Ad Valvas 1998-1999 - pagina 451

Professor Jaap Doek komt in VN-verband op voor kinderen

Deeltijdingen

Strijder voor de rechten van het kind Half februari koos de Verenigde Naties de VU-hoogleraar Jaap Doek in de commissie die toeziet op de rechten van het kind. Volgens hem zijn het niet alleen arme landen die de rechten van kinderen schenden. Ook in Nederland bestaan misstanden.

Dirk de Hoog Alle kinderen hebben recht op zorg en liefde, onderwijs en tijd o m te spelen, staat in het Verdrag voor de rechten van het kind. Sinds half februari maakt de vu-hoogleraar kinder- en jeugdrecht Jaap Doek deel uit van de tien personen tellende commissie van de Verenigde Naties die toeziet op de naleving van het verdrag. "Waarom ze mi) uitkozen, moet je anderen vragen. Ik weet wel dat de Nederlandse regenng het nodige lobbywerk heeft verncht. Zo werkt het bi) alle benoemingen op dit niveau." Naar eigen zeggen bekommert Doek zich zijn leven lang al om de rechten van het kind. Vorig jaar kwam hij in de publiciteit toen hij pleitte voor een wettelijk verbod voor ouders om h u n kmderen te slaan. "In verschillende kranten werd daar wat lacherig over gedaan. Alsof het zou gaan om wat corrigerende tikjes. Maar het is een principiële kwestie, namelijk dat je kinderen opvoedt zonder fysiek, psychisch of seksueel geweld. Helaas, heel veel ouders gebruiken geweld bij de opvoeding van h u n kinderen. Als volwassenen elkaar zouden behandelen zoals veel ouders h u n kinderen opvoeden, zou de pleuris uitbreken. Dat wettelijk verbod op gebruik van geweld tegen kinderen is één van de dingen die de commissie waarin ik n u gekozen ben, wil bereiken." Het verdrag over de kinderrechten waar de commissie op toeziet, is na jaren praten m 1989 vastgesteld. Vanaf het begm in 1982 was Doek bij de moeizame onderhandelingen betrokken. Eén van de struikelblokken was de leeftijd waarop landen jongeren mogen rekruteren voor het leger. Veel landen werven soldaten onder de achttien jaar, de leeftijd tot waarop volgens het verdrag de kinderrechten gelden. Het bereikte compromis is dat kinderen vanaf h u n vijftiende soldaat mogen worden.

Kindsoldaten Volgens een onderzoek van de VN streden in 1998 zo'n 300 duizend kinderen onder de achttien jaar mee in gewapende conflicten en vonden in de elf voorgaande jaren twee miljoen kindsoldaten de dood. Zes miljoen kmderen raakten gewond. " H e t probleem van de kindsoldaten is nog steeds niet opgelost", stelt Doek. "Momenteel wordt onderhandeld o m de leeftijd toch op achttien jaar te krijgen. Daar bestaan echter bezwaren tegen." Ook Nederland heeft problemen met

die leeftijdsgrens omdat het dan moeilijker is personeel voor de krijgsmacht te werven. Veel potentiële soldaten komen al rond h u n zestiende van school. "Ik zie niet in waarom we de leeftijd van vijftien jaar moeten aanhouden. D e rechten van het kind zijn belangrijker dan de problemen van het leger op de arbeidsmarkt." Hij denkt dat enkele landen tegen verhogen van de leeftijdsgrens zijn omdat ze bewust kindsoldaten willen rekruteren. " H e t klmkt cru, maar in de ogen van sommige bevelhebbers zijn kinderen van twaalf, dertien jaar heel goede soldaten. Ze zijn makkelijk te beïnvloeden, voeren zonder problemen bevelen uit, vechten fanatiek en stellen minder lastige vragen dan volwassenen." Volgens Doek is kinderarbeid wat omvang betreft één van de grootste problemen van kinderen. Naar schatting werken wereldwijd 250 miljoen kinderen van onder de veertien jaar. D e In India werken helft daarvan fulltime. Azië levert met 60 procent de belangrijkste bijdrage aan de kinderarbeid, gevolgd door Afrika. "Het is met alleen vanwege de omvang een groot probleem, maar ook omdat er allerlei zaken in samenkomen. Kinderen die de hele dag werken volgen geen onderwijs en het levert problemen op voor de gezondheid. Bovendien zijn de arbeidsomstandigheden vaak bedroevend slecht, evenals de beloning." Doek vmdt het te eenvoudig om kinderarbeid alleen te verklaren door te wijzen op de armoede. "Er zijn werkgevers die hetzelfde denken als gene-

Ingezonden Mededeling

Themamiddag 'Werk-geven en Werknemer! in de 21ste eeuw' Toekomstige keuzes in loopbaanplanning en personeelsbeleid

Op 16 april 1999 organiseren de Wetenschapswinkel en liet Alumnibureau VU een themamiddag over actuele en toekomstige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Het programma ziet er als volgt uit: 13.30 14.00 14.05

14.00 uur 14.05 uur 14.15 uur

14.15- 14.45 uur 14.45 15.00

15.00 uur 15.45 uur

15.45 16.00

16.00 uur 16.45 uur

16.45 uur

Aanmelding en ontvangst Welkomstwoord door dagvoorzitter D.J. Coehoorn Inleiding door dr. C.W. Noomen, voorzitter College van Bestuur VU Ontwikkelingen op de Nederlandse arbeidsmarkt Spreker: prof.dr. F.A.C, den Butter, Faculteit der Economische Wetenschappen VU Pauze Strategieën voor het combineren van zorg en carrière Spreker: mevr. prof. dr. J.C.M, de Bruijn, Faculteit der Sociaal-Culturele Wetenschappen VU Pauze Hoe zetje een carrière op de rails'^ Spreker: drs. RA.H. Bakker, manager mobiliteitscentrum NV Nederlandse Spoorwegen Afsluiting en borrel

Informatie en aanmelding: tel. 020-4445663, e-mail: <veb@dienst.vu.nl>

's Avonds is de VU vooral het domein van deeltijdstudenten. Frank Schroer, student Beleid, Communicatie en Organisatie, doet eens In de twee weken verslag van het leven van een deeltijder.

Rustig S t a p e e n s e e n willekeurig v o l tijdcollege b i n n e n e n vergelijk dat m e t de deeltijdvariant. O v e r d a g lijkt h e t of je 5 vwo of 4 havo binnenstapt, waar het o n d e r w e r p v a n a a n d a c h t je b u u r v r o u w is e n je m o n d alleen w a t zegt a l s h e t u i t e r s t s t o r e n d is. D e sukkel voor in d e collegez a a l - l a t e n w e h e m of h a a r v o o r het gemak docent noemen houdt een monoloog en wordt a a n d a c h t i g gevolgd d o o r d e rijen é é n e n t w e e . D a a r a c h t e r zitten de bierkegels, kletsmeie r s , l a a t w e r k e r s , afvallers, k o r t o m : het gros van de studenten. O k é , ik w e e t h e t , ik spiegel n u iets v o o r u i t m i j n e i g e n s t u d i e tijd v a n 1992. M a a r ik k a n m i j niet voorstellen d a t de student v a n t e g e n w o o r d i g g e ë v o l u e e r d is t o t e e n m o d e l d a t vol i n t e r e s s e e n k r i t i s c h d e d o c e n t volgt, slechts g e l u i d m a k e n d als e r e e n ter zake doende vraag wordt geproduceerd in plaats van een shoarmaboer.

kinderen in bijna alle sectoren. raals. Ze zetten bewust kinderen aan het werk omdat die gedweeër zijn en sommige taken beter kunnen verrichten dan volwassenen. Bovendien bestaat voor bepaalde producten alleen een afzetmarkt als ze goedkoop genoeg gemaakt worden, dus door kinderen."

Hoop D e vu-hoogleraar heeft de hoop dat kinderarbeid afneemt. "In veel landen ontstaat steeds meer verzet tegen werk door kinderen. Het zijn met alleen regenngen en actiegroepen die zich verzetten. Ook steeds meer grote bedrijven voeren een code in tegen kinderarbeid." In Nederland zetten veel organisaties en bedrijven zich in om kinderarbeid uit te bannen, weet Doek. "Soms is het voor hen erg lastig te achterhalen hoe producten gefabriceerd zijn, zeker als er allerlei tussenhandelaren en onderaannemers aan te pas komen." Hij vertelt dat ook in Nederland kinderarbeid voorkomt. "Een bekend voorbeeld is het bezorgen van reclamedrukwerk en kranten. Formeel doet pappa dat, maar in de praktijk stuurt hij zijn kinderen de straat o p . " D e commissie van de Verenigde Naties die de naleving van het verdrag controleert, doet dat zonder aanzien des persoons en zonder te vrezen voor politieke gevoeligheden. Wel heeft de commissie er begrip voor dat niet alle landen evenveel prioriteit stellen aan het verdrag. "In sommige landen loopt het sterftecijfer van kinderen onder de vijf jaar op tot meer dan tweehonderd per duizend, terwijl dat in Nederland vier is. Omlaag brengen van het sterftecijfer is in die landen belangrijker. In landen met een hoge welvaart leggen we de lat daarom een stukje hoger dan bij arme landen. In Mozambique bijvoorbeeld moet veel

Nana Reimers/Zmaj - Hollandse Hoogte aandacht uitgaan naar verbetering van de algehele gezondheid. Nederland heeft wat dat betreft luxeproblemen als het kntiek krijgt op misstanden in de hulpverlening aan kinderen." In oktober is Nederland aan de beurt om aan de commissie te rapporteren wat de afgelopen jaren op het gebied van kinderrechten gebeurde. Doek mag dan niet meepraten. Wel weet hij een aantal punten waar Nederland vragen over krijgt, zoals hoe Nederland omgaat met jonge asielzoekers, jeugddelinquenten, geestelijk gehandicapte kinderen en kinderen van ethische minderheden. " D e commissie kijkt steng naar de antwoorden", is Doeks ervaring. "Als Nederland stelt geweld in het gezin te veroordelen en geëigende maatregelen te hebben getroffen om dat tegen te gaan, neemt de commissie daar geen genoegen mee. 'Welke maatregelen dan wel?' is de vraag." Doek vindt dat het verdrag en de commissie positieve resultaten afwerpen. "Het gaat langzaam. Eerst moeten de verschillende landen de wetgeving aanpassen, dan volgt het beleid en pas jaren later zijn de resultaten m de praktijk waar te nemen. Waar het uiteindelijk om gaat is welke prionteit de politiek toekent aan de rechten van kinderen. Daar kun je ook in Nederland de nodige vraagtekens bijzetten. Ik begrijp met waarom politici roepen dat de belastingen met zeven miljard gulden omlaag moeten terwijl er nog ernstig gehandicapte kinderen in inrichtmgen worden vastgeketend wegens personeelsgebrek en kinderen in problemen soms maanden moeten wachten tot ze ergens geholpen kunnen worden. Dat zijn toch belangrijker problemen dan dat we met z'n allen nog meer willen consumeren dankzij zo'n belastingverlaging."

N e e , ik v e r m o e d d a t h e t t e g e n woordig nog erger is. T e n m i n s t e , als ik d e k r a n t e n m a g g e l o v e n . W a n t d a a r i n lees ik m e t enige r e g e l m a a t d a t d e t e g e n w o o r d i g e d o c e n t h e t p l e z i e r in college g e v e n e e n beetje kwijt is d o o r a l d i e h e r r i e in d e k l a s . J e ziet deze overdag getreiterde s l o e b e r s ' s a v o n d s bij d e d e e l t i j d e r s w e e r o p b l o e i e n . Vol v u u r wordt door m e n i g docent twee u u r a a n een stuk gepraat, n a u welijks o n d e r b r o k e n d o o r h i n derlijk geklets o p d e l a a t s t e rijen. S c h e r p gehouden door e e n intelligente vraag van de s l i m m e c o n s u l t a n t of d e b r i l j a n te opmerking van de directeur basisschool k a n de overdag g e m a r t e l d e m i e z e r t zijn of h a a r verhaal doen. H o e k o m t d a t n o u : is d i e d e e l t i j d s t u d e n t n o u e c h t zo g e ï n t e resseerd? D a t zou een plausibele v e r k l a r i n g zijn v o o r d i e r u s t t i j d e n s h e t college. Je m o e t nogal wat hindernissen ondern e m e n o m een universitaire s t u d i e i n deeltijd t e d o e n . V a n het aantal deeltijdstudenten d a t i n 1996 t n e t m i j s t a r t t e , is n o g m a a r een kwart over. H e t zoud e n e c h t e die-hards k u n n e n zijn die d a a r in die bankjes zitten. G e s t a a l d e s t u d i e k o p p e n die m a a r één ding voor ogen hebben: kennis opslorpen, leren, zelfontplooiing. D i e n a a r l u i d ruchtige b u r e n roepen: "Stil, alles w a t u i t d i e d o c e n t k o m t , is k e n n i s . H o u d je k o p ! " De waarheid, oh docentensloeb e r s , is h a r d e n a n d e r s . N a e e n s l o p e n d e d a g i n je w e r k o m g e v i n g w a a r i n z e je o r e n v a n d e k o p v e r g a d e r d e n e n je g e a c h t w e r d e e n positieve i n p u t t e g e v e n , k u n je gewoon n i e t m e e r ! B i j n a n i e m a n d heeft p u f o m n o g m a a r p a p te zeggen. H e t enige d a t d e d e e l t i j d e r s lukt, is d e p e n op het p a p i e r te bewegen zodat de i n f o r m a t i e d i e n i e t i n d e h e r s e n e n d o o r d r i n g t n o g als stille g e t u i g e achterblijft. J a m m e r , verspreiders van de wetenschap: 's avonds staat u tegeno v e r e e n stelletje h e r s e n d o d e , u i t g e b l u s t e o u w e lullen t e klets e n . M a a r d a t is wel l e k k e r w e r k e n , d e n k ik z o . FRANK SCHRÖER

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen