Ad Valvas 1998-1999 - pagina 417

AD VALVAS 25 FEBRUARI 1999

PAGINA 5

Studenten in de weer voor Turkse hongerstaaksters

'We kunnen ze niet in de steek laten' Op 2 februari ging opnieuw een groep 'witte illegalen' in hongerstaking. Deze keer bezetten vijftien Turkse vrouwen het ATKB-gebouw aan de Mauritskade. Vooralsnog lijkt het een uitzichtloze daad. Toch staan VU-studenten Machteld Kruidenier en Just van der Hoeven er helemaal achter. "Dit is het middel der machteloosheid."

j j f ZK»« ",* *

Yvette Nelen Het is warm in het gebouw van de Al KB, de Vereniging van Vrouwen uit Turkije in Amsterdam aan de M a u ritsl^ade. Machteld Kruidenier jaagt een nieuw persbericht door het faxapparaat. Haar hand glijdt langs een lijst krantennamen, die hangt aan de muur naast het apparaat. Even blijft haar hand steken. "Just, moeten we De Telegraaf ook een bencht sturen?", roept ze zonder op te kijken. "In dat stuk in de krant van vorige week werd de zaak helemaal uit haar verband gerukt." Machteld Kruidenier en Just van der Hoeven komen even niet toe aan h u n studies Nederlands en politicologie. ZIJ maken deel uit van een groep van acht mensen die de vijftien Turkse vrouwen ondersteunen die op dinsdag 2 februari in hongerstaking gingen tegen de Koppelingswet. Via deze wet worden buitenlanders zonder verblijfsvergunning uitgesloten van sociale voorzieningen. Machteld en Just zitten in het kantoortje boven het zaaltje waar de vrouwen liggen. De fax piept, de telefoon nnkelt en er is een vrouw aan het stofzuigen. Het raam achter het faxapparaat geeft uitzicht op de ruimte beneden. Daar staan in een hoek vijftien paar schoenen en slippers. Boven de schoenen hangt een spandoek: "Geen mens is illegaal." D e rest van het zicht wordt onttrokken door een cameraploeg van de Amsterdamse omroep AT5.

Machteld steekt een nieuwe sigaret op. "De spanning neemt toe. Dit is al

is europarlementariër Hedy d'Ancona. Zij kwam dinsdag 23 februari op bezoek. De vrouwen eisen een verblijfsvergunning voor de "slachtoffers" van de Koppelingswet die kunnen aantonen dat ze voor de invoering van de wet legaal in Nederland waren. De politiek maakte al duidelijk nooit zonder meer aan deze eis tegemoet te komen. Voorlopig willen de vrouwen doorgaan. Vanaf de dertigste dag wordt hun situatie kritiek. Inmiddels is al een van de hongerstakers opgenomen in het ziekenhuis. Just: "We kijken van dag tot dag. De steungroep praat met de vrouwen over wat haalbaar is. Natuurlijk willen ze niet sterven. Er is inmiddels een band gegroeid tussen ons. We kurmen ze niet in de steek laten."

Moeilijkste m o m e n t

Machteld en Just rechts van de hongerstakers: 'Deze actie is echt een noodkreet.' de 21ste dag dat de vrouwen bezig zijn met hun hongerstaking. Dat is langer dan de witte illegalen die staakten in de Agneskerk in Den Haag. D e vrouwen komen nauwelijks meer uit bed. Ze zijn zwak. Daarom is het hier ook 23 graden. Maar ze zijn nog wel helder." "Het is heel cru", vervolgt ze. "Deze vrouwen wonen al jaren in Nederland. Ze gaven hen de indruk dat zij hier mochten blijven: ze kregen een woonvergunning, een sofinummer en betaalden belasting. H u n mannen knapten vaak het vuile werk op dat anderen lieten liggen. N u worden ze afgedankt, omdat ze niet kunnen aantonen dat ze gedurende zes jaar elk jaar minstens tweehonderd dagen 'wit' hebben gewerkt." D e Turkse vrouwen begonnen h u n actie nadat zij vernamen dat staatssecretaris Cohen van Justitie niet van plan was om de witte illegalen structureel tegemoet te komen. De hongerstaking van 132 witte illegalen in de Haagse Agneskerk in december was

teleurstellend verlopen. Slechts dertien illegalen kregen na nadere beschouwing van h u n dossiers een verblijfsvergunning.

Helpen Machteld was een bekende bij Nederland Bekent Kleur, een organisatie die zich inzet voor de multiculturele samenleving. Zij werd in januari opgebeld of zij de hongerstakers wilde helpen en of zij nog andere mensen kende die wilden bijspringen. Just was er wel voor te porren. D e twee studenten hebben alle begrip voor de hongerstakers. "Na die uitspraak van Cohen is er paniek uitgebroken onder de Amsterdamse witte illegalen", zegt Just. "Deze hongerstaking is echt een noodkreet. Dit zijn geen vrouwen die zomaar in staking gaan. Zij hebben kinderen en hechten aan traditionele gezinswaarden. Ze probeerden al van alles, maar vonden geen gehoor. Het is het middel der machteloosheid. Wij stonden voor een voldongen feit en besloten te helpen."

Bram de Hollander

Vooralsnog heeft het middel nog lang niet het gewenste resultaat. De hongerstaking kreeg tot nu toe weinig aandacht in de landelijke media en politici geven geen krimp. "Het is natuurlijk niet nieuw meer na de actie in de Agneskerk. Dat maakt het voor ons extra moeilijk", legt Just uit. "Bovendien zitten we vlak voor de verkiezingen. Je merkt dat politici zich niet wagen aan uitspraken. Ondanks dat het probleem van de witte illegalen een apart probleem is, wordt het nog steeds geassocieerd met het vluchtelingenbeleid en dat ligt veel te gevoelig." "Ik word af en toe een beetje moedeloos", vult Machteld aan. "We krijgen geen enkele reactie uit Den Haag. Alleen burgemeester Patijn komt regelmatig langs. Maar die spreekt alleen zijn bezorgdheid uit over de gezondheid van de vrouwen. Dat willen ze helemaal niet horen. Juist hij kan een pleidooi voor h u n verblijf houden." Een van de weinige politici die de hongerstakers openlijk steunt.

Machteld: "Het moeilijkste moment is 's middags, als de kinderen twee uurtjes langs mogen komen. Je merkt dat zij onder grote druk staan. Daarom willen we woensdag een dagje met ze naar Artis." Tevoren bespraken de twee studenten uitgebreid waar ze aan begonnen. "Maar het is heel anders als je het van dichtbij meemaakt. Als ik 's avonds laat thuiskom, zit mijn hoofd helemaal vol. D a n kan ik niet rustig gaan slapen", vertelt Just. Machteld en Just hebben vooral intensief contact met de Turkse vrouwen die de hongerstakers begeleiden. Die vrouwen spreken goed Nederlands. Het contact met de actievoerders blijft beperkt vanwege de taalbarrière. "Maar het gaat al beter. We zijn bezig met een cursus Turks. Daar gaan we zeker mee door, ook als de actie is afgelopen." Intussen bereiden de studenten met de steungroep nieuwe acties voor. Samen met andere organisaties werken ze aan een petitie die wordt aangeboden aan de staatssecretaris. Zaterdag 27 februari gaan ze uit solidariteit in hongerstaking op de D a m van 12 uur 's middags tot 12 uur 's nachts. "Het is natuurlijk niks vergeleken bij de staking van de vrouwen", zegt Just. "Toch ben ik benieuwd. Ik word namelijk altijd heel chagrijnig als ik honger h e b . " Voor meer informatie over de actie kunt u contact opnemen met Just van der Hoeven, tel. 0624215250.

Politie scliiet onnodig bij een achtervolging Schieten op wegrijdende auto's is spectaculair, maar agenten bereiken er weinig mee. Dat is één van de conclusies van VU-onderzoekers die het vuurwapengebruik van de Nederlandse politie tegen het licht hielden. Peter Boerman Elke keer als een Nederlandse agent tegen een burger geweld gebruikt, moet hij dat melden aan zijn meerdere. Als iemand geraakt is door een kogel uit een politiepistool, moet dat zelfs aan het ministerie van Binnenlandse Zaken kenbaar worden gemaakt. In 1996 en 1997 kwamen echter slechts negen van die meldingen bij het ministerie binnen. Dat terwijl in die tijd zeker 33 mensen tegen een politiekogel opliepen. "Opvallend", aldus prof.dr. Jan Naeyé, hoogleraar politierecht aan de juridische faculteit. "De schietgevallen raken uiteindelijk bekend via de rijksrecherche, maar niet via het geëigende kanaal van Binnenlandse Zaken. Het bedoelde traject werkt dus niet." Naeyé heeft de leiding over een groot onderzoek naar geweldsgebruik door de politie. Twee jaar geleden verscheen van dat onderzoek een dik boek, getiteld Onder schot. Daaruit kwam onder meer naar voren dat de politie vaak onterecht het pistool trekt. Bovendien bleek vuurwapengebruik slecht geregistreerd. In het deze week verschenen rapport Geweldsmeldingen 96/97 staat dat twee jaar later die situatie weinig is verbeterd. "Dat is voor mij het meest in het oog springende resultaat", aldus onderzoeker drs. Jaap Timmer. "Ik had verwacht dat aan de registratie

iets gedaan zou worden, maar twee jaar blijkt voor de overheid toch te kort om veranderingen door te voeren." Eén van de conclusies uit Onder Schot was dat de politie in ruim de helft van de gevallen op wegrijdende auto's schiet. In het nieuwe onderzoek blijkt dat dat nog steeds vaak gebeurt, meestal tijdens of na achtervolgingen. Onverstandig, aldus de onderzoekers. "Ik noem dat het Miami Hce-syndroom", aldus Timmer. "Het is misschien spectaculair, maar bijna nooit effectief. Agenten schieten vaak op de banden, meestal de achterbanden. Maar de meeste auto's hebben tegenwoordig voorwielaandrijving. Die auto's kunnen nog kilometers voort met een kapotte achterband. Bij schieten op een persoon blijkt dat in driekwart van de gevallen het doel bereikt Als een agent zijn pistool trekt, zoals de rechercheur op de foto, is dat in driewordt, zoals het aanhouWillem Middelkoop/HH kwart van de gevallen effectief. den van een vuurwapengevaarlijke verdachte. Bij het schieten op een auto is dat precies drijf Die hoeven helemaal niet met Ook is het middel vaak te zwaar. Veel andersom: daar heeft nog geen derde mensen die er vandoor scheuren een kogel gestopt te worden." van de schoten het gewenste effect. pleegden helemaal geen ernstig misHet boek Onder Schot had betrekking

op achttien jaar vuurwapengebruik door de politie. De onderzoekers van het centrum voor politiewetenschappen turfden toen slechts acht gevallen waarbij de rechter een veroordeling uitsprak over een schietende agent. D e hoogste straf die in deze periode werd opgelegd was twee maanden onvoorwaardelijk. In de twee jaar die voor Geweldsmeldingen 96/97 zijn bekeken, was de rechter veel actiever. In deze tijd kwam het al tot vier zaken, waaruit drie veroordelingen voortvloeiden. Ook waren de straffen hoger. Een agent werd tot twee jaar onvoorwaardelijk veroordeeld omdat hij volkomen onnodig een wegrijdende burger doodschoot. Een andere agent kreeg een voorwaardelijke gevangenisstraf omdat hij een inzittende van een auto ernstig verwondde. Een derde agent kreeg een geldboete van zevenhonderdvijftig gulden voor bedreiging. De stijging van het aantal veroordelingen is opmerkelijk, aldus de onderzoekers. Relatief schoot de politie namelijk niet vaker. Zowel in 1996 als in '97 viel in Nederland één dode door een politiekogel. Daarnaast vielen in totaal 31 gewonden. Dat is gemiddeld niet meer dan in de tijd tussen 1978 en '95. "De trend van toenemend wapengebruik in de samenleving zie je niet terug bij de politie", aldus T i m mer. "Het lijkt er op dat het openbaar ministerie schietende agenten tegenwoordig actiever vervolgt, en dat de rechter zwaarder straft." Jaap Timmer en Guillaume Beijers Geweldsmeldingen 1996 1997, Centrum voor politiewetenschappen, 1999 Een samenvatting van het rapport is te lezen op Internet www vu.nl/~strafrecht/cpw

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen