: alle mededelingen over de practica worden enkel gepubliceerd op het pnkbord op de derde verdieping tegenover kamer 3A-40 (N.B.Ook in het najaar van 1999 wordt het Bedrijfseconomisch practicum georganiseerd) Practicum Externe Verslaggeving: voorjaar 1999 In het voorjaar 1999 wordt het practicum Externe Verslaggeving verzorgd. Dit practicum is bestemd voor studenten met als afstudeerrichting Accountancy die van plan zijn de tweede fase opleiding tot accountant te volgen. De student wordt dringend geadviseerd om pas deel te nemen aan het practicum indien men in het laatste jaar van zijn/haar studie is. Bij ovenntekening krijgen diegenen met een voldoende voor de vakken Kosten en Winst I, Financiering I en Organisatie en Leiding I, bij voorrang een plaats toegewezen Het eerste college is tevens bedoeld als inleidend college Belangstellenden voor het practicum

in het voorjaar kunnen zich vanaf 1 november tot en met 30 november a.s. inschrijven bij het studiesecretariaat. (N.B.: Ook in het najaar van 1999 wordt het practicum Externe Verslaggeving georganiseerd). Practicum Ondernemingsbeleid In het voorjaar van 1999 wordt het Practicum Ondernemingsbeleid verzorgd. Dit practicum is verplicht voor studenten met als afstudeerrichting Bedrijfskundige Economie. Het practicum bestaat uit het vak Ondernemingsbeleid (verzorgd door de vakgroep Bedrijfskunde) en de Computerondersteunde Ondernemingsstudies (verzorgd door de vakgroep Kosten- en winstvraagstukken) Vanaf heden zijn bij het studiesecretariaat formulieren verkrijgbaar waarmee voor beide onderdelen kan worden ingeschreven. Deze formulieren moeten vóór 18 december aanstaande bij het studiesecretariaat worden ingeleverd De definitieve toelating en indeling in werkgroepen wordt bekendgemaakt tijdens een inleidende bijeenkomst die op 8 januari 1999 plaats zal vinden. Het tijdstip zal nog worden be kendgemaakt, alsmede de zaal Aanwezigheid IS uiteraard met alleen ver plicht, doch tevens van groot belang voor het uitvoeren van de opdrachten, bespreking van het tijdschema en de groepsindeling. Werkcollege Belastingrecht De werkcolleges belastingrecht 'Toe passing van de belastingheffing' zul len worden gegeven op dinsdagavonden van 19 00-21 00 uur in de penode 26 januari t / m apnl 1999. Deelnemers aan de werkcolleges moeten ie dere week vraagstukken uitwerken welke op het werkcollege zullen worden besproken Studenten die aan de werkcolleges willen (moeten) deelnemen, worden verzocht zich op de daarvoor bestemde lijsten bij het studiesecretariaat van hun eigen faculteit in te schrijven vóór 15 december 1998. Inschrijving kan slechts geschieden tijdens de openingstijden van het betreffende studiesecretariaat Zij die zich hebben ingeschreven kunnen de eerste opgave (het vraagstuk plus aangiftebiljet inkomstenbelasting) na ISjanuan 1999 ophalen bij het eigen studiesecretariaat. De volgende opgaven worden telkens op de werkcolleges uitgereikt.

Sandra Bos. "Uyt hefde tot malcander" onderlinge hulpverlening binnen de Noord Nederlandse gilden in Fnternationaal perspectief {15701820), IISG, Amsterdam, 1998, f 58,, ISBN 9068611585.

N STUDIEVERENIGINGEN AVE Students Meet Business Op 19 november zal de eerste Stu dents Meet Business activiteit van dit jaar plaatsvinden. Deze dag zal in het teken van Accountancy en Financiële dienstverlening staan en als thema fusies en overnames hebben Deze dag zal beginnen met een videomleiding door dhr Van Miert. Alle toonaangevende bedrijven op hel gebied van accountancy en financiële dienstverie ning zullen aansprekende workshops geven. Bijv. Fortis behandelt de overname van de Generale Bank. Als hoogtepunt van de dag zal Dhr. Hessels van Vendex een lezing geven"! Daarnaast zal de Fusiegoeroe van Nederland, dhr Schenk een lezing verzorgen Voor meer informatie of om je in te schrijven kan je terecht bij AVE, kamer 2A-H. Students Meet Business: in het teken van Accountancy en Financiële dienstvedening met ais thema fusies en overnames. Fortis behandelt de overname van de Generale Bank. Lezingen van dhr. Hessels van Vendex en de Fusiegoeroe van Nederland, dhr. Schenk Informatie' AVE, tel. 4446135/email ave@econ.vu.nl Klachten ? Al je klachten over de faculteit, het onderwijsprogramma, vakken, tentamens, etc. kan je kwijt op het klachlenformulier, dat verkrijgbaar is op kamer 2A-11 De facultaire studentenraad zal er alles aan doen om serieuze klachten te proberen op te lossen. Informatie Kamer 2A-11, De Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam, tel 0204446135, emai|-ave@econ.vu nl AVEmternetpagina: www ave-vu nl Openingstijden winkel (kamer 2A-11): maandag, dinsdag en vrijdag van 11:00 tot 15 00. MAA Algemeen De Marketing Associatie Amsterdam (MAA) is de studievereniging voor marketing geïnteresseerde studenten van de VU en de UVA. De MAA IS tussenpersoon voor student, bedrijfsleven en de beide Am sterdamse universiteiten. Ze organiseert vele activiteiten, zoals congressen, workshops, case-studies.

training courses, stagebemiddeling, dejaadijkse MAN-dag en het LatijnsAmerika project. Stage-spreekuuR Elke woensdag van 9.30-10 30 uur is er een stage-spreekuur van de MAA op kamer 3A-33. Momenteel is er bijvoorbeeld een stage beschikbaar van de Nededand se ski-vereniging, maar ook voor andere stages ben je van harte welkom Tel: 06-51238061 (ook buiten spreekuur) Informatie-spreekuur Wil JIJ meer informatie over de MAA m.b.t de activiteiten of wil je lid worden, kom dan eens langs op ons informatie-spreekuur. Elke woensdag van 10.30-11 30 uur zitten WIJ op kamer 3A-33. Of bel: 020-6453364 (Edward), 020 4706337 (Maneke) Homepage eens httpy/www ma-amsterdam demon nl

EXACTE WETENSCHAPPEN

SCHEIKUNDE Lezing Dr Ton ter Laak, Institut fur Molekulare Pharmakologie, Forschungsverbund, Berlin, Duitsland, zal op maan dag 23 november 1998 een lezing houden over 3NMR-structure calculations and molecular dynamics of bactenal rhodopsin2. Plaats: Gebouw Natuurwetenschappen, zaal M 143 Aanvang: 16.00 uur ledere belangstellende is van harte welkom.

GENEESKUNDE Voortgangstoets KLO-Farmacotherapie 2e en 3e studiejaar De voortgangstoets KLO-Farmacotherapie wordt afgenomen op 5, 6, 11 en 12 januan 1999 tussen 17.00 21 30 uur. De toets duurt 60 minuten, en per dag kunnen maximaal 108 studenten de toets afleggen U kunt zich tot 27 november a.s. op het on denwjssecretanaat via TIS inschrijven voor deze toets en hierbij uw voor-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen