Ad Valvas 1998-1999 - pagina 261

AD VALVAS 3 DECEMBER 1 9 9 8

PAGINA 1 1

me vlotte babbel

Illustraties: Aad Meijer

[ijk subjectief iia4ineer. Maar overal op blijven vasthouden. ilhébben", vindt de 'Stirtenkunnen beter een

beter een presentatie houden. Alleen als je wilt nagaan hoe goed een student kan argumenteren, kan een mondeling zinvol leliiij 2ajn." Ook het verweer dat het mondeling 'n uil! het persoonlijk contact tussen docenten en it lilt studenten bevordert, onderschrijft Verheul üiet. "Beter is een goede één-op-één-begeexe leiding aan het eind van je studie. Dan is lem de verhouding docent-student gelijkwaarfouti diger." Een probleem van mondelingen is bovendien dat een student die het niet eens is llOIli, met de beoordeling, zich moeilijk kan veriklei deren. De studentenfractie van de Gro\lsti Bingse letterenfaculteit wil daarom dat itofk mondelinge tentamens worden opgenover [f men op een cassettebandje. Verheul vindt een 11, zo'n cassettebandje aan de v u niet nodig. emi "Om klachten achteraf te voorkomen, kun 'en 9| je een mondeling beter door twee docenten tegelijk laten afnemen. Al betwijfel ik of het daarmee veel objectiever wordt, dust want de docenten zien eikaars reactie en deiijltjemvloeden elkaar op die manier." stdt: Berber Brouwer van de studentenvakbond Kcr SRVU klinkt het Groningse plan wel goed '1 vai in de oren. "Anders blijft het het woord eval van de één tegen dat van de ander. Ik rpT merk soms als ik met mensen praat dat ze 'n d«>: het niet eens zijn met de beoordeling van pstek een mondeling. Maar je kunt weinig meti beginnen. Het zou goed zijn als er meer n m j regels kwamen, net zoals nu voor de s iitii beoordeling van stages." (EvR) dighi andt' laan»

'Studenten willen niet afgaan' "Toen ik zeven jaar geleden op de v u k.vam werken, verbaasde het mij dat de gewoonte mondeling te tentamineren niet ingeburgerd was. Het past namelijk bij uitstek bij hetgeen de vu belooft over een persoonlijke aanpak", zegt prof.dr. L. Lenstra, divisiedirecteur hi) Natuur- en Sterrenkunde. "Voor een docent biedt het mondeling een goede manier om op een minder vluchtige wijze kennis te maken met de studenten. Ik vind dat studenten recht hebben op begeleiding op maat. Die kun je met zulke kleine studentenaantallen als wij hebben natuurlijk prima bieden." Alle studenten natuur- en sterrenkunde doen één van de tentamens in het eerste jaar mondeling. Het betreft de drie vakken optica, relativiteitstheorie of quantumfysica. Ook vakken in de eindfase zijn vaak mondeling, omdat die gevolgd worden door erg kleine groepjes. Lenstra besloot om ook zijn tweede- en derdejaarsvak quantummechanica voortaan mondeling te tentamineren. "Dat voegt iets toe aan de opleiding, omdat mondelinge rapportage ook m de beroepspraktijk een belangrijke rol speelt." De meeste studenten bereiden het mondeling volgens hem beter voor dan een schriftelijk. "Het is een behooriijk persoonlijke situatie. Studenten willen met afgaan, want misschien zitten ze er wel met hun toekomstige afstudeerhoogleraar." Toen Lenstra ruim twee jaar geleden decaan werd van de faculteit, hield zijn opvolger prof dr. Piet Mulders de traditie m ere. Mulders: "Behalve voor quantummechanica één en twee in het tweede en derde jaar, kies ik er bewust voor bij alle vierdejaars colleges. Die worden vaak gevolgd door slechts vijf tot tien studenten, waarvan soms maar de helft daadwerkelijk tentamen doet." ten groot voordeel van een mondeling vmdt hl) de flexibiliteit. Studenten vinden het volgens hem prettig dat ze tijdens het tentamen duidelijk merken waar hun zwakke plekken zitten, wat ze wel en met beheersen. Ze kunnen bij Mulders eventueel een deel van het tentamen overdoen. "Een voordeel is dat een mondeling interactiefis. Je Kunt als docent meteen iets teruggeven, doordat je merkt waar de schoen

wringt. Het komt voor dat studenten na het tentamen zeggen: ' N u begrijp ik eindelijk de stof pas echt'." Mulders maakt tijdens het tentamen altijd samen met een student een som. "Dat werkt sommigen op de zenuwen, maar echt dichtslaan doen ze bij mij nauwelijks. Wel praat de één aanmerkelijk sneller dan de ander. Moeizame sprekers beheersen de stof vaak niet optimaal. Als een student na een uur duidelijke vermoeidheidsverschijnselen vertoont, bied ik soms aan de dag erna terug te komen om het af te maken. Aan het mondeling kleeft maar één nadeel, aldus Mulders: Uitstelgedrag. "In het rooster is een vaste week gereserveerd voor het tentamen, maar van de vijftien doen het er dan vaak maar twee of drie." (EvR)

'Zeer handige praters maskeren liun onkunde' "Bij mij klappen studenten met een zekere regelmaat dicht", zegt dr. J.P. Verhoogt, docent politieke filosofie bij de faculteit sociale wetenschappen. "Ik krijg veel studenten voor wie het h u n eerste mondeling is. D a n concludeer ik wel eens na tien minuten dat het echt niet gaat lukken. Zo'n student zegt dan bijvoorbeeld: 'Ik weet het wel, maar ik kan het niet zeggen'. Dat klinkt heel

aandoenlijk. Ik snap dat het een stresssituatie voor ze is. Ik zie er sommigen echt mee tobben. T o c h ga ik af op wat een student zegt en niet op wat hij zegt te weten. Zo gaat het straks in de maatschappij ook." Al te vlotte babbelaars komen bij Verhoogt echter niet weg met een voldoende. "Zeer handige praters maskeren h u n onkunde en kunnen al orerend opstijgen tot ijle hoogten. Ik onderbreek ze dan met: 'Dat is een aardig verhaal, maar ik kom toch even terug op mijn vraag'." Verhoogt is een groot voorstander van het mondeling. "Ik vind het van groot belang dat een student in staat is om binnen een uur, dus binnen een door de tijd begrensd gesprek, in een discussie met een docent zijn gedachten helder te formuleren. Dat geldt zeker voor mijn vak, dat een reflectieve inslag heeft. Studenten moeten een betoog helder kunnen verwoorden en tussenvragen kunnen verwerken." Een student die zijn bul haalt zonder mondeling te hebben gedaan, mist volgens hem wat. D e extra inspanning die het een docent kost, vindt hij het meer dan waard. Verhoogt studeerde in de jaren zestig in Leiden. "Een mondeling was een hele gebeurtenis, omdat je als student toch vaak erg opkeek tegen een hoogleraar. N u is de afstand kleiner. In de tijd dat ik studeerde, was er in de hele studie meer een spreekcultuur. Er werd ook meer gedebatteerd in studen-

tenverenigingen. N u blijkt dat als studenten aan het eind van htm studie een seminar moeten houden met een kop en een staart, ze daar vrij veel moeite mee hebben. Het accent lag de laatste jaren te veel op schriftelijke vaardigheden. D e mondelinge uitdrukkingsvaardigheid is bij de huidige studenten over het algemeen niet optimaal." (EvR)

'Je toetst niet alleen, je praat ook echt' Als student deed de socioloog en filosoof prof dr. H.E.S. Woldring in de jaren zestig in Groningen bijna uitsluitend mondeling tentamen. "In totaal had ik maar vijf schriftelijke tentamens. Een mondeling deed je vaak bij een hoogleraar thuis, in zijn studeerkamer met een kopje thee erbij. Het ging er volstrekt archaïsch aan toe: je verscheen verplicht in een donkerblauw pak, in je kandidaats. Je doctoraal deed je in jacquet." Hij heeft er vooral leuke herinneringen aan. "Het waren meestal boeiende gesprekken. Daarna merkte je dat zo'n iemand je vaak herkende als je hem in de gang tegenkwam." Woldring neemt nu zowel bij Rechten als bij Filosofie mondelinge tentamens af Bij deze faculteiten zijn sinds enkele jaren alle propedeusetentamens schriftelijk. Daartoe is volgens Woldring bevrast besloten. "Ik denk dat een

mondeling voor studenten in het eerste jaar toch te zenuwslopend is. Zij kijken dan nog erg tegen een docent op. Een schriftelijk is bovendien iets objectiever in het nakijken. En het is gewoon een must bij grote studentenaantallen." Een voordeel van een tentamen onder vier ogen vindt hij dat je een student iets meer kunt uithoren. "Bij een schriftelijk krijgen studenten die uitgebreid antwoorden vaak meer punten voor h u n antwoord. Tijdens een mondeling kun je iemand die spaarzaam antwoordt wat beter peilen. D a n blijkt hij het soms heel goed te weten." Een ander voordeel vindt hij het persoonlijk contact. "Dat is van grote waarde in deze anonieme wereld, de grote machine die de universiteit is. Het laat je kennismaken met de studenten die je vak kiezen. Bovendien toets je niet alleen, maar je praat ook echt. Ik vraag bijvoorbeeld of iemand een bijbaantje heeft, hoe het met de studie gaat en waar iemands belangstelling naar uitgaat. Ik probeer er eveneens achter te komen of de stof iets met iemand gedaan heeft." H e t valt hem op dat studenten zelden zakken voor een mondeling. Ook het cijfer is meestal niet zo extreem. "Dat ligt bijna altijd tussen de zeseneenhalf en de achteneenhalf Dat komt bovendien omdat ik het altijd doe aan de hand van een paper dat een student van tevoren schreef." Hij denkt dat studenten zich vaak wat beter voorbereiden op een mondeling. "Een schriftelijk gaat nog vaak onder het motto 'die niet waagt, die niet wint'. Vroeger was het tentamen een onderdeel van het examen. Als je vaker dan twee keer zakte, werd de tentamenstof onderdeel van het examen. Wij leven nu meer in een cultuur van vrijblijvendheid." Bij een mondeling is die vrijblijvendheid minder. Studenten willen volgens Woldring niet falen waar hun docent bijzit. "Sommigen hebben duidelijk last van zenuwen. Dat iemand echt een black-out heeft, gebeurt bij mij vrijwel nooit. Ik ben eens met een bloednerveuze student koffie gaan drinken. D e meesten beseffen natuurlijk wel dat je geen beul bent. Al ben ik soms misschien onbedoeld wat humeurig", peinst hij. "Maar dat heb je als je het vreselijk druk hebt." (EvR)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen